۱۶.۲ همت پول حقیقی به صندوق‌های طلا جذب شد

به گزارش اقتصاد معاصر، بررسی عملکرد بازار دارایی‌های مبتنی بر طلا در تابستان نشان می‌دهد این بازار در 3 ماه دوم سال 1405 تحت تاثیر 2 مسیر متفاوت در بازار جهانی و داخلی قرار داشته است. اونس طلا در این دوره 4.7 درصد و اونس نقره 3.4 درصد افزایش یافتند، در حالی که دلار و طلای 18 عیار در بازار داخلی به ترتیب 44.5 و 48.1 درصد رشد کردند. در بازار گواهی‌های سپرده نیز شمش طلا 51.6 درصد، سکه 47.6 درصد و نقره 34.5 درصد افزایش قیمت داشتند.

طلا پس از اصلاح تیر، دوباره اوج گرفت

بازار جهانی طلا در تابستان 67 روز معاملاتی را پشت سر گذاشت. قیمت این فلز در ابتدای دوره در محدوده 4 هزار و 192 دلار قرار داشت و در روز 25 تیر تا 3 هزار و 973 دلار کاهش یافت. پس از این افت، مسیر قیمت در مرداد تغییر کرد و طلا وارد یک روند صعودی شد که در نهایت قیمت آن را در شهریور به سطوح بالاتر از 4 هزار و 600 دلار رساند.

اونس طلا در سوم شهریور سقف 4 هزار و 659 دلار را ثبت کرد و در پایان تابستان در سطح 4 هزار و 355 دلار قرار گرفت. بازده این فلز در کل دوره 4.7 درصد و میانگین تغییرات روزانه آن 0.08 درصد بود.

رفتار طلا در این 3 ماه را می‌توان به 3 مرحله تقسیم کرد. در تیر 1405 فشار نرخ بهره، بازده اوراق و تقویت دلار موجب شد بخشی از رشدهای قبلی بازار اصلاح شود. در مرداد، کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره آمریکا در کنار افزایش تقاضای بانک‌های مرکزی و عوامل ژئوپلیتیک، زمینه بازگشت طلا را فراهم کرد. در شهریور نیز بازار تحت تاثیر تغییر دوباره انتظارات نرخ بهره قرار گرفت و بخشی از رشد خود را پس داد.

در ابتدای تابستان، نشانه‌هایی از کند شدن بازار کار آمریکا باعث کاهش انتظارات برای افزایش سریع نرخ بهره شده بود و طلا در برابر فشار دلار مقاومت می‌کرد. در ادامه، صورت‌جلسه نشست جولای فدرال رزرو نشان داد نگرانی سیاستگذاران از تورم افزایش یافته و شماری از اعضا حتی در همان نشست از افزایش نرخ بهره حمایت کرده بودند.

در شهریور، این تغییر انتظارات در سیاست پولی آمریکا به تصمیم رسمی فدرال رزرو رسید. بانک مرکزی آمریکا در نشست سپتامبر نرخ بهره را 0.25 واحد درصد افزایش داد و آن را به محدوده 3.75 تا 4 درصد رساند. این افزایش، نخستین افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در 3 سال گذشته بود و هم‌زمان، بازار را با احتمال افزایش‌های بعدی مواجه کرد.

واکنش اولیه بازار به این تصمیم، افزایش فشار فروش بر طلا بود. رشد دلار و بازده اوراق خزانه، جذابیت دارایی‌های بدون بازده را کاهش داد. در روزهای بعد نیز اظهارات مقام‌های فدرال رزرو درباره ضرورت کنترل تورم، احتمال تداوم سیاست پولی سخت‌گیرانه را در کانون توجه معامله‌گران قرار داد.

به این ترتیب، طلا تابستان را با وجود ثبت رشد فصلی مثبت، در شرایطی به پایان رساند که محرک‌های صعودی و عوامل محدودکننده رشد قیمت به‌طور هم‌زمان در بازار فعال بودند.

نقره با نوسان بیشتر به رشد خود ادامه داد

بازار جهانی نقره نیز در تابستان 67 روز معاملاتی را پشت سر گذاشت. قیمت این فلز از 65.20 دلار در ابتدای دوره به 67.10 دلار در پایان شهریور رسید و بازده 3.4 درصدی را ثبت کرد. نقره در 26 تیر تا 55.53 دلار کاهش یافت، اما در ادامه تابستان روند صعودی گرفت و در پنجم شهریور سقف 69.27 دلار را ثبت کرد.

میانگین تغییرات روزانه نقره در این دوره 0.08 درصد بود. با این حال، دامنه نوسان این فلز در تابستان نسبت به طلا بیشتر بود و حرکت آن هم‌زمان از دو عامل تقاضای سرمایه‌گذاری و چشم‌انداز مصرف صنعتی تاثیر گرفت.

