از بازدهی بالای بازار سرمایه تا متهمان هدررفت انرژی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله اقتصاد دیجیتال، ناترازی انرژی، اشتغال و بازار سرمایه پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه اقتصادی خود با عنوان «ضربه خاموشی به صادرات دیجیتال» به تاثیرات منفی قطعی و اختلال اینترنت بر اقتصاد دیجیتال ایران پرداخته و نوشته است: «اختلال و قطعی اینترنت در سال ۱۴۰۴ علاوه بر آسیب به کسب‌وکارهای آنلاین، خسارت قابل‌توجهی به اقتصاد کشور وارد کرده است. بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، این محدودیت‌ها حدود ۴۰۰ میلیون دلار از صادرات دیجیتال ایران را کاهش داده و روند رشد این بخش را متوقف کرده‌اند. در حالی که ارزش صادرات دیجیتال جهان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۵۲۰۰ میلیارد دلار رسیده، سهم ایران کمتر از ۰.۰۳ درصد است و از بسیاری از کشورهای منطقه عقب مانده است. همچنین اینترنت به‌عنوان یک زیرساخت حیاتی، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری صنایع، توسعه فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، آموزش، پژوهش و ارتباطات بین‌المللی دارد؛ بنابراین اختلال در آن موجب کاهش کارایی و رشد اقتصادی می‌شود. از سوی دیگر، محدودیت اینترنت دسترسی میلیون‌ها نفر به منابع آموزشی آنلاین و فرصت‌های یادگیری را نیز کاهش داده است. به جای قطع گسترده اینترنت، باید از روش‌های هدفمندتر برای مدیریت تهدیدهای امنیتی استفاده شود تا ضمن حفظ امنیت، از آسیب به اقتصاد دیجیتال، سرمایه‌گذاری و فرصت‌های درآمدی کشور جلوگیری شود.»

روزنامه اعتماد با عنوان «ناترازی پنهان در سايه ركود» در گزارش اقتصادی خود به ناترازی برق و انرژی در ایران ناشی از رکود اقتصادی و کاهش فعالیت صنایع پرداخته و نوشته است: «کاهش ناترازی برق در ماه‌های اخیر بیش از آنکه نتیجه افزایش تولید و توسعه زیرساخت‌های انرژی باشد، ناشی از رکود اقتصادی و کاهش فعالیت صنایع است. بسیاری از واحدهای تولیدی با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کنند و همین موضوع باعث افت مصرف برق و گاز شده است. کارشناسان معتقدند این کاهش مصرف به معنای حل مشکل ناترازی نیست، بلکه فقط شکاف میان عرضه و تقاضا را به‌صورت موقت پنهان کرده است. در صورت رونق اقتصادی و بازگشت صنایع به ظرفیت کامل، کمبود انرژی دوباره آشکار خواهد شد. از سوی دیگر، فرسودگی نیروگاه‌ها، راندمان پایین تجهیزات، کمبود سرمایه‌گذاری، تاخیر در اجرای پروژه‌های جدید و ضعف در نگهداری زیرساخت‌ها از عوامل اصلی تداوم بحران انرژی به شمار می‌روند. همچنین مصرف سوخت و بنزین همچنان از تولید پیشی گرفته و نشان‌دهنده ادامه ناترازی در بخش انرژی است. کارشناسان تاکید دارند که حل این بحران نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده، نوسازی نیروگاه‌ها، توسعه ظرفیت تولید، کاهش تلفات شبکه و فراهم شدن شرایط مناسب برای حضور سرمایه‌گذاران است؛ در غیر این صورت ناترازی انرژی همچنان یکی از موانع اصلی رشد اقتصادی کشور باقی خواهد ماند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «درصد زنان تحصیل کرده شاغل ۲ برابر شد» به تحول اشتغال افراد دارای تحصیلات دانشگاهی در ایران طی دو دهه گذشته و بررسی وضعیت اشتغال زنان و مردان تحصیل‌کرده پرداخته و نوشته است: «در دو دهه گذشته، بازار کار ایران شاهد رشد چشمگیر نیروی کار دانشگاهی بوده است. تعداد شاغلان دارای تحصیلات عالی از حدود ۲.۹ میلیون نفر در سال ۱۳۸۴ به بیش از ۷ میلیون نفر در سال ۱۴۰۳ رسیده که نشان‌دهنده افزایش نقش سرمایه انسانی متخصص در اقتصاد کشور است. در این میان، حضور زنان تحصیل‌کرده رشد قابل‌توجهی داشته و سهم زنان دارای تحصیلات عالی در میان شاغلان زن از ۲۲ درصد به بیش از ۵۱ درصد افزایش یافته است. تعداد زنان شاغل دانشگاهی نیز از حدود ۸۶۸ هزار نفر به بیش از ۲ میلیون نفر رسیده است. از سوی دیگر، تعداد مردان شاغل دارای تحصیلات عالی از حدود ۱.۹ میلیون نفر به بیش از ۵ میلیون نفر افزایش یافته و سهم آنان از ۱۲ به ۲۴ درصد رسیده است. با وجود این پیشرفت‌ها، اشتغال زنان همچنان آسیب‌پذیرتر از مردان است؛ به‌گونه‌ای که در بحران‌هایی مانند کرونا، رکود اقتصادی و جنگ، زنان سریع‌تر از بازار کار خارج می‌شوند. سهم بالای اشتغال غیررسمی و تمرکز زنان در بخش خدمات از مهم‌ترین دلایل این شکنندگی محسوب می‌شود و باعث می‌شود امنیت شغلی زنان در مقایسه با مردان کمتر باشد.»

