موج ریسک‌گریزی بازارهای جهانی را فراگرفت

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازارهای مالی جهان در پی تشدید دوباره تنش‌های ژئوپلیتیکی میان آمریکا و ایران با موجی از نوسانات مواجه شدند؛ به‌ گونه‌ای که اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا درباره «پایان یافتن آتش‌بس با ایران» موجب سقوط بازارهای سهام، جهش قیمت نفت و افزایش بازده اوراق قرضه در اقتصادهای بزرگ جهان شد. 

ترامپ در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا اعلام کرد که آتش‌بس میان تهران و واشنگتن عملا پایان یافته است. این اظهارات پس از حملات جدید آمریکا به ایران در واکنش حمله به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز مطرح شد. در مقابل، وزارت امور خارجه ایران این اقدام را «نقض آشکار» توافق آتش‌بس دانست و تاکید کرد نیروهای مسلح ایران از تمامیت ارضی و امنیت ملی کشور دفاع خواهند کرد. 

واکنش بازارهای مالی به این تحولات فوری بود. معاملات آتی شاخص داوجونز بیش از ۵۶۴ واحد معادل ۱.۱ درصد سقوط کرد، در حالی که معاملات آتی شاخص S&P۵۰۰ حدود ۰.۹ درصد و نزدک ۱۰۰ نیز ۱.۳ درصد کاهش یافتند. در اروپا نیز شاخص فراگیر Stoxx ۶۰۰ تا ۱.۸ درصد افت کرد و تقریبا همه صنایع، به‌ جز بخش انرژی، وارد محدوده منفی شدند. 

در بازار انرژی، نفت خام برنت با جهشی بیش از ۶.۲ درصدی به ۷۸.۷۳ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد بیش از ۶.۳ درصدی تا ۷۴.۷۱ دلار افزایش یافت. رشد قیمت نفت باعث شد سهام شرکت‌های انرژی عملکردی بهتر از سایر صنایع داشته باشد؛ به‌ طوری که صندوق ETF بخش انرژی S&P۵۰۰ بیش از ۲ درصد رشد کرد، در حالی که صندوق فناوری XLK حدود ۲ درصد افت داشت و سهام شرکت‌هایی مانند Sandisk و Micron نزدیک به ۴ درصد کاهش یافت. 

هم‌زمان بازار اوراق قرضه نیز تحت تاثیر نگرانی از افزایش تورم و ریسک‌های ژئوپلیتیکی قرار گرفت. بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا با بیش از ۵ واحد پایه افزایش به حدود ۴.۵۸ درصد رسید، بازده اوراق دوساله به ۴.۲۲ درصد و بازده اوراق ۳۰ ساله نیز به بیش از ۵.۰۷ درصد افزایش یافت. این روند تنها به آمریکا محدود نبود؛ بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا حدود ۱۰ واحد پایه، آلمان نزدیک به ۹ واحد پایه و فرانسه و ایتالیا تا حدود ۱۳ واحد پایه افزایش یافت که نشان‌دهنده فروش گسترده اوراق بدهی دولتی در بازارهای جهانی است.

در بازارهای آسیا نیز فشار فروش شدت گرفت. شاخص کوسپی کره‌جنوبی با سقوط ۵.۳۵ درصدی وارد محدوده بازار نزولی (Bear Market) شد و حدود ۲۰ درصد پایین‌تر از رکورد تاریخی خود قرار گرفت. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲.۱۱ درصد، تاپیکس ۱.۳۷ درصد، S&P/ASX ۲۰۰ استرالیا ۰.۲۱ درصد و شاخص CSI۳۰۰ چین ۰.۷۷ درصد کاهش یافتند، در حالی که فقط شاخص هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ برخلاف روند عمومی بازارها با رشد ۳ درصدی بسته شد.

سرمایه‌گذاران اکنون علاوه بر تحولات خاورمیانه، چشم‌انتظار انتشار صورتجلسه نشست ماه ژوئن کمیته بازار آزاد فدرال رزرو (FOMC) هستند؛ نشستی که نخستین جلسه سیاست‌گذاری تحت ریاست کوین وارش محسوب می‌شود و می‌تواند مسیر آینده نرخ بهره آمریکا را روشن‌تر کند. تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه فشارهای تورمی ناشی از افزایش قیمت انرژی، احتمال تداوم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو افزایش خواهد یافت.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد بازگشت تنش‌های ژئوپلیتیکی به خاورمیانه، بار دیگر ریسک‌گریزی را بر بازارهای جهانی حاکم کرده و هم‌زمان موجب رشد قیمت انرژی، افزایش بازده اوراق قرضه، افت شاخص‌های سهام و تشدید نوسانات در بازارهای مالی بین‌المللی شده است.