مصرف یک‌چهارم انرژی کشور در بخش حمل‌ونقل

به گزارش اقتصاد معاصر؛ آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران امروز صبح در جلسه کمیسیون انرژی اتاق ایران با موضوع بررسی مدیریت مصرف سوخت در بخش حمل‌ونقل، درباره قیمت بنزین گفت: سال ۹۸ قیمت بنزین ۳ هزار تومان تعیین شد که معادل ۳۳ سنت فوب خلیج فارس بود. سه ماه بعد، قیمت دلار در کشور ۲۰ هزار تومان شد و قیمت بنزین معادل ۱۴ سنت شد. بحث تورمی کار قیمت‌گذاری را سخت می‌کند. اصلاح قیمت حامل‌های انرژی برای مدت کوتاه مؤثر است اما اثرات تورمی آن به سایر کالاها منتقل می‌شود و ظرف سه ماه قیمت دلار و دیگر کالاها افزایش می‌یابد.

وی افزود: قیمت بنزین از اول انقلاب تا سال ۹۸ سه هزار برابر شده است. در ۷ سال گذشته تا سال ۱۴۰۳، تورم هزار درصدی در کشور داشته‌ایم. اما قیمت بنزین پایین نگه داشته شده است. چرا که حساسیت جامعه نسبت به آن افزایش یافته است. در حالی که افزایش پلکانی قیمت بنزین تا پایان دولت هشتم، پذیرفته شده بود و به لحاظ روانی همه آماده بودند قیمت بنزین ابتدای سال ۱۵ درصد افزایش یابد. چرا دوباره با یک روش معقول این را اجرا نمی‌کنیم؟

رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران تصریح کرد: نان از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ حدود ۱۶ برابر و گوشت ۲۱ برابر شده‌اند. الان قیمت برق صنعتی بدون سوبسید است و صنعت خود را با آن تطبیق داده است. چرا در مورد بنزین اقدامی مشابه انجام نمی‌شود؟ البته تنها با افزایش تک‌پارامتر قیمت، نمی‌توانیم موفق به مدیریت مصرف شویم.

با مصرف فزاینده بنزین و گازوئیل مواجه‌ایم

در ادامه این جلسه عزیزی، معاون صنایع و انرژی ستاد حمل‌ونقل سوخت کشور، با اشاره به اهمیت حمل‌ونقل، گفت: یک‌چهارم انرژی کشور در بخش حمل‌ونقل مصرف می‌شود. از سال ۹۸ که اصلاح قیمت بنزین انجام شد، دولت موفق به اجرای کامل آن نشده است. در نتیجه، با مصرف فزاینده بنزین و گازوئیل مواجه‌ایم. بخش انرژی در حمل‌ونقل تحت تأثیر سیاست‌های قیمتی، غیرقیمتی یا هر دو است. اگر دولت فعال وارد شود، می‌توان مصرف سوخت را کنترل کرد.

وی افزود: راهکارهای کنترل مصرف سوخت در مقطع فعلی شامل تنوع‌بخشی به سبد سوخت با هدف امنیت انرژی و هوای پاک، مدیریت بهینه حمل‌ونقل و تأثیر کاهش سرانه مصرف در سطح اقتصاد کلان است و در هر دو حوزه، سیاست‌های قیمتی و غیرقیمتی دنبال می‌شود.

قیمت‌گذاری منعطف سوخت با قواعد بازار اجرا شود

در این نشست دادرس، از کمیسیون حمل‌ونقل اتاق ایران با اشاره به تحقیقی در مؤسسه مکنزی درباره شیوه قیمت‌گذاری انرژی در ایران، توضیح داد: واقعیت این است که قیمت‌ها از هر استان به استان دیگر متفاوت است. بنزین و گازوئیل که از خوزستان به خراسان رضوی منتقل می‌شود، ۲,۸۰۰ تومان هزینه تمام شده دارد، اما در خراسان رضوی با همان قیمت ۱,۵۰۰ تومان عرضه می‌شود. بنابراین هزینه‌ها باید بر اساس قیمت تمام شده واقعی، کارمزد جایگاه‌داران و حمل‌ونقل محاسبه شود. در استان‌های هدف باید بررسی انجام شود و با قواعد بازار، انعطاف‌پذیری قیمتی اجرا شود. حتی در یک استان قیمت‌ها ممکن است متفاوت باشد.

وی ادامه داد: موضوع قاچاق سوخت حتی از یک استان به استان دیگر نیز اهمیت دارد. استانداران باید، خودگردانی داشته باشند و مدیریت سرمایه‌گذاری در حامل‌های انرژی در هر استان انجام شود. نباید تصمیمات از تهران برای استان‌ها گرفته شود.

عباسی، معاون شرکت ملی پخش و پالایش، نیز خاطرنشان کرد: عمده تولید در جنوب و مرکز کشور است و انتقال آن به مناطق شمالی هزینه دارد. این هزینه‌ها باید محاسبه شود.

وی گفت: قیمت‌گذاری فرآورده‌های نفتی در اختیار وزارت نفت نیست و قانون مجلس تعیین می‌کند. در کشور به جز فرآورده‌های نفتی، قیمت‌ها دلاری شده است. مصرف آنقدر زیاد است که دولت ناگزیر به واردات است. مدیریت مصرف در اختیار ما نیست.

سیدی، مدیرکل اسبق بهینه‌سازی و رئیس کمیته بهینه‌سازی مجمع نیز اظهار کرد: یکی از مشکلات عدم پیگیری سیاست‌های کلی اصلاح الگوی مصرف است. این سیاست‌ها از سال ۷۹ اجرا نشده و اکنون بعد از ۲۱ سال، در حال اجراست. شاخص‌های ارزیابی نشان می‌دهد هیچیک از دستگاه‌ها آن را به طور کامل اجرا نکرده‌اند. راه‌حل حمل‌ونقل و انرژی تک نسخه‌ای نیست و مجموعه‌ای از راه‌حل‌ها باید دیده شود. ‌/مهر