سهم وام ازدواج و فرزندآوری از کل تسهیلات شبکه بانکی فقط ۳ درصد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در چند ماه اخیر اظهاراتی مبنی بر ناتوانی بانک‌ها در پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری و همچنین خطر ورشکستگی بانک‌ها با پرداخت این تسهیلات مطرح شده است. 

برای صحت‌سنجی این گزاره‌ها، آمار‌هایی که بانک مرکزی از وضعیت تسهیلات پرداختی منتشر کرده را بررسی کرده‌ایم. آمار‌های بانک مرکزی که برگرفته از اطلاعات ارسالی خود بانک‌ها است، می‌گوید که در سال ۱۴۰۱ شبکه بانکی در مجموع ۴ هزار و ۴۴۸ هزار و ۵۲۷ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده است. از این رقم ۹۷ هزار و ۱۶۲ میلیارد تومان وام قرض‌الحسنه برای ازدواج و ۲۰ هزار ۹۹۳ میلیارد تومان وام قرض‌الحسنه برای فرزندآوری پرداخت شد. مجموع این دو عدد رقمی معادل ۱۱۸ هزار و ۱۵۵ میلیارد تومان می‌شود که معادل ۲.۷ درصد از کل تسهیلات پرداختی شبکه بانکی در طول سال ۱۴۰۱ تلقی می‌شود.

سهم ۳ درصدی وام ازدواج و فرزندآوری از کل تسهیلات پرداختی در سال ۱۴۰۲

در سال ۱۴۰۲ هم کل تسهیلات پرداختی شبکه بانکی ۵ هزار و ۶۴۶ هزار و ۳۴ میلیارد تومان بود که از این رقم سهم وام قرض‌الحسنه ازدواج، ۱۳۸ هزار و ۲۲ میلیارد تومان و سهم وام قرض‌الحسنه فرزندآوری ۳۶ هزار و ۲۱۳ میلیارد تومان بوده که در مجموع سهمی معادل ۳ درصد از کل تسهیلات شبکه بانکی در سال ۱۴۰۲ را شامل می‌شود.

آمار پرداخت تسهیلات بانکی در ۷ ماهه ۱۴۰۳

بانک مرکزی آمار ۷ ماهه پرداخت تسهیلات در سال ۱۴۰۳ را منتشر کرده که نشان می‌دهد، سهم وام قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری از کل تسهیلات پرداختی شبکه بانکی در این دوره زمانی فقط ۳.۳ درصد است. از ابتدای سال جاری تا پایان مهر امسال ۳ هزار و ۶۷۱ هزار و ۴۶۸ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده که سهم وام قرض‌الحسنه ازدواج ۱۰۳ هزار و ۵۹ میلیارد تومان و سهم وام قرض‌الحسنه فرزندآوری ۱۸ هزار و ۹ میلیارد تومان بود.

در صورتی که کل تسهیلات پرداختی از ابتدای سال ۱۴۰۱ تا مهر ۱۴۰۳ را جمع کنیم، در مجموع ۲ سال و ۷ ماه، بانک‌ها ۱۳ هزار و ۷۶۶ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده‌اند که ۴۱۳ هزار و ۴۵۹ میلیارد تومان آن (۳ درصد) سهم تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری بوده است.   

عدد دقیق‌تر در حوزه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری محاسبه مانده تسهیلات اعطایی است اما بانک مرکزی در گزارش خود صرفا اعداد تسهیلات پرداختی را در یک سال را منتشر کرد.   

در جدول بانک مرکزی بندی به عنوان تسهیلات قرض‌الحسنه ضروری هم وجود دارد اما در ارزیابی ما قرار نمی‌گیرد، زیرا مبنا نوع مصرف این تسهیلات مشخص نیست. برخی بانک‌ها بخشی از منابع قرض‌الحسنه خود را صرف پرداخت تسهیلات به کارکنان خود می‌کنند. همچنین دو بانک تخصصی قرض‌الحسنه براساس سپرده‌گذاری و معدل‌گیری گردش حساب به افراد تسهیلات می‌دهد. این نوع تسهیلات ارتباطی به تسهیلات ازدواج و فرزند آوری ندارد. 

با این حال اگر به موضوع گزارش برگردیم، آمار‌های منتشر شده توسط بانک مرکزی نشان می‌دهد که سهم تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری از کل تسهیلات پرداختی فقط ۳ درصد بوده و این سهم بسیار پایین نمی‌تواند اثری منفی بر وضعیت بانک‌ها داشته باشد. 

علاوه بر این، بانک‌ها متناسب با منابع قرض‌الحسنه و در حدود آن مکلف به پرداخت وام قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری هستند و هیچ‌گاه نهاد نظارتی، نهاد قانون‌گذار و بانک مرکزی، بانک‌ها را مکلف به پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه از محل سپرده‌های سرمایه‌گذاری نکرده است. به طور طبیعی بانک مکلف هستند که منابع قرض‌الحسنه را صرف پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه کند. 

در مجموع، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری نه هزینه‌ای اضافی به بانک‌ها تحمیل می‌کند و نه سهم چندانی از کل تسهیلات پرداختی شبکه بانکی دارد و بنابراین این تسهیلات بار مضاعفی به شبکه بانکی اضافه نکرده و مخاطراتی به وجود نیاورده است.