برنامه ویژه توانیر برای عدالت در یارانه برق و مشترکان پرمصرف

به گزارش اقتصاد معاصر به نقل از وزارت نیرو، محمد اله‌داد مدیرعامل توانیر در گفت‌وگوی تلویزیونی با تشریح گستره بی‌سابقه شبکه برق کشور و نقش حیاتی صنعت برق در دوره جنگ ۴۰ روزه، از پایداری شبکه با میانگین خاموشی کمتر از یک ساعت، تقدیم ۸ شهید و بیش از ۱۲۰ مجروح در این مدت خبر داد و اعلام کرد: با افزایش ۳۰۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی، توسعه تجدیدپذیرها و مدیریت هوشمند مصرف، شرایط تأمین برق در تابستان امسال از سال گذشته بهتر خواهد بود؛ به شرط همراهی مردم، به‌ویژه مشترکان پرمصرف.

اله‌داد با گرامیداشت روز ملی خلیج فارس، هفته کارگر و روز معلم، از تلاش‌ها و ایثارگری‌های کارکنان صنعت برق به‌ویژه در دوره جنگ ۴۰ روزه قدردانی کرد و گفت: همکاران ما در نیروگاه‌ها، شبکه‌های انتقال، توزیع و سایر بخش‌ها با وجود اصابت مستقیم حملات، خسارات و حتی تقدیم شهید، شبکه برق کشور را پایدار نگه داشتند.

وی با اشاره به گستردگی کم‌نظیر شبکه برق ایران افزود: امروز فراگیرترین و گسترده‌ترین شبکه خدماتی کشور در اختیار صنعت برق است. ما ۴۲ میلیون مشترک داریم، بیش از یک میلیون کیلومتر شبکه اصلی، بیش از ۶۰۰ هزار کیلومتر کابل سرویس، حدود ۹۱۰ هزار دستگاه ترانسفورماتور و نزدیک به ۱۰ میلیون چراغ معابر شهری و روستایی که تأمین روشنایی و برق کل کشور را بر عهده دارند. در بیش از ۱۲۰۰ نقطه تولید بزرگ شامل نیروگاه‌های گازی، بخاری، سیکل ترکیبی، خورشیدی، اتمی و تولید پراکنده فعال هستیم.

اله‌داد با اشاره به دستاورد مهم پایداری شبکه طی سال‌های اخیر یادآورشد: ۴۳ سال است که در کشور دچار بلک‌اوت یا فروپاشی سراسری شبکه برق نشده‌ایم؛ این برای ما یک افتخار ملی است، به‌خصوص وقتی می‌دانیم شبکه برق، زیرساختِ همه زیرساخت‌هاست؛ از درمان و امنیت و خدمات اجتماعی گرفته تا صنعت، کشاورزی و تجارت.

مدیرعامل توانیر با اشاره به جنگ ۴۰ روزه اخیر و حملات دشمن به زیرساخت‌های برق اظهار کرد: در این دوره، هرجا دشمن آمریکایی–صهیونیستی حمله می‌کرد، ما مستقیم یا غیرمستقیم درگیر می‌شدیم. حدود ۳۰ هزار نیروی واکنش سریع در کشور داریم؛ از سیمبان و اپراتور گرفته تا نیروهای مناطق و مراکز فوریت‌های برق. کار این همکاران، در شرایط عادی هم سخت است؛ چه برسد به شرایط جنگی.

وی ادامه داد: در مناطق مختلف، بلافاصله بعد از تخریب، همکاران ما در ارتفاع بالا روی شبکه حاضر می‌شدند؛ در حالی که احتمال حمله مجدد وجود داشت. حتی مواردی داشتیم که پس از اولین تخریب و حضور نیروها، حمله دوم انجام شد و تعدادی از همکاران ما مصدوم شدند، اما باز هم کار را رها نکردند.

