کارنامه بانک‌ها در پرداخت وام ازدواج؛ از پرداختی‌ها تا صف انتظار

به گزارش اقتصاد معاصر؛ تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایتی برای زوج‌های جوان به شمار می‌رود؛ تسهیلاتی که میزان پرداخت آن در کنار تعداد متقاضیان در صف، می‌تواند تصویر دقیق‌تری از عملکرد شبکه بانکی در حمایت از تشکیل خانواده ارائه کند.

آمار تفکیکی عملکرد بانک‌های کشور در شش ماه نخست سال نشان می‌دهد مجموع پرداختی وام ازدواج به 140 هزار و 622 میلیارد تومان رسیده است. در این مدت 417 هزار و 285 فقره تسهیلات به متقاضیان پرداخت شده و در مقابل، 412 هزار و 652 نفر همچنان در صف دریافت وام قرار دارند.

این ارقام نشان می‌دهد حجم پرداخت تسهیلات در نیمه نخست سال قابل توجه بوده، اما تقاضای موجود همچنان فشار زیادی بر شبکه بانکی وارد می‌کند. مقایسه تعداد دریافت‌کنندگان و افراد در انتظار نیز نشان می‌دهد دو گروه از نظر تعداد فاصله چندانی با یکدیگر ندارند؛ موضوعی که اهمیت تداوم پرداخت‌ها و مدیریت صف متقاضیان را بیشتر می‌کند.

بیش از 412 هزار نفر همچنان در صف وام ازدواج

بر اساس آمار تفکیکی بانک‌های کشور، در پایان دوره شش‌ماهه نخست سال، 412 هزار و 652 نفر همچنان در انتظار دریافت وام ازدواج بوده‌اند. این در حالی است که شبکه بانکی در همین مدت 417 هزار و 285 فقره تسهیلات ازدواج پرداخت کرده است.

به عبارت دیگر، تعداد متقاضیان باقی‌مانده در صف تقریباً با تعداد افرادی که طی شش ماه وام خود را دریافت کرده‌اند برابری می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد با وجود پرداخت بیش از 140 همت تسهیلات، تقاضا برای دریافت وام ازدواج همچنان در سطح بالایی قرار دارد.

بنابراین، در کنار پرداخت 140.6 همت تسهیلات ازدواج، تعیین تکلیف بیش از 412 هزار متقاضی باقی‌مانده در صف، یکی از مهم‌ترین چالش‌های شبکه بانکی در نیمه دوم سال خواهد بود.

بانک‌های پیشتاز در پرداخت تسهیلات ازدواج

بررسی آمار بانک‌های عامل نشان می‌دهد بانک ملی ایران در شش ماه نخست سال بیشترین تعداد وام ازدواج را پرداخت کرده است. این بانک با ثبت 85 هزار و 311 فقره تسهیلات، حدود 28 هزار و 700 میلیارد تومان منابع در قالب وام ازدواج به متقاضیان اختصاص داده است.

بانک ملت با پرداخت 78 هزار و 408 فقره وام به ارزش حدود 26 هزار و 300 میلیارد تومان در جایگاه بعدی قرار دارد. بانک صادرات نیز با 48 هزار و 152 فقره پرداخت و مجموع ارزش تقریبی 16 هزار و 100 میلیارد تومان، سومین بانک از نظر تعداد تسهیلات پرداختی بوده است.

پس از این سه بانک، بانک تجارت با 33 هزار و 377 فقره و بانک سپه با 24 هزار و 14 فقره وام در میان بانک‌های دارای بیشترین تعداد پرداخت قرار می‌گیرند. بانک رفاه کارگران، بانک کشاورزی و بانک شهر نیز از دیگر بانک‌های فعال در پرداخت این تسهیلات بوده‌اند.

تمرکز بخش قابل توجهی از پرداخت‌ها در چند بانک بزرگ نشان می‌دهد نقش این بانک‌ها در اجرای برنامه تسهیلات ازدواج پررنگ‌تر است. با این حال، برای ارزیابی دقیق عملکرد هر بانک باید علاوه بر تعداد و ارزش وام‌های پرداختی، میزان تقاضای ثبت‌شده و تعداد پرونده‌های در انتظار نیز بررسی شود.

وضعیت پرداخت در بانک‌های بزرگ چگونه است؟

در میان بانک‌های عامل، بانک ملت با پرداخت 85 هزار و 311 فقره وام به ارزش حدود 28.7 همت، بیشترین مبلغ و تعداد تسهیلات پرداختی را در میان بانک‌های اصلی به خود اختصاص داده است. بانک ملی ایران نیز با 78 هزار و 408 فقره وام به ارزش حدود 26.4 همت در جایگاه بعدی قرار دارد.

بانک صادرات ایران با پرداخت 48 هزار و 152 فقره تسهیلات به ارزش حدود 16.1 همت، سومین بانک از نظر حجم پرداخت بوده است. پس از آن بانک تجارت با 33 هزار و 377 فقره وام و پرداخت حدود 11.3 همت و بانک سپه با 24 هزار و 14 فقره تسهیلات و پرداخت حدود 8.1 همت قرار دارند.