در نیمه دوم تابستان، هر زمان که انتظار افزایش نرخ بهره آمریکا تقویت شد، نقره نیز در کنار طلا تحت فشار قرار گرفت. در مقابل، کاهش بازده اوراق و افت فشار دلار به بازگشت این فلز کمک کرد. در پایان تابستان نیز نقره در مقایسه با طلا هم‌چنان نوسان بیش‌تری داشت.

در بازار داخلی، مهم‌ترین متغیر تابستان نرخ ارز بود. دلار در 80 روز کاری تابستان از 158 هزار تومان در ابتدای دوره به 232 هزار تومان در پایان شهریور رسید و بازدهی 44.5 درصدی را ثبت کرد.

نرخ ارز در 19 شهریور به سقف 235 هزار و 800 تومان رسید. در نتیجه، بخش مهمی از رشد قیمت طلا و ابزارهای مبتنی بر آن در بازار داخلی را می‌توان در افزایش نرخ ارز دنبال کرد.

مقایسه عملکرد بازار جهانی و داخلی نشان می‌دهد شدت رشد طلا در ایران به‌مراتب بیش‌تر از بازار جهانی بوده است. در حالی که نرخ هر اونس طلا در تابستان 4.7 درصد افزایش یافت، طلای 18 عیار در بازار داخلی 48.1 درصد رشد کرد. این فاصله عمدتاً ناشی از افزایش نرخ ارز بود.

طلای 18 عیار به محدوده 24 میلیون تومان رسید

طلای 18 عیار در 73 روز کاری تابستان 48.1 درصد افزایش یافت. قیمت هر گرم طلای 18 عیار از 15 میلیون و 935 هزار تومان در ابتدای تیر به 23 میلیون و 939 هزار تومان در پایان شهریور رسید.

بالاترین قیمت این فلز در بازار داخلی در 18 شهریور و در سطح 24 میلیون و 343 هزار تومان ثبت شد. به این ترتیب، بازار طلای داخلی در پایان تابستان فاصله محدودی با سقف قیمتی فصل داشت.

میانگین تغییرات روزانه طلای 18 عیار در تابستان 0.6 درصد بود که در مقایسه با میانگین تغییرات روزانه اونس جهانی، دامنه نوسان بیش‌تری را نشان می‌دهد. نقش نرخ ارز در شکل‌گیری این اختلاف، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار طلا در تابستان بود.

گواهی شمش بیش‌ترین بازده را ثبت کرد

گواهی سپرده شمش طلا در تابستان 60 روز کاری را پشت سر گذاشت و با رشد 51.6 درصدی بیشترین بازدهی را در میان گواهی‌های مورد بررسی ثبت کرد.

قیمت این ابزار از 2 میلیون و 116 هزار تومان در ابتدای دوره به 3 میلیون و 187 هزار تومان در پایان شهریور رسید. سقف قیمت گواهی شمش نیز در 29 شهریور و در سطح 3 میلیون و 223 هزار تومان ثبت شد.

با وجود رشد قیمت، میانگین حجم معاملات روزانه این گواهی نسبت به بهار 11 درصد کاهش یافت و به 823 هزار و 807 واحد رسید. متوسط ارزش معاملات نیز 2 هزار و 227 میلیارد تومان بود که 5 درصد کم‌تر از فصل بهار ثبت شد.

گواهی سکه هم‌مسیر طلای داخلی پیش رفت

گواهی سپرده سکه نیز در تابستان بازده بالایی داشت. قیمت این ابزار در این دوره 47.6 درصد افزایش یافت و از 161 میلیون و 239 هزار تومان در ابتدای تابستان به 235 میلیون و 880 هزار تومان در پایان شهریور رسید.

سقف قیمت گواهی سکه در آخرین روز تابستان و در سطح 239 میلیون و 562 هزار تومان ثبت شد. میانگین تغییر روزانه این ابزار 0.7 درصد بود.

در بخش معاملات، متوسط حجم روزانه گواهی سکه 483 واحد بود که نسبت به بهار 35 درصد کاهش داشت. متوسط ارزش معاملات نیز 101 میلیارد تومان ثبت شد و 28 درصد کمتر از فصل بهار بود.

گواهی نقره از روند متفاوتی پیروی کرد

گواهی سپرده نقره در تابستان 34.5 درصد افزایش یافت. قیمت این ابزار از 374 هزار و 900 تومان در ابتدای دوره به 501 هزار و 138 تومان در پایان شهریور رسید.

سقف قیمت گواهی نقره در 18 شهریور و در سطح 517 هزار و 198 تومان ثبت شد. میانگین تغییر روزانه این ابزار 0.5 درصد بود.