اله‌داد با بیان اینکه «میانگین زمان خاموشی‌ها در دوره ۴۰ روزه جنگ کمتر از یک ساعت بود» افزود: این عدد، در آن شرایط، یک افتخار بزرگ برای صنعت برق است. در این دوره، بخش برق کشور هشت شهید و بیش از ۱۲۰ مجروح تقدیم کرد. از جمله شهید سعید جلالی در کاشان که بعد از پایان شیفت کاری و در زمان استراحت، دوباره برای کمک و رفع خرابی‌ها به محل خدمت باز می‌گشت.

وی همچنین به تخریب مستقیم برخی تأسیسات اشاره کرد و گفت: در نقاطی پست‌های ما مورد اصابت مستقیم قرار گرفت، چندین ساختمان و انبار تخریب شد و خسارت‌های جدی داشتیم. بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان آسیب به شبکه وارد شد. با این حال، فاز اول ترمیم موقت خرابی‌ها به پایان رسیده و شبکه به شرایط نرمال بازگشته و بازسازی اساسی در نقاط آسیب‌دیده در حال انجام است.

اله‌داد در بخش دیگری از سخنانش یاد شهید زندی‌نسب، از همکاران نخبه صنعت برق را گرامی داشت و تأکید کرد: باید راه این شهدا را ادامه دهیم؛ اقتدار کشور با تداوم خدمت‌رسانی صنعت برق گره خورده است.

وضعیت محدودیت‌ها و برنامه تابستان ۱۴۰۵

مدیرعامل توانیر با اشاره به وضعیت مدیریت مصرف در سال گذشته اعلام کرد: سال گذشته از ۱۶ فروردین، محدودیت‌هایی در بخش‌های صنعتی با همکاری خود صنایع اعمال شد. امسال اما تا ۱۰ اردیبهشت‌، هیچ محدودیتی برای صنایع نداریم و تا ۲۰ اردیبهشت می‌توانند حتی بیش از دیمند خریداری‌شده مصرف کنند بدون اینکه مشمول جریمه شوند؛ در حالی که در شرایط عادی، مصرف بالاتر از دیمند با جریمه همراه است.

وی با اشاره به برنامه‌های آماده‌سازی شبکه برای تابستان توضیح داد: ۱۴ مگاپروژه برای ورود به تابستان تعریف کرده‌ایم که در سه محور اصلی دنبال می‌شود: ۱. افزایش تولید ۲. افزایش ظرفیت و بهینه‌سازی خطوط و شبکه انتقال و توزیع ۳. مدیریت و بهینه‌سازی مصرف

در حوزه نیروگاه‌های حرارتی، سه هزار مگاوات ظرفیت جدید اضافه خواهد شد. در بخش نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه خورشیدی، یکی از افتخارات ما افزایش ظرفیت تولید است؛ در حال حاضر بیش از ۴۵۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی داریم و این عدد در حال افزایش است. هم‌زمان، تعمیرات نیروگاه‌ها و پست‌ها و بهینه‌سازی شبکه برای رفع محدودیت‌های تبادل و انتقال برق در حال انجام است.

اله‌داد تأکید کرد: بدون کمک مردم، موفقیت در مدیریت مصرف ممکن نیست. در بخش‌های صنعتی، کشاورزی، اداری، تجاری و خانگی نیازمند همکاری مردم هستیم.

مدیرعامل توانیر با اشاره به برنامه‌های خاص برای مشترکان خانگی گفت: برای مشترکان خانگی، هم برنامه‌های محدودسازی برای پرمصرف‌ها داریم و هم برنامه‌های تشویقی. تعرفه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده که کسانی که در سقف الگوی مصرف هستند، حداقل مبلغ را در قبض می‌پردازند. اما مشترکانی که بیش از ۲.۵ برابر الگو مصرف می‌کنند، صورت‌حساب سنگین‌تری خواهند داشت.

وی افزود: هم‌اکنون حدود هفت میلیون مشترک زیر کنترل هوشمند هستند. ۲ درصد مشترکان خانگی، ۱۰ درصد کل مصرف خانگی را به خود اختصاص می‌دهند. اینجا بحث عدالت مطرح است؛ ما برق یارانه‌ای با سوبسید ارائه می‌کنیم و منطقی است که مشترکان پرمصرف، هزینه واقعی‌تری بپردازند تا یارانه‌ها عادلانه توزیع شود.

