بیش از ۷۰ درصد تولید برق ایران به توربین‌های گازی وابسته است

به گزارش اقتصاد معاصر؛ علی نیکبخت رئیس انجمن صنفی نیروگاه های کشور در دومین همایش کاربران توربین های گازی گفت:بیش از 70 درصد امنیت برق ایران به ناوگان توربین‌های گازی وابسته است.

 صنعت برق با فشار تحریم و محدودیت زنجیره تأمین مواجه است

نیکبخت، با اشاره به شرایط دشوار صنعت برق و فشارهای ناشی از تحریم‌ها و محدودیت‌های زنجیره تأمین، بر ضرورت اصلاح اقتصاد برق، تأمین منابع ارزی و بازنگری در قراردادهای بهره‌برداری و نگهداری نیروگاه‌ها تأکید کرد.

نیکبخت در خصوص  سابقه صنعت برق در مواجهه با بحران‌ها و حملات نظامی، اظهار کرد: صنعت برق ایران همواره در خط مقدم سخت‌ترین آزمون‌های کشور قرار داشته و در جریان جنگ، تأسیسات راهبردی و نیروگاه‌های برق هدف حملات قرار گرفته‌اند و تعدادی از کارکنان این صنعت نیز به شهادت رسیده یا جانباز شده‌اند.

وی افزود: امروز نیز صنعت برق با فشارهای ناشی از تحریم، محدودیت‌های تکنولوژیک، مشکلات روابط بین‌المللی و اختلال در زنجیره تأمین مواجه است، اما استمرار فعالیت شبکه برق و صنایع زیربنایی کشور حاصل دانش، تجربه، تعهد و ایستادگی نیروهای متخصص این صنعت است.

وابستگی بیش از 60 هزار مگاوات ظرفیت حرارتی به ناوگان گازی

رئیس انجمن صنفی نیروگاه‌های کشور با اشاره به ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی گفت: ظرفیت اسمی نیروگاه‌های حرارتی کشور به حدود 78 هزار مگاوات رسیده که بیش از 60 هزار مگاوات آن به ناوگان  توربین گازی، شامل نیروگاه‌های گازی مستقل و واحدهای گازی نیروگاه‌های سیکل ترکیبی، وابسته است. به این ترتیب، بیش از 70 درصد امنیت تأمین برق کشور به این بخش وابسته است.

نیکبخت ادامه داد: نگهداری و صیانت از این ظرفیت، به‌ویژه در شرایطی که نیروگاه‌ها تحت بالاترین تنش‌های حرارتی فعالیت می‌کنند، نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر است. بر اساس استانداردها و برآوردهای کارشناسی، برای حفظ پایداری، قابلیت اطمینان و ضریب آمادگی این ظرفیت، سالانه حدود 500 تا 600 میلیون دلار منابع ارزی واقعی و در دسترس مورد نیاز است.

نیاز سالانه نیروگاه‌ها به 500 تا 600 میلیون دلار منابع ارزی

وی تأکید کرد: این منابع باید برای تأمین قطعات یدکی، خدمات تخصصی و به‌ویژه قطعات حساس مسیر داغ توربین‌های گازی اختصاص یابد و تأخیر در تأمین این قطعات می‌تواند مستقیماً بر آمادگی نیروگاه‌ها اثر بگذارد.

رئیس انجمن صنفی نیروگاه‌های کشور یکی از راهکارهای کاهش فشار سرمایه‌گذاری را استفاده از ظرفیت‌های فنی و مهندسی داخلی دانست و گفت: ارتقای سیستم‌های خنک‌کاری و ارتعاش‌گیری، استفاده از پوشش‌های مقاوم حرارتی و سرامیکی و بهینه‌سازی روش‌های ترمیم و بازسازی قطعات مسیر داغ می‌تواند به افزایش عمر مفید تجهیزات و دستیابی به ظرفیت مگاواتی با زمان و سرمایه کمتر کمک کند.

تأکید بر اصلاح ساختار اقتصادی صنعت برق

نیکبخت همچنین بر ضرورت اصلاح ساختار اقتصادی صنعت برق تأکید کرد و گفت: اگرچه سرمایه‌گذاری در بخش انتقال و توزیع ضروری است، اما بخش تولید برق نیز به‌دلیل نیاز مستمر به نوسازی، احیا و ارتقای تجهیزات، باید سهم متناسبی از درآمدهای صنعت برق را دریافت کند.

وی افزود: قراردادهای بهره‌برداری و نگهداری نیروگاه‌ها باید متناسب با نوسانات نرخ ارز و تورم بازنگری شوند تا تأمین قطعات و تجهیزات مصرفی و حساس نیروگاه‌ها در شرایط عادی نیز با وقفه مواجه نشود.

زنجیره تأمین قطعات نیروگاهی؛ خط قرمز امنیت انرژی

رئیس انجمن صنفی نیروگاه‌های کشور تأکید کرد: زنجیره تأمین قطعات نیروگاهی باید به‌عنوان یکی از خطوط قرمز امنیت انرژی کشور مورد توجه قرار گیرد و نمی‌توان از نیروگاه‌ها انتظار آمادگی بالا داشت، در حالی که قراردادها و ساختارهای تأمین مالی همچنان بر مبنای شرایط گذشته تنظیم شده‌اند.

