هشدار افزایش خاموشی‌ها با توقف مازوت‌سوزی/ باید سراغ تجدیدپذیرها برویم

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ دولت اخیرا تصمیم گرفته تا استفاده از مازوت در نیروگاه‌های شهید منتظری اصفهان، شازند اراک و شهید منتظر القائم البرز را متوقف کند. این تصمیم با هدف کاهش آلودگی هوا اتخاذ شده و به دنبال آن، برخی از مسؤولان تاکید دارند که این اقدام به بهبود کیفیت هوای این مناطق کمک خواهد کرد. 

توقف مازوت‌سوزی در حالی صورت می‌گیرد که این سوخت به دلیل آلایندگی‌ که دارد، مورد انتقاد قرار گرفته و در عین حال، نگرانی‌هایی درباره تاثیر این تصمیم بر تامین برق کشور وجود دارد. 

به دلیل کمبود گاز و ذخایر گازوئیل، نیروگاه‌ها برای تولید برق به مازوت متکی هستند و توقف آن ممکن است به مشکلاتی در تأمین انرژی در فصل سرما منجر شود، این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که بسیاری از نیروگاه‌ها هنوز به سوخت‌های فسیلی وابسته هستند و چالش‌هایی برای جایگزینی آنها با منابع پاک‌تر وجود دارد. 

در این‌باره حسین احمدزاده شهرودی، پژوهشگر اقتصاد مقاومتی به خبرنگار اقتصاد معاصر می‌گوید تصمیم دولت برای توقف مازوت‌سوزی در برخی از نیروگاه‌ها جای نقد دارد، گرچه هدف این تصمیم کاهش آلودگی هوا است اما واقعیت این بوده که مازوت فقط یک بخش بسیار کوچک از منابع آلاینده است و تمرکز بر آن می‌تواند مشکلات جدی‌تری برای تامین انرژی کشور ایجاد کند.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

اخیرا تصمیماتی از سوی دولت مبنی بر توقف مازوت‌سوزی در برخی از نیروگاه‌ها اتخاذ شده، آیا این تصمیم تاثیر قابل‌ توجهی بر آلودگی هوای این مناطق دارد؟

ابتدا باید بگویم که مازوت به‌ تنهایی عامل اصلی آلودگی هوا نیست. این سوخت معمولا به‌ عنوان سوخت آخر در نیروگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و سهم آن در تولید آلاینده‌ها در مقایسه با دیگر منابع، نظیر خودرو‌ها و صنایع، بسیار کم است. کارشناسان محیط‌ زیست به‌ درستی اشاره کرده‌اند که منابع متحرک مانند خودرو‌ها و موتورسیکلت‌ها، تاثیر بیشتری در آلودگی هوا دارند. به‌ عنوان‌ مثال مطالعات نشان داده که در تهران، نقش مازوت در آلودگی هوا بسیار ناچیز است.

شما اشاره کردید که تاثیر مازوت‌سوزی در آلودگی هوا به‌ مراتب کمتر از آن چیزی است که به آن پرداخته می‌شود اما تصمیم به توقف مازوت‌سوزی چه تبعاتی برای تامین برق و وضعیت انرژی کشور خواهد داشت؟

تصمیم به توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها می‌تواند تبعات جدی در تامین برق کشور به دنبال داشته باشد. در حال حاضر، کشور با مشکل ناترازی انرژی مواجه است و ذخایر گازوئیل در وضعیت مناسبی قرار ندارند. از آنجایی‌ که در فصول گرم سال مازوت سوزانده می‌شود و گازوئیل برای فصول سرد ذخیره می‌شود، عدم ذخیره‌سازی مناسب گازوئیل بین مرداد و آبان، کشور را در موقعیت دشواری قرار داده است. اگر مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها متوقف شود، احتمال قطعی برق در زمستان بسیار زیادتر خواهد بود. در شرایط کنونی، ایران در تامین گاز برای نیروگاه‌ها با مشکلات زیادی روبه‌رو است. بنابراین، اگر ما نتوانیم مازوت را جایگزین گازوئیل کنیم، قطعی بیشتر برق امری محتمل خواهد بود.

