بانک‌های بورسی پارسال از وام‌ها و سپرده‌ها چقدر کسب درآمد کردند؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، در ساختار مالی و ترازنامه بانک‌ها، یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی هر بانک، درآمد عملیاتی است که مهم‌ترین جزء این بخش، درآمد حاصل از تسهیلات اعطایی است. علت اهمیت درآمد عملیاتی بانک به دو جهت است؛ اول ظرفیت بالای درآمدی این بخش برای بانک و دوم پرداخت عمده درآمد این بخش به سپرده‌گذاران است و در واقع سود سپرده بانک از این محل باید تامین شود. 

بانک‌ها درآمد و هزینه‌های دیگری نیز دارند که در بخش غیرعملیاتی قرار می‌گیرند؛ مانند درآمد کارمزد و درآمد حاصل از فروش دارایی که در این گزارش مورد توجه نیست. 

صورت‌های مالی سال ۱۴۰۳ بانک‌های بورسی مشخص می‌کند درآمد عملیاتی کدام بانک‌ها کفاف سود سپرده پرداختی به سپرده‌گذاران را داده و کدامیک از بانک‌ها در این بخش دچار ناترازی هستند. در مجموع ۱۸ بانک و یک موسسه اعتباری (به غیر از بانک‌های دولتی) که صورت‌های مالی آنها در کدال منتشر شده، درآمدشان از محل تسهیلات اعطایی ۷۸۳ هزار و ۵۲۸ میلیارد تومان بوده است. 

بیشترین درآمد مربوط به بانک‌های ملت با ۱۶۴ هزار و ۱۷۸ میلیارد تومان، پاسارگاد با ۱۳۹ هزار و ۹۴۶ میلیارد تومان، بانک صادرات با ۱۰۰ هزار و ۵۱۸ میلیارد تومان و بانک تجارت با ۹۷ هزار و ۸۰۹ میلیارد تومان است. در واقع ۵۰۹ هزار و ۴۵۱ میلیارد تومان (۶۵ درصد) از کل درآمد این ۱۹ بانک و موسسه متعلق به این ۴ بانک است. 

سایر درآمد‌های عملیاتی این بانک‌ها که معادل ۹۱ هزار و ۹۸۰ میلیارد تومان است، سود حاصل از سپرده‌گذاری در سایر بانک‌ها، خرید اوراق مالی دولت، سود حاصل از سرمایه‌گذاری در سهام و سایر اوراق بهادار و جایزه سپرده قانونی است. در این بخش بیشترین درآمد برای بانک‌های تجارت با ۲۶ هزار و ۵۹ میلیارد تومان، ملت با ۱۶ هزار و ۳۳۴ میلیارد تومان، صادرات با ۹ هزار و ۱۹۷ میلیارد تومان و پارسیان با ۸ هزار و ۲۸۱ میلیارد تومان است.

جمع درآمد عملیاتی این ۱۹ بانک و موسسه در طول سال ۱۴۰۳ به میزان ۸۷۵ هزار و ۴۹۹ میلیارد تومان بوده که ۵۵۶ هزار و ۳۵۹ میلیارد تومان آن در بانک‌های ملت، پاسارگاد، صادرات و تجارت به دست آمده است. در بخش پرداخت سود علی‌الحساب به سپرده‌ها، ۷۷۲ هزار و ۷۷۷ میلیارد تومان سود بین سپرده‌گذاران این ۱۹ بانک و موسسه اعتباری توزیع شده است. 

در واقع مجموع درآمد عملیاتی این ۱۹ بانک و موسسه از مجموع سود سپرده پرداختی به سپرده‌ها، ۱۰۲ هزار و ۷۲۰ میلیارد تومان بیشتر است اما با توجه به تقاوت وضعیت درآمدی و هزینه‌ای این بانک‌ها، از مجموع این بانک‌های بررسی شده، ۸ بانک سود سپرده بیشتری نسبت به درآمد عملیاتی خود پرداخت کرده‌اند و در سال ۱۴۰۳ از این ناحیه دچار زیان شدند. 

بانک آینده در حالی که فقط ۵ هزار و ۱۴۸ میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته، ۶۹ هزار و ۵۴۷ میلیارد تومان سود سپرده پرداخت کرده و در نتیجه از این ناحیه ۶۴ هزار و ۳۹۸ میلیارد تومان زیان ثبت کرده است. بانک پارسیان هم با وجود درآمد عملیاتی ۳۱ هزار و ۳۷۷ میلیارد تومانی، ۴۷ هزار و ۵۸۶ میلیارد تومان سود سپرده پرداخت کرده و از این محل ۱۶ هزار و ۲۰۸ میلیارد تومان زیان کرد. 

علاوه بر این، بانک‌های گردشگری، ۱۵ هزار و ۶۶۶ میلیارد تومان، ایران زمین ۱۰ هزار و ۸۷۴ میلیارد تومان، رفاه کارگران ۱۳ هزار و ۵۳۵ میلیارد تومان، سرمایه ۲۲۸۷ میلیارد تومان، موسسه اعتباری ملل ۱۰ هزار و ۳۱۲ میلیارد تومان و بانک دی ۹ هزار و ۸۶۸ میلیارد تومان زیان کرده‌اند؛ بنابراین در سال ۱۴۰۳ از مجموع این ۱۹ بانک و موسسه از محل مابه التفاوت درآمد عملیاتی و سود سپرده پرداختی، ۱۱ بانک سود و ۸ بانک زیان شناسایی کرده‌اند. 

براساس قانون برنامه هفتم پیشرفت، همه بانک‌ها تا پایان برنامه باید به نرخ کفایت سرمایه ۸ درصد برسند و این مهم در صورتی محقق می‌شود که سرمایه بانک‌های ناتراز به میزانی که درآمد عملیاتی‌شان از سود سپرده پرداختی بیشتر شود، به صورت نقدی افزایش یابد. در غیر این صورت بانک‌های ناتراز هر سال با زیان مواجه خواهند شد و به تبع آن نرخ کفایت سرمایه در هر سال کمتر از سال قبل می‌شود.