بررسی آخرین تغییرات ساعات معاملات بازار سرمایه

به گزارش اقتصاد معاصر؛ در ماه‌های اخیر ساعت معاملات بازار سرمایه چند بار تغییر کرده و اکنون زمان‌بندی بورس تهران، فرابورس ایران، بورس کالای ایران و بورس انرژی بر اساس نوع بازار و ابزار معاملاتی متفاوت است.

مهم‌ترین تغییرات اخیر، افزایش ساعت معاملات برخی صندوق‌ها، تمدید معاملات ابزارهای مالی بورس کالا و اضافه شدن معاملات پنجشنبه در بخشی از این بازار است.

معاملات سهام در بورس و فرابورس تا ۱۲:۳۰

در حال حاضر جلسه معاملاتی بازار سهام در بورس تهران و فرابورس ایران از ساعت ۹ آغاز می‌شود و تا ساعت ۱۲:۳۰ ادامه دارد. این زمان‌بندی از روز شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ پس از پایان تغییرات اعمال‌شده در دوره جنگ به روال عادی بازگشت و ساعت پایان معاملات سهام، صندوق‌های سهامی و مشتقات آنها به ۱۲:۳۰ رسید.

پیش از آن و همزمان با بازگشایی بازار سرمایه در اردیبهشت‌ماه، ساعت معاملات سهام برای مدتی افزایش یافته و تا ساعت ۱۳:۳۰ ادامه داشت، اما از ۱۶ خرداد این زمان به روال عادی بازگشت.

در بورس و فرابورس، مرحله معاملات پایانی (TAL) نیز برای نمادهای مشمول بازارهای اول و دوم از ساعت ۱۲:۴۵ تا ۱۳ انجام می‌شود.

بنابراین، معاملات عادی سهام در بورس و فرابورس در بازه زمانی ۹ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود و مرحله معاملات پایانی نمادهای مشمول نیز از ۱۲:۴۵ تا ۱۳ ادامه دارد.

صندوق‌های سهامی همچنان تا ۱۲:۳۰

صندوق‌های سهامی و مختلط قابل معامله در بورس و فرابورس نیز در گروه معاملاتی بازار سهام قرار دارند و ساعت پایان معاملات آنها همچنان ۱۲:۳۰ است.

بر این اساس، افزایش ساعت معاملات برخی صندوق‌ها به معنای افزایش زمان معامله همه ETFها نیست و صندوق‌های سهامی از نظر ساعت فعالیت باید از صندوق‌های درآمد ثابت، املاک و مستغلات، زمین و ساختمان و سایر صندوق‌های دارای زمان‌بندی متفاوت تفکیک شوند.

صندوق‌های غیرسهامی فرابورس تا ساعت ۱۸

یکی از مهم‌ترین تغییرات مهرماه ۱۴۰۵ مربوط به زمان معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران است.

بر اساس مصوبه هیئت‌مدیره فرابورس ایران، از یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ زمان‌بندی معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت، املاک و مستغلات، زمین و ساختمان، صندوق در صندوق، جسورانه و خصوصی تغییر می‌کند.

بر این اساس، پیش‌گشایش صندوق‌های درآمد ثابت از ساعت ۸:۲۵ تا ۸:۳۰ انجام می‌شود و معاملات آنها از ساعت ۸:۳۰ آغاز خواهد شد.

برای سایر صندوق‌های مشمول این تغییر نیز پیش‌گشایش از ساعت ۸:۴۵ تا ۹ خواهد بود و معاملات از ساعت ۹ آغاز می‌شود.

معاملات این صندوق‌ها به روش حراج پیوسته ادامه خواهد داشت و ساعت پایان معاملات تمام صندوق‌های مشمول ۱۸ تعیین شده است.

در بورس تهران نیز از ۱۸ مهرماه ساعت پایان معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت، املاک و مستغلات، زمین و ساختمان، پروژه و صندوق در صندوق به ساعت ۱۸ افزایش یافته است.

به این ترتیب، صندوق‌های سهامی همچنان تا ۱۲:۳۰ معامله می‌شوند، در حالی که بخش قابل توجهی از صندوق‌های غیرسهامی در بورس و فرابورس امکان معامله تا ساعت ۱۸ را دارند.

