گسترش بهره‌برداری کشور از ظرفیت‌های دریا و اقیانوس با محور توسعه دریامحور ضرورت است
به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، مراسم سومین سالروز ابلاغ سیاست‌های کلی توسعه دریامحور امروز با همکاری کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام و سازمان بنادر و دریانوردی در محل سازمان بنادر برگزار شد.
در این مراسم عباسعلی کدخدایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به اهمیت سیاست‌های کلی در نظام حکمرانی کشور، تأکید کرد: این سیاست‌ها حلقه اتصال آرمان‌های قانون اساسی و جهت‌گیری‌های کلان نظام با برنامه‌ها و اقدامات اجرایی هستند و می‌توانند افق‌های میان‌مدت کشور را ترسیم کنند.
کدخدایی در ابتدای سخنان خود با گرامیداشت یاد و خاطره امام خمینی (ره)، شهدای انقلاب اسلامی، شهدای دانشگاه‌ها و جامعه علمی، نیرو‌های مسلح، ارتش، نیروی انتظامی و شهدای سازمان بنادر و دریانوردی، به‌ویژه رهبر شهید انقلاب، از برگزارکنندگان این مراسم و دست‌اندرکاران برگزاری نشست قدردانی کرد. وی با اشاره به جایگاه سیاست‌های کلی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: پس از بازنگری قانون اساسی، موضوع سیاست‌های کلی در اصل ۱۱۰ مورد توجه قرار گرفت و مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز به‌عنوان مرجع مشورت در تدوین این سیاست‌ها و نظارت بر اجرای آنها شکل گرفت.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه سیاست‌های کلی در جمهوری اسلامی ایران از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای برخوردارند، افزود: قانون اساسی در همه کشورها، چه کشور‌هایی که قانون اساسی مدون دارند و چه کشور‌هایی که از قانون اساسی نانوشته برخوردارند، به‌گونه‌ای تنظیم می‌شود که چارچوب‌های اصلی اداره کشور را پوشش دهد؛ با این حال، کشورها در مقاطع مختلف و متناسب با شرایط و اقتضائات زمانی به تدابیر و سیاست‌های جدید نیاز پیدا می‌کنند.
کدخدایی ادامه داد: موضوعاتی مانند توسعه دریامحور، اقتصاد مقاومتی و سیاست‌های کلی برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، نمونه‌هایی از همین تدابیر هستند که متناسب با نیاز‌ها و شرایط کشور تدوین می‌شوند. وی با تأکید بر اینکه سیاست‌های کلی باید حلقه اتصال آرمان‌های قانون اساسی و جهت‌گیری‌های کلان نظام با مسیر حرکت کشور باشند، گفت: در تدوین این سیاست‌ها تلاش شده است از ورود به مسائل جزئی و اجرایی پرهیز شود و چارچوب‌ها و جهت‌گیری‌های کلان مورد توجه قرار گیرد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه در حال حاضر ۳۸ عنوان سیاست کلی در کشور وجود دارد، تصریح کرد: اگر قانون اساسی را نقشه راه کلان یک کشور بدانیم، سیاست‌های کلی می‌توانند افق‌های میان‌مدت و نقشه راه حرکت کشور در موضوعات مختلف را مشخص کنند. برای مثال، سیاست‌های کلی برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، جهت‌گیری‌های اصلی کشور را برای یک دوره مشخص تعیین می‌کنند. کدخدایی همچنین با اشاره به امکان بازنگری در سیاست‌های کلی متناسب با تحولات و شرایط جدید خاطرنشان کرد: برخی سیاست‌ها ممکن است با گذشت زمان موضوعیت اولیه خود را از دست بدهند یا نیازمند اصلاح و بازنگری باشند. این اصلاحات و بازنگری‌ها می‌تواند با مشورت مجمع تشخیص مصلحت نظام و با هدف تعیین افق‌های نزدیک‌تر و اتخاذ تدابیر جدید انجام شود.
وی در ادامه با اشاره به سومین سالگرد ابلاغ سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، این سیاست‌ها را از جمله سیاست‌هایی دانست که در فرآیند تنظیم و تدوین آنها دقت و توجه ویژه‌ای صورت گرفته است و گفت: در زمان تدوین این سیاست‌ها، مشورت‌های فراوانی انجام شد و رهبر شهید انقلاب نیز با دقت و حساسیت موضوع را دنبال کردند.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اهمیت دریا به‌عنوان یکی از نعمت‌های بزرگ الهی و ظرفیت‌های طبیعی کشور اظهار کرد: ایران در شمال و جنوب خود دارای هفت استان ساحلی است و از موقعیت جغرافیایی و طول سواحل قابل توجهی برخوردار است؛ با این حال، بهره‌برداری ما از ظرفیت دریا و ارتباطات دریایی با اقیانوس‌ها همچنان محدود است. کدخدایی با بیان اینکه استفاده از ظرفیت‌های دریایی کشور عمدتاً به ارتباطات تجاری، صادرات و واردات محدود شده است، افزود: بخش قابل توجهی از ظرفیت‌ها و مزیت‌هایی که می‌توان از طریق دریا در حوزه‌های مختلف اقتصادی و توسعه‌ای به دست آورد، همچنان مغفول مانده است.