با توجه‌ به شرایط کنونی و کمبود گازوئیل، آیا دولت باید در این زمینه سیاست‌های متفاوتی را اتخاذ کند تا از بحران انرژی جلوگیری شود؟

قطعا. در شرایطی که ما با بحران گازوئیل و ناترازی انرژی مواجهیم، سیاست‌های دولت باید به‌گونه‌ای باشد که تامین سوخت برای نیروگاه‌ها بدون ایجاد بحران در دیگر بخش‌های کشور انجام شود. متاسفانه در حال حاضر، دولت نتوانسته به طور موثر سوخت لازم را برای تامین انرژی نیروگاه‌ها فراهم کند. آمار‌ها نشان می‌دهند که مصرف گازوئیل در کشور به‌ شدت افزایش‌ یافته است. در کنار این مشکل، باید در نظر گرفت که ناوگان حمل‌ونقل سوخت نیز با مشکلاتی روبه‌رو بوده و توانایی انتقال بهینه سوخت به نیروگاه‌ها را ندارد. این شرایط در نهایت می‌تواند منجر به بحران انرژی و قطعی برق شود که به طور مستقیم بر وضعیت اقتصادی کشور تاثیر خواهد گذاشت.

برخی از افراد معتقدند که تصمیم به توقف مازوت‌سوزی بیشتر ناشی از فشار گروه‌های محیط‌ زیستی بوده تا توجه به واقعیت‌های موجود در زمینه تامین انرژی. آیا این دیدگاه صحیح است؟

در ایران همواره تصمیمات دولت‌ها، تحت‌ تاثیر نظرات مختلف و فشار گروه‌های مختلف اتخاذ می‌شود. در خصوص مازوت هم شاید بتوان ادعا کرد، بیشتر از آنکه این تصمیم بر اساس ارزیابی‌های دقیق علمی و وضعیت واقعی منابع انرژی باشد، تحت‌ تاثیر برخی اعمال‌نظر‌ها است. البته آلودگی هوا مساله‌ای جدی بوده اما واقعیت این است که در حال حاضر مشکلات اساسی‌تری همچون ناترازی انرژی، کمبود گاز و گازوئیل و بحران تامین برق برای صنایع و بخش خانگی وجود دارد که بیشتر نیازمند توجه و سرمایه‌گذاری جدی است. در صورتی‌ که به‌ جای تصمیمات مقطعی، بر روی راهکار‌های بلندمدت و متناسب با شرایط فعلی تمرکز کنیم، می‌توان هم به آلودگی هوا رسیدگی و هم بحران انرژی را مدیریت کرد.

در شرایط کنونی که با بحران انرژی و ناترازی در مصرف و تولید گاز مواجه هستیم، آیا راهکار‌هایی برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و بهبود وضعیت انرژی کشور وجود دارد؟

یکی از اصلی‌ترین راهکار‌ها برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و بهبود وضعیت انرژی، حرکت به سمت استفاده بیشتر از منابع انرژی تجدیدپذیر است. متاسفانه در سال‌های اخیر در ایران سرمایه‌گذاری کافی در این بخش صورت نگرفته، در حالی‌ که انرژی‌های خورشیدی، بادی و حتی انرژی‌های آبی می‌توانند نقش مهمی در تامین برق کشور ایفا کنند. علاوه بر این، باید در بخش بهینه‌سازی مصرف انرژی نیز اقدامات جدی‌تری انجام شود تا مصرف انرژی بهینه‌تر و پایدارتر باشد. در کنار این موارد، تقویت زیرساخت‌های گازرسانی و افزایش بهره‌وری از منابع داخلی می‌تواند به حل مشکلات ناترازی انرژی کمک کند. با ایجاد این تغییرات و استفاده بهینه از منابع انرژی، می‌توانیم در بلندمدت به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و حل بحران‌های انرژی در کشور بپردازیم.

اگر نکته‌ای جود دارد که از نظر شما در این گفت‌وگو مغفول مانده، بفرمایید؟

توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها به تنهایی نمی‌تواند راهکار موثری برای کاهش آلودگی هوا باشد و ممکن است که تبعات منفی جدی در تامین برق و انرژی کشور ایجاد کند. تصمیمات دولت باید بر اساس بررسی‌های علمی و دقیق‌تر اتخاذ شود و برای حل مشکل انرژی، نیاز به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی منابع انرژی کشور وجود دارد. از طرفی، تامین سوخت برای نیروگاه‌ها باید به نحوی باشد که هم‌زمان با حفظ منابع انرژی، از قطعی برق و مشکلات اجتماعی ناشی از آن جلوگیری شود.