تعرفه‌های برق مشترکان چگونه اعمال می‌شود؟

به گزارش اقتصاد معاصر؛  افزایش تعرفه‌های برق این روزها به بحث داغ و پرچالشی تبدیل شده است.

برخی اعتقاد دارند قبض های برق آنان بیش از حد افزایش یافته است و از نظر آنها این روند درست نیست.

اما واقعیت امر چیست و تعرفه ها برای مشترکان چگونه اعمال می شود؟

بر اساس اعلام وزارت نیرو، تعرفه مشترکان برق هر سال بر اساس قوانین و ضوابط مصوب و تعیین شده از سوی مجلس شورای اسلامی و با رویکرد اختصاص یارانه بیشتر به مشترکان کم‌مصرف و الزام مشترکان پرمصرف به کاهش مصرف و رعایت الگو تعیین می‌شود.

امسال نیز تعرفه برق مشترکان بر اساس ضوابط مصوب در قانون «مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق» که در سال ۱۴۰۱ ابلاغ شده، محاسبه و بر روی قبض مشترکان اعمال شده است.
بر این اساس، تعرفه‌های بخش خانگی در دو بخش تعرفه مشترکان کم مصرف (مشترکان با مصرف کمتر از الگو یعنی ۳۰۰ کیلووات ساعت در تابستان و ۲۰۰ کیلووات در دوره سرد سال و همچنین میزان تعین شده برای مناطق گرمسیری کشور) و مشترکان پرمصرف (با مصرف بالاتر از الگو) به تفکیک مناطق مختلف عادی و گرمسیری (تحت تأثیر دما و رطوبت) افزایش یافته است.
تعرفه‌هایی که مبنای محاسباتی آن ضرایبی از هزینه تأمین برق (شامل هزینه‌های تولید، ترانزیت و سوخت) است که نسبت به سال ۱۴۰۲ برای هر کیلووات ساعت ۲۰۷ تومان افزایش داشته است. این یعنی هزینه تأمین برق در سال ۱۴۰۲ معادل ۵۴۷۲ ریال بوده که در سال جاری به ۷۵۴۲ ریال رسیده است.

۷۵ درصد از مشترکان در مناطق مختلف، مشترکان کم مصرفی هستند که تعرفه برق آنان مشمول یارانه می‌شود و با احتساب هزینه سوخت و عوارض ارزش افزوده حداکثر معادل ۲۰ درصد هزینه تأمین برق را پرداخت می‌کنند.

به عنوان مثال صورتحساب یک مشترک در مناطق عادی با مصرف ۲۰۰ کیلووات ساعت مصرف برق (در سطح الگو در فصل سرد سال) با لحاظ هزینه تأمین برق، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض برق در سال جاری برای دوره ۲ ماهه معادل ۳۰ هزار تومان خواهد بود که نسبت به سال گذشته حدود هفت‌هزار و ۵۰۰ تومان افزایش داشته است؛ میزان افزایشی که برای ۷۵ درصد از مشترکان یا در همین حد و یا کمتر از آن قبوض برق صادر شده است.

با توجه به اینکه الگوی مصرف برق بسته به مناطق مختلف در فصل گرم سال به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد و در بالاترین حالت در مناطق گرمسیر یک مانند خوزستان به ۲۵۰۰ کیلووات ساعت در ماه می‌رسد، برای یک مشترک ساکن در منطقه گرمسیر یک نیز با ۲۵۰۰ کیلووات ساعت مصرف برق در فصل گرم، با لحاظ هزینه سوخت، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض برق صورتحسابی معادل ۱۳۳ هزار تومان صادر می‌شود که فقط پنج درصد هزینه تأمین برق اختصاص یافته به مشترکان این مناطق را پوشش می‌دهد.

آمار و ارقام ناچیزی که در فصل سرد حدود ۷۵ درصد مشترکان و در فصل گرم نیز حدود ۸۰ درصد مشترکان را شامل می‌شود و عملاً این مشترکان تعرفه‌های ناچیزی را بابت مصرف برق خود پرداخت می‌کنند.

به این موارد باید افزود که همه مشترکان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی نیز تا میزان الگوی مصرف از پرداخت بهای برق معاف هستند و برق آنان رایگان محاسبه می‌شود.

این در حالی است که بر اساس قانون مشترکانی که بالاتر از الگوی مصرف تعیین شده برق مصرف کنند، به صورت پلکانی مشمول هزینه‌های بیشتری خواهند شد که با هدف الزام این مشترکان به کاهش مصرف تا سطح الگوی رایج مصرف است.

در واقع ۲۵ درصد دیگر مشترکان که مشترکان پرمصرف محسوب می‌شوند، به استناد قانون مشمول تعرفه‌های پلکانی هستند و مصارف مازاد بر الگوی آنان به صورت غیریارانه‌ای محاسبه می‌شود. اگرچه این افراد نیز به منظور ایجاد فرصت تطبیق با تعرفه‌ها و الگوهای جدید همچنان مشمول تخفیف قابل توجهی هستند که به مرور زمان این میزان تخفیف‌ها کاهش می‌یابد.

بر همین اساس اگر یک مشترک در فصل سرد که الگوی مصرف برق ۲۰۰ کیلووات است، اقدام به مصرف برق تا چهار برابر بیشتر از الگو یعنی ۸۰۰ کیلووات ساعت کند، مشمول قبض برقی حدود ۲ میلیون تومان خواهد شد که نسبت به سال گذشته افزایش ۵۵۰ هزار تومانی دارد.

بنا بر این، تعرفه‌های ابلاغی با نگاه تشویق مشترکان پرمصرف به مدیریت و کاهش مصرف و در عین حال اعطای یارانه به مشترکان کم‌مصرف تدوین شده است. از این رو مشترکان پرمصرف می‌توانند به منظور اجتناب از دریافت قبوض سنگین برق نسبت به کاهش مصرف برق تا سطح الگو و نزدیک به آن اقدام کنند.