برخلاف گواهی شمش و سکه، معاملات گواهی نقره نسبت به بهار افزایش یافت. میانگین حجم روزانه معاملات به یک میلیون و 14 هزار واحد رسید که رشد 17 درصدی را نشان می‌دهد. متوسط ارزش معاملات نیز 442 میلیارد تومان بود و 6 درصد نسبت به فصل بهار افزایش یافت.

معاملات صندوق‌های طلا رونق گرفت

صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در تابستان با افزایش هم‌زمان ارزش معاملات و ورود نقدینگی همراه شدند. این صندوق‌ها در 60 روز کاری، به‌طور میانگین روزانه یک میلیارد و 513 میلیون واحد معامله کردند که 19 درصد بیشتر از فصل بهار بود.

متوسط ارزش معاملات روزانه نیز به 13 هزار و 215 میلیارد تومان رسید که 16.9 درصد بیشتر از بهار بود.

در بخش جریان نقدینگی، خالص ورود پول حقیقی به صندوق‌های طلا در تابستان 16 هزار و 209 میلیارد تومان ثبت شد. این میزان ورود پول، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عملکرد صندوق‌های طلا با گواهی‌های سپرده در فصل تابستان بود.

ارزش بازار صندوق‌های طلا 57 درصد افزایش یافت

ارزش کل صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در پایان شهریور به 911 هزار و 272 میلیارد تومان رسید. این رقم در مقایسه با ارزش 580 هزار و 958 میلیارد تومانی این صندوق‌ها در پایان خرداد، 57 درصد افزایش یافت.

بیش‌ترین رشد ارزش خالص دارایی در میان صندوق‌های طلا به «زرگر» اختصاص داشت که ارزش دارایی‌های آن نسبت به پایان خرداد 89.6 درصد افزایش یافت. پس از آن «همیان» با رشد 75.5 درصدی ارزش خالص دارایی قرار گرفت.

افزایش قیمت دارایی‌های پایه، رشد نرخ ارز و ورود پول حقیقی، سه عامل اصلی افزایش ارزش بازار صندوق‌های طلا در تابستان بودند.

در کنار این عوامل، افزایش 16.9 درصدی ارزش معاملات روزانه صندوق‌ها نیز نشان‌دهنده افزایش فعالیت این بازار در مقایسه با فصل بهار است.

صندوق‌های طلا 49 درصد بازده ساختند

میانگین بازده صندوق‌های طلا در تابستان 49 درصد ثبت شد. «دفینه» با رشد 53 درصدی بیشترین بازدهی را در میان صندوق‌های طلا داشت.

در سوی دیگر، «قلک گلد» با رشد 31 درصدی کمترین بازدهی را در میان صندوق‌های مورد بررسی ثبت کرد.

در مجموع، فاصله میان بازده صندوق‌ها نشان می‌دهد با وجود حرکت کلی بازار در مسیر صعودی، عملکرد صندوق‌ها در تابستان یکسان نبوده است. تفاوت در ترکیب دارایی‌ها و میزان مواجهه با گواهی شمش و سکه از جمله عواملی است که می‌تواند بر اختلاف بازده صندوق‌ها اثرگذار باشد.

صندوق‌های نقره با افت ارزش معاملات روبه‌رو شدند

صندوق‌های سرمایه‌گذاری نقره در تابستان 60 روز کاری را پشت سر گذاشتند. متوسط حجم معاملات روزانه این صندوق‌ها به یک میلیارد و 15 میلیون واحد رسید که 3.8 درصد کم‌تر از بهار بود.

متوسط ارزش معاملات روزانه نیز هزار و 168 میلیارد تومان ثبت شد و نسبت به فصل بهار 14.8 درصد کاهش یافت.

با وجود افت حجم و ارزش معاملات، خالص ورود پول حقیقی به صندوق‌های نقره در تابستان 3 هزار و 668 میلیارد تومان بود. بنابراین، جریان ورود نقدینگی به این صندوق‌ها در تابستان مثبت باقی ماند، هرچند سطح فعالیت معاملاتی آن‌ها نسبت به بهار کاهش داشت.

بازار داخلی از طلای جهانی فاصله گرفت

عملکرد بازار طلا در تابستان نشان داد که مسیر قیمت‌ها در بازار داخلی بیش از بازار جهانی تحت تأثیر رشد نرخ ارز قرار داشته است. در حالی که طلای جهانی در این دوره 4.7 درصد و نقره 3.4 درصد افزایش قیمت داشتند، رشد نرخ ارز به 44.5 درصد رسید و طلای 18 عیار 48.1 درصد بالا رفت. این اختلاف در بازار گواهی‌ها و صندوق‌های طلا نیز انعکاس یافت و در کنار افزایش قیمت دارایی‌های پایه، ورود 16 هزار و 209 میلیارد تومان پول حقیقی به صندوق‌های طلا و رشد 57 درصدی ارزش این صندوق‌ها را به همراه داشت./ تسنیم