نیکبخت اصلاح اقتصاد برق را نیازمند تصمیم‌گیری‌های جدی دانست و گفت: تا زمانی که تأمین مالی نیروگاه‌ها در اولویت قرار نگیرد، نمی‌توان انتظار داشت تاب‌آوری صنعت برق به سطح مطلوب برسد.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت انجمن صنفی نیروگاه‌ها اظهار کرد: این انجمن به‌عنوان نماینده بخش تخصصی تولید برق، آمادگی دارد در کنار دستگاه‌های حاکمیتی و سیاست‌گذار، از ظرفیت شبکه متخصصان و بهره‌برداران صنعت برای حل مسائل و افزایش پایداری تولید برق استفاده کند.

نیکبخت در پایان گفت: نسل امروز مدیران و سیاست‌گذاران انرژی با میزان فشار تحریم‌ها و دشواری‌های بین‌المللی سنجیده نخواهد شد، بلکه نحوه تصمیم‌گیری در شرایط سخت، عقلانیت در سیاست‌گذاری و سرعت اقدام برای حل مشکلات صنعت برق، معیار قضاوت درباره عملکرد آنها خواهد بود.
در این همایش همچنین تورج امرایی معاون توسعه شرکت‌های دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری اظهار کرد: حدود 11 شرکت دانش‌بنیان در حوزه ماشین‌آلات پیشرفته فعالیت می‌کنند و مجموعاً نزدیک به 5 هزار شرکت در این حوزه وجود دارد که یکی از ستون‌های مهم توسعه فناوری کشور محسوب می‌شود.

صنعت توربین گران ترین محصول دانش‌بنیان

 تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری، با اشاره به ظرفیت‌های موجود در صنعت نیروگاه گفت: در حال حاضر حدود 103 هزار مگاوات ظرفیت نصب‌شده کشور  60 هزار  مگاوات به‌صورت مستقیم و 78 هزار مگاوات غیرمستقیم  به صنعت توربین وابسته است که پیشرفته‌ترین و گران ترین محصولات دانش بنیان، توربین‌‌ها می‌باشد.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری ادامه داد: در دو سال گذشته تمرکز بیشتری بر ساخت داخل تجهیزات و محصولات پیشرفته، البته با رعایت الزامات کیفی، صورت گرفته است و در این زمینه ظرفیت‌های قابل توجهی در کشور ایجاد شده است.

صادرات 770 میلیون دلاری محصولات ساخت داخل

امرایی با اشاره  به ماده 10 قانون جهش دانش بنیان گفت: در قالب این طرح‌ها، محصولاتی که نمونه مشابه خارجی دارند اما تاکنون در کشور تولید نشده‌اند، با تأیید گروه‌های تخصصی و دانش‌بنیان وارد فرآیند ساخت داخل می‌شوند. وی اضافه کرد: از ابتدای اجرای این قانون 226 طرح حمایت شده و  حدود 770 میلیون دلار صادرات در این حوزه انجام شده که بخش قابل توجهی از آن مربوط به تجهیزات و محصولات پیشرفته بوده است، 29 طرح مربوط به توربین‌ها بوده است که حاکی از اهمیت توربین‌ها دارد.

نیروگاه‌های مقیاس کوچک؛ ظرفیتی برای جبران کمبود برق

وی با بیان اینکه صنعت نیروگاهی ایران در دوره گذار انرژی همچنان می‌تواند یکی از بازیگران کلیدی باشد، اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌های مهم دیگر، توسعه نیروگاه‌های مقیاس کوچک است. کشور از نظر زیرساخت و دانش فنی در حوزه نیروگاه‌های بزرگ ظرفیت مناسبی دارد، اما در مقیاس کوچک هنوز به اندازه ظرفیت موجود در نیروگاه‌های بزرگ توسعه پیدا نکرده‌ایم.

امرایی گفت: آمادگی داریم با استفاده از طرح‌های وزارت نفت و ظرفیت‌های موجود در حوزه نیروگاه‌های کوچک، زمینه توسعه این بخش را فراهم کنیم تا بدون نیاز به افزایش قابل توجه مصرف گاز، بخشی از ظرفیت مورد نیاز صنعت برق جبران شود.

تأمین مالی تحقیق و توسعه با ماده 11

امرایی همچنین به ظرفیت ماده 11 قانون جهش تولید دانش‌بنیان اشاره کرد و افزود: این ماده امکان تأمین مالی پروژه‌های تحقیق و توسعه را که با ریسک همراه هستند، فراهم می‌کند. برخی شرکت‌های وابسته از این ظرفیت استفاده کرده‌اند، اما بسیاری از شرکت‌های دیگر هنوز از این امکان بهره کافی نبرده‌اند.

وی تأکید کرد: بر اساس ماده 11، شرکت‌ها می‌توانند مالیات خود را در پروژه‌های تحقیق و توسعه و توسعه فناوری هزینه کنند و با تأیید مراجع مربوط، این هزینه‌ها از مالیات آنها کسر شود. این ظرفیت می‌تواند ابزار مناسبی برای تأمین مالی توسعه فناوری در صنعت نیروگاهی باشد.

آمادگی معاونت علمی برای توسعه فناوری نیروگاهی

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در پایان گفت: معاونت علمی آماده است از ظرفیت‌های موجود برای اجرای پروژه‌های تحقیق و توسعه و سرمایه‌گذاری در توسعه فناوری‌های صنعت نیروگاهی استفاده کند./ تسنیم