در ادامه این فهرست، بانک رفاه کارگران با حدود 6.8 همت، بانک کشاورزی با 6 همت، بانک شهر با 4.9 همت و پست‌بانک ایران با 4.6 همت از دیگر بانک‌های دارای سهم قابل توجه در پرداخت وام ازدواج هستند.

این آمار نشان می‌دهد سهم بانک‌های بزرگ در تأمین تسهیلات ازدواج همچنان قابل توجه است و بخش مهمی از منابع پرداختی در این حوزه از طریق چند بانک اصلی به متقاضیان اختصاص یافته است.

تصویر صف انتظار در بانک‌ها

در کنار میزان پرداختی‌ها، تعداد متقاضیان در انتظار دریافت وام نیز یکی از شاخص‌های مهم برای بررسی عملکرد شبکه بانکی است. بر اساس آمار تفکیکی منتشرشده، بانک ملی ایران با 70 هزار و 787 نفر بیشترین تعداد متقاضی در صف دریافت وام ازدواج را دارد.

بانک صادرات با 59 هزار و 857 نفر و بانک ملت با 57 هزار و 743 نفر در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. بانک رفاه کارگران نیز 45 هزار و 525 متقاضی در صف دارد و تعداد افراد منتظر در بانک تجارت به 35 هزار و 21 نفر می‌رسد.

در بانک سپه نیز 25 هزار و 834 نفر در انتظار دریافت تسهیلات هستند. این ارقام بیانگر آن است که میزان تقاضا در بانک‌های مختلف متفاوت است و حتی بانک‌هایی که سهم بالایی از پرداخت‌ها را بر عهده دارند، همچنان با تعداد قابل توجهی پرونده در انتظار مواجه‌اند.

البته مقایسه مستقیم تعداد پرداختی‌ها و متقاضیان در صف، به تنهایی نمی‌تواند معیار قطعی برای سنجش عملکرد بانک‌ها باشد. تعداد پرونده‌های ثبت‌شده، زمان تکمیل مدارک، سهمیه تخصیصی و منابع در دسترس هر بانک نیز در شکل‌گیری این ارقام نقش دارند.

فاصله پرداخت‌ها با هدف 350 همتی چقدر است؟

بانک مرکزی برای سال 1405 مجموعاً 435 همت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری در نظر گرفته است که 350 همت آن به وام ازدواج و 85 همت به تسهیلات فرزندآوری اختصاص دارد.

با توجه به پرداخت 140.6 همت وام ازدواج در نیمه نخست سال، حدود 40 درصد از هدف سالانه این بخش محقق شده است. به این ترتیب، برای رسیدن به سقف تعیین‌شده، شبکه بانکی باید در نیمه دوم سال حدود 209.4 همت دیگر تسهیلات ازدواج پرداخت کند.

این رقم به معنای ضرورت افزایش سرعت پرداخت‌ها در ماه‌های باقی‌مانده سال است. میانگین پرداخت ماهانه بانک‌ها در نیمه نخست سال حدود 23.4 همت بوده، در حالی که برای تحقق هدف سالانه، این میانگین باید به حدود 34.9 همت افزایش پیدا کند.

بنابراین، عملکرد نیمه دوم سال نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان تحقق برنامه بانک مرکزی خواهد داشت. علاوه بر افزایش حجم پرداخت‌ها، مدیریت صف متقاضیان و تسریع در تکمیل پرونده‌ها نیز باید در دستور کار بانک‌های عامل قرار گیرد.

چشم‌انداز پرداخت وام ازدواج در نیمه دوم سال

آمار شش‌ماهه پرداخت وام ازدواج نشان می‌دهد شبکه بانکی توانسته بیش از 140 همت تسهیلات در اختیار زوج‌های جوان قرار دهد، اما هم‌زمان تعداد قابل توجهی از متقاضیان همچنان در انتظار دریافت این وام هستند.

از یک سو، سهم بالای بانک‌های بزرگ در پرداخت تسهیلات نشان‌دهنده نقش محوری آنها در اجرای این برنامه است و از سوی دیگر، تفاوت تعداد متقاضیان در صف میان بانک‌ها ضرورت توجه به ظرفیت و عملکرد هر بانک را برجسته می‌کند.

در چنین شرایطی، ارزیابی دقیق‌تر کارنامه بانک‌ها تنها با بررسی مبلغ تسهیلات پرداختی امکان‌پذیر نیست. سرعت رسیدگی به درخواست‌ها، میزان تحقق سهمیه‌های ابلاغی و روند تعیین تکلیف متقاضیان نیز باید در کنار آمار پرداخت‌ها مورد توجه قرار گیرد.

در نهایت، هدف اصلی سیاست پرداخت وام ازدواج، تسهیل آغاز زندگی مشترک برای زوج‌های جوان است. از همین رو، موفقیت برنامه امسال را باید نه فقط با رقم تسهیلات پرداخت‌شده، بلکه با میزان دسترسی متقاضیان به این منابع و کاهش زمان انتظار آنها سنجید./ تسنیم