اله‌داد از استفاده از فیوزهای دیجیتال و هوشمند برای کنترل مشترکان پرمصرف خبر داد و خاطرنشان کرد: فیوزهای دیجیتالی و هوشمند این امکان را می‌دهند که مشترکان پرمصرف را بهتر کنترل کنیم و مدیریت مصرف را دقیق‌تر و عادلانه‌تر انجام دهیم.

وضعیت مصرف کشاورزی و اداری

وی درباره بخش کشاورزی تصریح کرد: مصرف کشاورزی تا ۲۰ اردیبهشت بدون محدودیت است. از آن به بعد، مدیریت مطابق پروانه بهره‌برداری انجام خواهد شد. برای حفظ سفره‌های آب زیرزمینی و پایداری شبکه، مصرف کشاورزی باید در بازه‌های مشخص در شبانه‌روز مدیریت شود. اگر کشاورزی ۸۰ درصد دیمند یا تقاضای خود را رعایت کند، از مدیریت مصرف معاف خواهد شد.

اله‌داد با اشاره به الگوی مصرف در بخش دولتی و اداری اظهارداشت: همکاران ما در دستگاه‌های دولتی و اداری هم مکلف به مدیریت مصرف هستند. تغییرات احتمالی در ساعات اداری برای کمک به کاهش مصرف در ساعات اوج، در اختیار مجلس و مراجع ذی‌صلاح است، اما این نوع اقدامات در بسیاری از کشورهای دنیا اجرا می‌شود و می‌تواند به کاهش بار شبکه در ساعات گرم کمک کند.

پاسخ به نگرانی‌ها درباره کاهش ظرفیت تولید برق

اله‌داد در پاسخ به این پرسش که با توجه به حملات اخیر به زیرساخت‌ها، آیا ظرفیت تولید برق کشور به‌طور جدی تضعیف شده است یا خیر، گفت: با وجود خسارت‌ها و دشمنی‌ها، اگر مردم همکاری کنند، وضعیت ما نسبت به تابستان سال گذشته بهتر خواهد بود. ما با جمعیت ۹۰ میلیونی، مصرفی داریم که از مجموع مصرف ۶ کشور همسایه دارای مرز خشکی با ایران – پاکستان، افغانستان، عراق، ارمنستان، ترکمنستان و آذربایجان – با جمعیت حدود ۳۵۰ میلیون نفر بالاتر است؛ این هم فرصت است و هم نشانه ضرورت اصلاح الگوی مصرف.

وی افزود: بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان خسارت به شبکه وارد شده، اما همکاران ما شبانه‌روز برای ترمیم و پایداری شبکه تلاش می‌کنند. علاوه بر آن، پروژه مهتاب (مدیریت هوشمند تلفات انرژی) را تعریف کرده‌ایم تا هرجا مصرف غیرمجاز و بدون اندازه‌گیری وجود دارد، شناسایی و کنترل شود.

برخورد با برق‌های غیرمجاز و استخراج رمزارز

مدیرعامل توانیر با اشاره به مصرف‌های غیرمجاز گفت: هرجا مصرف غیرمجاز بدون تجهیزات اندازه‌گیری باشد، حتماً باید جمع‌آوری و با آن برخورد شود. مجوزهایی گرفته‌ایم تا در ساختمان‌های مسکونی که سکونت دارند ولی انشعاب رسمی ندارند، از شمارشگرهای موقت برای کنترل مصرف استفاده کنیم؛ کسی که پول برق نمی‌دهد و کنترل نمی‌شود، مصرفش مهارناشدنی خواهد بود.