اجرای سیاست‌های توسعه دریامحور شتاب بگیرد
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر ضرورت اجرای دقیق سیاست‌های کلی توسعه دریامحور گفت: فاصله قابل توجهی میان سیاست‌گذاری‌های کلان و مرحله اجرا وجود دارد و انتظار می‌رود با همکاری نزدیک‌تر مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت و دستگاه‌های اجرایی، اقدامات مؤثرتری برای تحقق این سیاست‌ها انجام شود.
عباسعلی کدخدایی در ادامه سخنان خود در مراسم سومین سال ابلاغ سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، با اشاره به نگاه راهبردی رهبر شهید انقلاب به موضوع دریا اظهار کرد: سیاست‌های توسعه دریامحور را می‌توان منشور بنیادین تقسیم کار ملی برای استفاده و بهره‌برداری از ظرفیت دریا‌ها و سواحل کشور دانست. در تدوین این سیاست‌ها، موضوع دریا از سطحی بخشی و محدود فراتر رفت و به‌عنوان یک ظرفیت راهبردی با ابعاد مختلف اقتصادی، امنیتی و توسعه‌ای مورد توجه قرار گرفت.
وی افزود: نگاه رهبر شهید انقلاب به دریا صرفاً محدود به تجارت و مبادلات اقتصادی نبود، بلکه ایشان به ارتباط این ظرفیت با امنیت ملی و سایر حوزه‌های راهبردی کشور توجه داشتند. اهمیت این موضوع در تحولات و جنگ‌های تحمیلی اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا بیش از گذشته آشکار شده است.
کدخدایی با اشاره به اهمیت راهبردی دریا در حوزه تجارت و امنیت ملی تصریح کرد: دریا می‌تواند ابزار مهمی در اختیار جمهوری اسلامی ایران برای اثرگذاری بر تحولات جهانی باشد. از این رو، بهره‌برداری از ظرفیت‌های دریایی باید در حوزه‌های مختلفی همچون سیاست خارجی، فناوری، اشتغال و جمعیت مورد توجه قرار گیرد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه ظرفیت‌های لازم برای تحقق سیاست‌های توسعه دریامحور در داخل کشور وجود دارد، خاطرنشان کرد: این سیاست‌ها چارچوب لازم را فراهم کرده‌اند و انتظار می‌رود دولت و دستگاه‌های اجرایی با اقدامات مؤثر، زمینه استفاده بیشتر از این ظرفیت‌ها را فراهم کنند. در شرایط کنونی منطقه نیز باید جایگاه دریایی ایران بازتعریف شود و دریا به‌عنوان یکی از پیشران‌های جدید توسعه کشور مورد توجه قرار گیرد.
فاصله سیاست‌گذاری تا اجرا همچنان قابل توجه است
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه مجمع تشخیص مصلحت نظام در تدوین و نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی گفت: سیاست‌های کلی به‌عنوان تعیین‌کننده هندسه نظام و سرمایه‌ای راهبردی برای اتخاذ تدابیر کلان در حوزه‌های مختلف، مسیر حرکت کشور را مشخص می‌کنند.
کدخدایی با اشاره به تشکیل هیئت عالی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی اظهار کرد: این هیئت با تدبیر رهبر شهید انقلاب و با هدف تقویت نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی شکل گرفت و وظیفه دارد ضمن رصد اقدامات، اجرای این سیاست‌ها را در دستگاه‌های مختلف پیگیری کند.
وی با انتقاد از فاصله موجود میان سیاست‌گذاری و اجرا افزود: با وجود اقدامات و تلاش‌های صورت‌گرفته در حوزه تدوین سیاست‌های کلی، همچنان فاصله زیادی میان تصویب این سیاست‌ها و اجرای عملی آنها وجود دارد و این مسئله دلایل مختلفی دارد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به ویژگی‌های سیاست‌های توسعه دریامحور گفت: این سیاست‌ها از جمله سیاست‌های نسبتاً جدید کشور هستند که در فرآیند تدوین آنها دولت و دستگاه‌های اجرایی نیز همکاری داشتند و رهبر شهید انقلاب توجه ویژه‌ای به این موضوع نشان دادند. به همین دلیل، با توجه به تحولات اخیر، این سیاست‌ها می‌توانند نقطه اتکای مهمی برای برنامه‌ریزی و اقدامات آینده کشور باشند.
