یارانه ۴۷۰ همتی دولت به گاز/ صنعت و نیروگاه بیشترین دریافت‌کنندگان گاز

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ طبق گفته سعید عقلی، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز، مصرف گاز ایران در سال ۱۴۰۲ برابر با ۲۴۹ میلیارد مترمکعب بوده است. از مجموع این مقدار گاز مصرف‌شده، ۱۱۹ میلیارد مترمکعب سهم بخش خانگی، تجاری و صنایع غیرعمده، ۵۱ میلیارد مترمکعب سهم صنایع عمده و ۷۹ میلیارد مترمکعب گاز تخصیص‌یافته به نیروگاه‌ها بوده است.

طبق گزارش شرکت مشاوره‌ای سولوشن، با بررسی صورت‌های مالی، تامین هر مترمکعب گاز طبیعی در ۵ سال اخیر به طور میانگین، هزینه‌ای حدود ۵.۴ سنت داشته است. حدود ۴۳ درصد از این مقدار مربوط به هزینه تولید از میادین پارس جنوبی و سایر میادین گازی، ۲۰ درصد مربوط به هزینه‌های سرمایه‌ای و جاری پالایشگاه‌ها، ۱۶ درصد هزینه‌های انتقال تا خرده‌فروشی و حدود ۲۰ درصد نیز هزینه پالایش است؛ در نتیجه قیمت هر مترمکعب گاز برای دولت حدود ۳۰۰۰ تومان تمام خواهد شد. با این حال اما به فراخور نوع فعالیت، قیمت فروش گاز از سوی دولت برای بخش‌های مختلف متفاوت است. از این‌رو، درآمد دولت از هر کدام از حوزه‌ها نیز متفاوت خواهد بود که به تفکیک در ادامه بررسی می‌شود.

قیمت گاز تحویلی به نیروگاه‌ها با احتساب هر مترمکعب ۷۵ تومان برابر با ۵.۷۵ همت است. در بخش خانگی، با توجه به مقدار مصرف مشترکان، قیمت هر متر مکعب گاز متفاوت خواهد بود و طبق محاسبات جدول زیر، کل درآمد دولت از این بخش برابر با ۳۳.۷ همت است.

در بخش تجاری، درآمد دولت از فروش گاز، ۵.۲ همت است. در بخش صنعت، این درآمد به زیرشاخه‌های صنایع غیرعمده با درآمد ۱۲.۵ همت، فولاد با درآمد ۳۳.۶ همت، سیمان با درآمد ۵ همت، پالایشگاه و تلمبه‌خانه‌ها با درآمد ۲۵.۳ همت و پتروشیمی با درآمد ۱۱۵.۹ همت برآورد می‌شود.

در مجموع طبق محاسبات اقتصاد معاصر درآمد دولت از فروش گاز به بخش صنایع برابر با ۱۹۲ همت است. همچنین در بخش حمل‌ونقل، درآمد دولت ۵.۱ همت و در بخش کشاورزی ۰.۴۲ همت برآورد می‌شود و مجموع درآمد دولت از محل فروش گاز به ۲۴۲.۳ همت می‌رسد.

بیشترین درآمد دولت از فروش گاز در بخش صنعت و به‌ویژه زیرشاخه پتروشیمی‌ها بوده است. همچنین بیشترین مصرف گاز را نیروگاه‌ها به خود اختصاص داده‌اند. 

نگاهی به بیشترین یارانه‌بگیران گازی

طبق محاسبات اقتصاد معاصر، قیمت تمام‌شده برای تمام گاز مصرفی کشور در سال ۱۴۰۲ برابر با ۷۱۲.۵ هزار میلیارد تومان بوده و دولت تنها ۲۴۲.۳ همت دریافت کرده است. بنابراین، یارانه دولت به بخش گاز برابر با ۴۷۰ همت بوده و بیشترین سهم یارانه متعلق به بخش خانگی و نیروگاه‌ها به ترتیب ۱۵۶.۶ و ۲۲۷.۲ همت برآورد می‌شود.

با عنایت به آمار منتشر شده، بیشترین میزان مصرف گاز مربوط به بخش صنعت و نیروگاهی و پس از آن خانگی است. با توجه به صحبت‌های محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور مبنی‌بر ناترازی قطعی گاز در زمستان، دولت می‌تواند با اصلاح سیاست‌گذاری در دو بخش صنعت و نیروگاهی و همچنین تغییر در شیوه پرداخت یارانه این دو بخش، آن‌ها را به بهره‌وری رسانده و موجب کاهش مصرف گاز شود.

همچنین حبیب الله ظفریان، مدیرکل دفتر مطالعات انرژی معتقد است که با توجه به افت فشار میدان پارس جنوبی تا سه سال آینده که منجر به کاهش تولید گاز کشور خواهد شد، مصرف بهینه یک الزام برای کشور است.  امکان ۲۵ درصد بهینه‌سازی مصرف انرژی در کشور وجود دارد و این میزان، موجب بهینه‌سازی مصرف انرژی حدودا ۱.۵ میلیون بشکه‌ای در روز می‌شود.