افزایش تولید نفت از ایرانی‌ترین میدان نفتی کشور در زمان جنگ

به گزارش اقتصاد معاصر؛ میدان نفتی سپهر و جفیر از جمله میدان‌های نفتی مستقل کشور است که در استان خوزستان و منطقه غرب کارون و در فاصله 60 کیلومتری در جنوب غرب شهر اهواز قرار دارد و یکی از پیچیده‌ترین و پرفشارترین مخازن نفتی ایران است.

طبق قراردادی که در اسفندماه سال 1396 بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت گسترش انرژی پاسارگاد به‌امضا رسیده، میزان تولید نفت در فاز اول این پروژه می‌بایست به 36 هزار بشکه در روز و در پایان فاز دوم به 110 هزار بشکه در روز برسد و هدفگذاری شده تا در مدت 20 سال، با سرمایه‌گذاری بیش از 2.8 میلیارد دلاری، در مجموع 540 میلیون بشکه نفت از این میدان برداشت شود.

این پروژه شاخصه‌های منحصربه‌فردی دارد که مهمترین شاخصه آن، "توسعه تماما ایرانی" آن است، به‌طوری که اولین میدان نفتی کشور است که تمامی مطالعات، مهندسی، طرح‌ریزی توسعه و اجرای آن توسط متخصصان ایرانی انجام شده و مصداق بارز واگذاری کامل کار به شرکت‌های توانمند خصوصی صنعت نفت است.

امروز شرکت مهندسی و توسعه نفت اعلام کرد که دستاورد افزایش تولید میدان‌های نفتی سپهر - جفیر با اتکا به توان داخلی، اجرای راهکارهای نوآورانه عملیاتی و استمرار فعالیت‌های تکمیل و آزمایش و راه‌اندازی چاه‌های جدید که سبب رکوردهایی تازه‌ در تولید این میدان شد، در شرایط خاص جنگ تحمیلی سوم و با جلوگیری از توقف تولید چاه‌های جدید رقم خورد.

بر اساس این گزارش، همسو با تحقق اهداف برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت و توسعه کشور و در چهارچوب سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، مجموعه‌ای از اقدام‌های عملیاتی و فناورانه با هدف مهار افت طبیعی تولید، جلوگیری از توقف تولید چاه‌های حفاری‌شده جدید و افزایش تولید از میدان‌های نفتی سپهر- جفیر در دستور کار قرار گرفت که نتایج قابل توجهی داشت. در این چهارچوب و با هدف حداکثرسازی تولید صیانتی از چاه‌های نفتی، پروژه طراحی، تأمین، نصب و راه‌اندازی تسهیلات موقت سرچاهی با رعایت کامل الزام‌های ایمنی و با استفاده از توان شرکت‌های داخلی اجرا شد. این اقدام برای نخستین بار در میدان سپهر- جفیر با بهره‌گیری از تسهیلات سیار سرچاهی موقت در چهار حلقه چاه عملیاتی شد و نقش مؤثری در جلوگیری از وقفه تولید ایفا کرد.

عباس گودرزی ارجمند، مجری طرح توسعه میدان سپهر-جفیر، با اشاره به اهمیت این اقدام گفت: در شرایط متعارف، چاه‌ها پس از تکمیل حفاری تا زمان نصب تأسیسات دائم سرچاهی، حداقل 2 ماه بسته می‌مانند. این موضوع افزون بر افزایش ریسک افت تولید به دلیل تشکیل رسوبات آسفالتینی در چاه و ناحیه تولیدی مخزن، به‌ویژه در چاه‌های سازندهای فهلیان و گدوان، سبب ازدست‌رفتن بخشی از ظرفیت تولید و تحمیل هزینه‌های عملیات ترمیمی برای راه‌اندازی دوباره چاه‌ها می‌شود.

وی افزود: با اجرای این راهکار، از توقف تولید در چهار حلقه چاه فهلیانی جلوگیری شد و امکان راه‌اندازی چاه‌ها بلافاصله پس از پایان عملیات حفاری، هم‌زمان با اجرای فرایند نصب تأسیسات دائم، فراهم آمد.

هم‌زمان با اجرای این طرح، حفظ و نگهداشت تولید روزانه این میدان نیز به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی دنبال شده و راهبرد «تولید سریع از چاه‌های حفاری‌شده جدید» تدوین و عملیاتی شد. این راهبرد شامل آغاز احداث خطوط لوله جریانی هم‌زمان با عملیات حفاری، آغاز فرایند اسپول‌سازی تسهیلات سرچاهی دائم پیش از اتمام حفاری، آماده‌سازی تسهیلات موقت سرچاهی برای بهره‌برداری فوری و نصب هم‌زمان تأسیسات دائم سرچاهی در کنار استفاده از تسهیلات موقت و جایگزینی سریع آن‌ها بدون توقف تولید است. اجرای این اقدام‌ها در مرحله نخست افزایش بیش از 18درصدی تولید نفت فوق‌سبک میدان سپهر- جفیر را به همراه داشت.

اردیبهشت امسال، پس از پایان جنگ تحمیلی سوم نیز تولید این میدان با رشد 17درصدی رکوردی تازه‌ ثبت کرد و براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، انتظار می‌رود در این ماه نیز با تداوم روند موجود، تولید این میدان حدود 8درصد دیگر افزایش یابد و رکوردی تازه در تولید روزانه ثبت شود.

افزون بر افزایش تولید، ابعاد فنی، مدیریتی و فناورانه طرح همچون حفظ و تداوم تولید روزانه این میدان‌ها و جلوگیری از توقف فعالیت‌های نگهداشت تولید نفت فوق‌سبک مخزن فهلیان، به‌عنوان یکی از مخازن عمیق و پرفشار کشور، در طول جنگ تحمیلی سوم قابل اهمیت است. با توجه به نتایج اجرای این طرح، انتظار می‌رود الگوی به‌کارگرفته‌شده در میدان نفتی سپهر- جفیر به‌عنوان تجربه موفق در صنعت نفت کشور، مورد توجه قرار گیرد و زمینه بهره‌گیری از آن در دیگر میدان‌های نفتی نیز فراهم شود./تسنیم