کدخدایی تأکید کرد: انتظار ما از این نشست و تلاش‌های مجموعه‌های مختلف آن است که راهکار‌های عملی برای اجرای صحیح، به‌موقع و مؤثر سیاست‌های کلی توسعه دریامحور ارائه شود تا بتوانیم کارنامه روشنی از اقدامات انجام‌شده در این حوزه به جامعه ارائه کنیم.
وی با بیان اینکه اجرای این سیاست‌ها می‌تواند به تقویت امنیت ملی و اقتصاد کشور کمک کند، افزود: بهره‌گیری از ظرفیت دریا در حوزه‌های داخلی، جمعیت، اشتغال، علم و فناوری امکان‌پذیر است و تحقق آن به همکاری دقیق‌تر و نزدیک‌تر مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت و دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد.
ضرورت همکاری نزدیک‌تر دولت و مجمع برای اجرای سیاست‌ها
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با درخواست از دولت برای توجه ویژه به اجرای سیاست‌های توسعه دریامحور گفت: انتظار داریم دولت محترم و دستگاه‌های اجرایی، با همکاری و هماهنگی بیشتر با مجمع تشخیص مصلحت نظام، گام‌های اساسی‌تری برای اجرای این سیاست‌ها بردارند.
کدخدایی با اشاره به حضور نماینده دولت در این مراسم و خطاب به دکتر عبدالعلی‌زاده، دستیار رئیس‌جمهور در امور دریایی، اظهار کرد: اعتقاد دارم دولت و مسئولان مربوطه به اهمیت این موضوع توجه دارند، اما لازم است همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، دبیرخانه مجمع و کمیسیون‌های مرتبط تقویت شود.
وی افزود: امیدواریم با پیگیری جدی‌تر دکتر هاشمی و همکاران ایشان در کمیسیون مربوطه، بتوانیم در آینده اقدامات انجام‌شده و گام‌های برداشته‌شده برای اجرای سیاست‌های کلی، به‌ویژه در حوزه توسعه دریامحور را با افتخار به جامعه اعلام کنیم.
کدخدایی تصریح کرد: اگر حاصل این نشست و تلاش‌های انجام‌شده، افزایش سرعت اجرای صحیح سیاست‌های کلی توسعه دریامحور باشد، همین دستاورد برای ما ارزشمند و کافی است.
تأکید بر ظرفیت دریا در امنیت، اشتغال و ترانزیت کشور
وی در ادامه با اشاره به برخی از محور‌های مورد تأکید رهبر شهید انقلاب در حوزه توسعه دریامحور گفت: نگاه ایشان به دریا، نگاهی تمدنی و مبتنی بر ایجاد تحول اساسی در کشور بود. از دیدگاه ایشان، نباید بهره‌برداری از دریا را صرفاً به تجارت، صادرات و واردات کالا محدود کنیم، بلکه این ظرفیت می‌تواند در پیشرفت، آبادانی، اشتغال و توسعه جمعیت کشور نیز نقش‌آفرین باشد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، توجه به امنیت ایران در منطقه خلیج فارس، حضور مقتدرانه در آب‌های آزاد، بهره‌برداری از موقعیت جغرافیایی کشور برای توسعه ترانزیت و حمل‌ونقل و اتصال کریدور‌های شرق و غرب و شمال و جنوب را از دیگر محور‌های مورد تأکید رهبر شهید انقلاب برشمرد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت ارتقای ظرفیت بنادر کشور خاطرنشان کرد: توسعه زیرساخت‌های بندری، توجه به فرهنگ دریایی و ارتقای سطح دانش و فناوری در حوزه‌های مرتبط با دریا، از جمله موضوعاتی است که باید در مسیر اجرای سیاست‌های توسعه دریامحور مورد توجه قرار گیرد.
کدخدایی با اشاره به سابقه توجه رهبر شهید انقلاب به موضوع دریا گفت: تأکیدات ایشان درباره دریا و توسعه دریامحور به سال‌های گذشته بازمی‌گردد و حتی در فرمایشات مربوط به سال ۱۳۷۶ نیز می‌توان توجه ایشان به این موضوع را مشاهده کرد.
وی در پایان با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ تحمیلی اخیر و رهبر شهید انقلاب ابراز امیدواری کرد: همکاری میان دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام و دولت روزبه‌روز تقویت شود تا بتوانیم شاهد کارنامه‌ای مؤثر و قابل دفاع در زمینه اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور باشیم.
