بورس در دو راهی صعود و اصلاح

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بورس تهران در آغاز هفته نشان داد که پس از یک دوره صعود پرشتاب، وارد مرحله‌ای متفاوت شده؛ مرحله‌ای که در آن افزایش شاخص‌ها دیگر به ‌تنهایی نمی‌تواند تصویری از وضعیت بازار ارائه دهد. این در شرایطی است که برخی معتقدند رشد ناچیز شاخص کل در روز شنبه در کنار خروج سنگین پول حقیقی، بیش از آنکه نشانه پایان روند صعودی باشد، بیانگر افزایش تردید و احتیاط معامله‌گران است.

نگاهی به معاملات بازار سرمایه نشان می‌دهد در معاملات شنبه، شاخص کل عملا در نزدیکی نقطه آغازین خود به کار پایان داد، در حالی که شاخص هم‌وزن نیز تنها رشد محدودی داشت. این اتفاق در شرایطی رخ داد که در هفته گذشته بازار سهام یکی از پرقدرت‌ترین دوره‌های صعودی خود را تجربه کرده بود. بنابراین، تغییر رفتار بازار سهام در نخستین روز هفته را نمی‌توان صرفا یک نوسان عادی تلقی کرد؛ چراکه همزمان با کاهش شتاب رشد شاخص‌ها، حدود ۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی نیز از بازار خارج شد.

نکته مهم اینجاست که خروج پول حقیقی لزوما به معنای تغییر روند بازار سهام نیست؛ چرا که سرمایه‌گذاری که در هفته‌های گذشته از رشد قیمت سهام منتفع شده، در نقطه‌ای که شاخص به سطوح بالاتری رسیده است، ممکن است بخشی از سود خود را شناسایی کند یا برای مدتی نقد بماند. به همین دلیل، باید میان «خروج از بازار به دلیل تغییر نگاه به آینده» و «کاهش موقت ریسک پس از کسب بازدهی» تفاوت قائل شد.

با این حال، تداوم خروج نقدینگی می‌تواند به علامتی هشداردهنده تبدیل شود؛ به ‌ویژه زمانی که بازار سرمایه در نزدیکی یک سطح روانی و تکنیکی مهم قرار گرفته و همزمان متغیرهای سیاسی نیز بر تصمیم‌گیری معامله‌گران سایه انداخته‌اند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران معمولا پیش از آنکه روندی به ‌طور رسمی تغییر کند، میزان ریسک سبد خود را کاهش می‌دهند.

از سوی دیگر رفتار شاخص کل در محدوده ۵.۷ میلیون واحد از این منظر اهمیت ویژه‌ای دارد و بازار سهام پس از رشدهای متوالی اکنون با سطحی مواجه است که عبور از آن نیازمند ورود تقاضای قدرتمندتر است. بنابراین اگر شاخص بتواند در معاملات آینده از محدوده ۵ میلیون و ۷۷۰ هزار واحد عبور کرده و بالای آن تثبیت شود، بخشی از نگرانی‌های تکنیکی بازار کاهش خواهد یافت. اما ناتوانی در عبور از این محدوده می‌تواند به افزایش عرضه و تشدید نوسان منجر شود.

در سوی دیگر، متغیرهای سیاسی نیز به همان اندازه اهمیت دارند و در بازاری که بخش مهمی از قیمت‌گذاری سهام به چشم‌انداز نرخ ارز، سیاست خارجی، تورم و شرایط اقتصادی وابسته است، افزایش ابهام سیاسی می‌تواند به سرعت در رفتار معامله‌گران منعکس شود. از این منظر، آنچه در معاملات شنبه رخ داد را می‌توان نوعی «کشمکش انتظارات» دانست. بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان به ارزندگی سهام و ادامه رشد بازار اعتقاد دارند و در سمت خرید فعال هستند؛ گروه دیگری اما پس از رشدهای اخیر ترجیح داده‌اند سود خود را تثبیت کنند و تا روشن‌تر شدن چشم‌انداز، ریسک کمتری بپذیرند. نتیجه این تقابل، بازاری است که ممکن است در ظاهر همچنان مثبت باشد اما در عمق آن تردید افزایش یافته است.

بنابراین، برای ارزیابی مسیر بورس در روزهای آینده نباید فقط به رنگ سبز شاخص‌ها توجه کرد. کیفیت رشد، ارزش و حجم معاملات، ترکیب نمادهای مثبت و منفی و مهم‌تر از همه، مسیر ورود و خروج پول حقیقی می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری درباره قدرت روند در اختیار فعالان بازار قرار دهد.

در مجموع بررسی معاملات بازار سهام نشان می‌دهد خریداران هنوز در بازار حضور دارند ولی دیگر حاضر نیستند با همان اطمینان هفته قبل ریسک کنند. اکنون آزمون اصلی بازار سهام، عبور از مقاومت پیش‌ رو و همزمان بازگرداندن اعتماد به جریان نقدینگی است. اگر این دو اتفاق همزمان رخ دهد، می‌توان از یک وقفه در مسیر صعود سخن گفت؛ در غیر این صورت، بازار احتمالا برای مدتی درگیر نوسان و شناسایی سود خواهد بود.