وی از راه‌اندازی سامانه‌ای ویژه برای گزارش مردمی خبر داد و افزود: سامانه ۳۰۰۰۶۲۱ را راه‌اندازی کرده‌ایم تا مردم موارد برق غیرمجاز، به‌خصوص مصارف بزرگ صنعتی و کشاورزی را گزارش کنند. اگر کسی پیام بدهد، حتماً رسیدگی می‌شود. در حوزه استخراج غیرمجاز رمزارز هم همچنان با کمک مردم و دستگاه‌های انتظامی و قضایی در حال برخورد هستیم. همین روزها در تهران یک مزرعه با ۱۱۰ دستگاه کشف شد؛ این نوع مصرف‌ها در شبکه‌های مسکونی، حتماً موجب افت ولتاژ، نوسان و سوختن وسایل مردم می‌شود.

اله‌داد از همراهی مردم تشکر و اضافه کرد: از گزارش‌ها و همکاری‌های مردمی بسیار متشکریم؛ این کمک‌ها در کاهش تلفات و جلوگیری از آسیب به حقوق سایر مشترکان مؤثر است.

برنامه «مهتاب» و افزایش تاب‌آوری

مدیرعامل توانیر با اشاره به پروژه «مهتاب» گفت: پروژه مهتاب (مدیریت هوشمند تلفات انرژی) با هدف اصلاح مصرف، کاهش تلفات و شناسایی مصارف غیرمجاز طراحی شده است. تلاش ما این است که با مصرف هوشمند و عادلانه، بتوانیم تاب‌آوری شبکه و جامعه را بالا ببریم.

وی همچنین بر ضرورت افزایش آمادگی نقاط حساس تأکید کرد و ادامه داد: برخی مشاغل و مراکز مثل مطب‌های دندان‌پزشکی، داروخانه‌ها، سردخانه‌ها و نانوایی‌ها که قطع چندساعته برق برایشان خسارت جدی ایجاد می‌کند، باید حتماً ژنراتور یا باتری و ذخیره‌ساز داشته باشند. این کار، تاب‌آوری ما را در برابر حوادث احتمالی بالا می‌برد.

توصیه‌ها به مردم برای تابستان و نقش بخش خانگی

اله‌داد درباره نقش مردم در عبور از پیک تابستان تاکید کرد: ما فکر نمی‌کنیم مردم ندانند مظاهر بد مصرفی چیست. مثال روشن، استفاده از کولر و تجهیزات سرمایشی در زمان‌هایی است که کسی در منزل حضور ندارد و فقط برای خنک نگه داشتن فضای خالی استفاده می‌شود. همان‌طور که در زمستان، منطقی نیست همه اتاق‌ها را بی‌دلیل بیش از حد گرم کنیم، در تابستان هم باید از مصرف بی‌رویه پرهیز کنیم.

وی با اشاره به مجتمع‌های تجاری، مراکز پذیرایی و اماکن غیرمولد با مصرف بالا هشدار داد: مصارف بسیار بالا در برخی مجتمع‌ها و مراکز پذیرایی، در حالی که بخشی از صنعت ما آسیب دیده، قابل توجیه نیست. اگر می‌خواهیم چرخ صنعت که دشمن می‌خواست آن را زمین‌گیر کند بچرخد، باید در بخش‌های غیرمولد و خانگی، مدیریت مصرف جدی‌تری انجام شود تا برق کافی برای بخش‌های مولد، اشتغال و اقتصاد کشور تأمین شود.

رشد ۴ برابری تجدیدپذیرها در دولت فعلی

مدیرعامل شرکت توانیر با اشاره به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: در دوره دولت مسعود پزشکیان، رشد ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر چهار برابر مجموع سال‌های قبل بوده است. پیش‌بینی ما این است که ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا پیک بار امسال به حدود ۷۰۰۰ مگاوات برسد؛ یعنی حدود ۲۵۰۰ مگاوات دیگر به ظرفیت موجود اضافه خواهد شد. این یک افتخار است، هرچند هنوز در این حوزه جای کار زیادی داریم.

وی با قدردانی از زحمات کارکنان صنعت برق و همراهی مردم تأکید کرد: اسکلت و ساختار شبکه برق کشور، ساختار خوبی است. اگر مصرفمان منطقی و همراه با همکاری مردم باشد، می‌توانیم همچنان شبکه برق پایدار و قابل اتکایی داشته باشیم و تابستان را با شرایطی بهتر از سال گذشته پشت سر بگذاریم.