بازارهای مالی بورس کالا تا ساعت ۱۸

در بورس کالای ایران نیز ساعت معاملات بازارهای مالی افزایش یافته است.

بر اساس اطلاعیه مدیریت بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالا، از یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ ساعت پایان معاملات صندوق‌های کالایی، گواهی سپرده کالایی، اوراق سلف موازی استاندارد و قراردادهای اختیار معامله از ۱۷ به ۱۸ افزایش یافت.

بنابراین صندوق‌های کالایی، از جمله صندوق‌های مبتنی بر طلا و نقره، گواهی‌های سپرده کالایی و ابزارهای مشمول این اطلاعیه تا ساعت ۱۸ امکان معامله دارند.

معاملات گواهی سپرده و مشتقه بورس کالا در پنجشنبه

تغییر دیگر بورس کالا در مهرماه به تقویم معاملاتی مربوط می‌شود.

بر اساس اطلاعیه مدیریت بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالا، از ۹ مهر ۱۴۰۵ معاملات بازار گواهی سپرده کالایی و قراردادهای مشتقه کالایی، به استثنای نمادهای گواهی سپرده زعفران، در روزهای پنجشنبه نیز برگزار می‌شود.

در روزهای پنجشنبه، پیش‌گشایش این معاملات از ساعت ۱۱:۳۰ تا ۱۱:۴۵ و معاملات از ساعت ۱۱:۴۵ تا ۱۵ انجام خواهد شد.

به این ترتیب، بخشی از بازار گواهی سپرده و مشتقه بورس کالا علاوه بر روزهای معاملاتی معمول، در روز پنجشنبه نیز فعال است.

بازار فیزیکی بورس کالا و انرژی؛ ساعت واحد ندارد

در بازار فیزیکی بورس کالا نمی‌توان یک ساعت ثابت را برای تمام معاملات اعلام کرد، زیرا تالارهای مختلف بر اساس نوع کالا و برنامه عرضه، زمان‌بندی متفاوتی دارند.

بر اساس برنامه‌های معاملاتی، تالار فرآورده‌های نفتی و تالار فرعی از ساعت ۱۰، تالار صنعتی از ساعت ۱۰:۳۰، تالار حراج باز و تالار همزمان از ساعت ۱۱ و تالار پتروشیمی از ساعت ۱۱:۳۰ فعالیت خود را آغاز می‌کنند و معاملات مازاد نیز تا ساعت ۱۵ ادامه دارد.

بنابراین ساعت دقیق معاملات در بازار فیزیکی بورس کالا باید بر اساس برنامه عرضه همان روز و تالار مربوطه مورد توجه قرار گیرد.

در بورس انرژی نیز زمان معاملات بر اساس نوع بازار متفاوت است و یک ساعت واحد برای تمام معاملات این بورس وجود ندارد.

بر اساس آخرین زمان‌بندی اعلام‌شده، بازارهای فیزیکی بورس انرژی از ساعت ۹ تا ۱۵ فعال هستند.

در بازار مشتقه و برخی ابزارهای مالی بورس انرژی نیز معاملات از ساعت ۸:۵۵ آغاز شده و تا ساعت ۱۵ ادامه دارد. این گروه شامل ابزارهایی مانند سلف موازی استاندارد برق و سایر، قراردادهای آتی، گواهی ظرفیت، صندوق‌های ETF، گواهی سپرده کالایی و گواهی صرفه‌جویی انرژی است.

بر این اساس، در بازار فیزیکی بورس انرژی بازه معاملاتی ۹ تا ۱۵ و در بازار مشتقه و ابزارهای مالی مشمول، بازه ۸:۵۵ تا ۱۵ مبنای زمان‌بندی معاملات است.

در مجموع، آخرین تغییرات نشان می‌دهد بازار سرمایه از نظر ساعات فعالیت، ساختاری چندگانه پیدا کرده است؛ معاملات سهام و صندوق‌های سهامی در میانه روز پایان می‌یابد، اما برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ابزارهای مالی در فرابورس و بورس کالا تا ساعت ۱۸ فعال هستند و بخشی از معاملات گواهی سپرده و مشتقه بورس کالا نیز در روزهای پنجشنبه انجام می‌شود./مهر