روزنامه جوان با عنوان «بورس در صدر بازدهی بازار‌ها» در گزارش اقتصادی خود به رشد چشمگیر بورس تهران و برتری آن نسبت به سایر بازارهای سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۵، پرداخته و نوشته است: «بورس تهران از ابتدای سال ۱۴۰۵ عملکردی بهتر از سایر بازارهای دارایی داشته و با رشد قابل‌توجه شاخص‌ها، به پربازده‌ترین بازار کشور تبدیل شده است. شاخص هم‌وزن در فقط ۹ روز معاملاتی بیش از ۲۱ درصد و شاخص کل حدود ۱۶ درصد رشد کرده‌اند که نشان‌دهنده مشارکت گسترده شرکت‌ها در این روند صعودی است. هم‌زمان، ورود پول حقیقی، افزایش ارزش معاملات خرد و استقبال سرمایه‌گذاران از سهام، نشانه‌های تداوم رونق بازار را تقویت کرده است. کارشناسان معتقدند این رشد تنها ناشی از هیجان نیست، بلکه به عواملی مانند حمایت‌های دولت و بازارگردان‌ها، عملکرد مناسب شرکت‌ها، انتشار گزارش‌های مالی مثبت و جذاب بودن ارزش سهام بازمی‌گردد. به گفته تحلیلگران، بسیاری از صنایع از جمله بانک، دارو و فلزات اساسی عملکردی فراتر از انتظار داشته‌اند و بخشی از ریسک‌های موجود کاهش یافته است. همچنین در مقایسه با بازارهای موازی مانند ارز، طلا و سکه، بورس بازدهی بالاتری ثبت کرده است. در صورت ادامه ورود نقدینگی و حفظ عوامل بنیادی، کارشناسان دستیابی شاخص کل به رکوردهای تاریخی جدید را در هفته‌های آینده محتمل می‌دانند.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «متهمان هدررفت انرژی در ایران» به بررسی علت‌های ناترازی انرژی در ایران و نقش پررنگ اتلاف و ضعف بهره‌وری در بروز کمبود برق و گاز پرداخته و نوشته است: «رئیس سازمان ملی بهره‌وری می‌گوید بخش عمده ناترازی برق و گاز کشور نه به دلیل کمبود منابع تولید، بلکه ناشی از اتلاف گسترده انرژی در زنجیره تولید تا مصرف است. به گفته وی، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این ناترازی به تلفات فنی، فرسودگی زیرساخت‌ها و الگوهای مصرف ناکارآمد مربوط می‌شود. ایران با وجود برخورداری از ذخایر عظیم نفت و گاز، در تابستان با کمبود برق و در زمستان با کمبود گاز روبه‌روست. راندمان پایین نیروگاه‌های حرارتی، تلفات حدود ۱۳ درصدی شبکه برق، فلرسوزی گازهای همراه نفت و فرسودگی تجهیزات از مهم‌ترین عوامل هدررفت انرژی هستند. همچنین ساختمان‌ها با سهم بالای مصرف و اتلاف، در صدر کانون‌های هدررفت قرار دارند. کارشناسان تاکید می‌کنند اصلاح الگوی مصرف، نوسازی زیرساخت‌ها و ارتقای فناوری می‌تواند بخش بزرگی از مشکل را کاهش دهد. برآوردها نشان می‌دهد با بهبود بهره‌وری، حدود ۷۰ درصد ناترازی انرژی کشور قابل جبران است و صرفاً افزایش تولید راه‌حل کافی نیست.»