رکوردشکنی نیروگاه‌های حرارتی در آستانه تابستان داغ ۱۴۰۴

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در روزگاری که تغییرات اقلیمی، کم‌آبی و رشد روزافزون مصرف انرژی به چالش‌های اصلی کشور‌ها بدل شده‌اند، تابستان‌های گرم‌تر و منابع محدودتر، مدیریت تولید و مصرف برق را بیش از هر زمان دیگری حیاتی کرده است. 

ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ گرمای زودرس، افت تولید نیروگاه‌های آبی و افزایش تقاضای مصرف برق، زنگ هشدار را برای صنعت برق کشور به صدا درآورده است. 

در چنین شرایطی، نیروگاه‌های حرارتی به‌ عنوان ستون فقرات تولید برق، نقش کلیدی در تامین انرژی پایدار ایفا می‌کنند. رکورد تازه‌ای که این نیروگاه‌ها در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ ثبت کرده‌اند، نه‌ فقط نشانه‌ای از آمادگی زیرساخت‌های فنی است، بلکه بیانگر ضرورت حمایت مستمر از توسعه و نگهداری این بخش راهبردی نیز است. 

در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، صنعت برق کشور با شرایطی بی‌سابقه مواجه شده است. کاهش قابل توجه تولید نیروگاه‌های برق‌آبی، خروج نیروگاه بوشهر از مدار تولید و هم‌زمانی این وضعیت با افزایش کم‌سابقه دمای هوا، کشور را وارد مرحله‌ای حساس در تأمین پایدار انرژی کرده است. 

بر اساس گزارش شرکت تولید نیروی برق حرارتی، میزان تولید نیروگاه‌های برق‌آبی به حدود ۲۵۰۰ مگاوات کاهش یافته که نسبت به سال‌های پیش، از کاهش چشمگیری حکایت دارد. همچنین، نیروگاه اتمی بوشهر نیز به دلایل فنی و فاز تعمیراتی در حال حاضر از مدار خارج شده است. 

از سوی دیگر، رشد مصرف برق در کشور که برای نخستین بار در تاریخ صنعت برق ایران در فروردین‌ماه به رشدی دو رقمی رسید، فشار مضاعفی را بر شبکه برق تحمیل کرده است. بنا بر اعلام وزارت نیرو، مصرف برق در فروردین امسال ۱۱ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته که بی‌سابقه تلقی می‌شود. 

در واکنش به این شرایط، شرکت تولید نیروی برق حرارتی از اجرای مجموعه‌ای از اقدامات راهبردی برای افزایش ظرفیت تولید برق حرارتی خبر داده است. این اقدامات شامل اجرای پروژه‌های افزایش توان در واحد‌های گازی، رفع محدودیت‌های تولید، احداث واحد‌های جدید نیروگاهی و انجام تعمیرات اساسی بوده است. این تعمیرات از نیمه دوم سال گذشته آغاز شده و تا پیش از شروع تابستان سال جاری به پایان می‌رسد. 

این شرکت اعلام کرده که از ابتدای سال جاری، تولید برق حرارتی کشور با رشد ۱۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه بوده و برنامه‌ریزی‌ها به‌ گونه‌ای پیش می‌رود که توان تولید برق حرارتی در فصل تابستان از ۴۸ هزار مگاوات به ۵۱ هزار مگاوات افزایش یابد. 

کارشناسان صنعت برق معتقدند که با ادامه روند خشکسالی و کاهش منابع آبی، اتکا به نیروگاه‌های برق‌آبی باید به شکل پایدار کاهش یابد و توسعه و نوسازی نیروگاه‌های حرارتی، خورشیدی و بادی در اولویت قرار گیرد. 

با این وجود، مدیران صنعت برق بر نقش حیاتی مردم در مدیریت مصرف تاکید دارند. به گفته مسوولان وزارت نیرو، هرگونه صرفه‌جویی در مصرف برق به‌ ویژه در ساعات اوج بار (ساعت ۱۳ تا ۱۷ و ۲۰ تا ۲۳) می‌تواند نقش مهمی در پایداری شبکه و جلوگیری از خاموشی‌های احتمالی ایفا کند. 

در شرایطی که تابستان داغی در پیش است، همراهی مردم در کنار تلاش صنعتگران حوزه برق، ضامن عبور موفق کشور از این دوره پرفشار خواهد بود. 

در مجموع، رکوردشکنی تولید نیروگاه‌های حرارتی در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ نه‌ فقط بیانگر عملکرد موفق صنعت برق کشور در شرایطی سخت و کم‌سابقه است، بلکه نشان‌دهنده نقش راهبردی این نیروگاه‌ها در تامین برق پایدار در فصول پرمصرف سال محسوب می‌شود. 

کاهش تولید نیروگاه‌های برق‌آبی و خروج نیروگاه اتمی بوشهر از مدار، در کنار افزایش چشمگیر دمای هوا و مصرف برق، فشار مضاعفی بر شبکه سراسری وارد کرده‌است؛ با این حال، اجرای پروژه‌های ارتقا توان، رفع محدودیت‌ها و تعمیرات پیشگیرانه توسط شرکت تولید نیروی برق حرارتی توانسته ظرفیت تولید را به‌ طور معناداری افزایش دهد. 

با توجه به پیش‌بینی مصرف بالای برق در ماه‌های آتی، پایداری شبکه نیازمند تداوم این تلاش‌ها از سوی متولیان صنعت برق و در عین حال، مشارکت و همکاری مردم در مدیریت مصرف است. 

عبور از تابستان پیش‌ رو بدون خاموشی و اختلال در خدمات، فقط با هم‌افزایی میان دولت، صنعت و شهروندان ممکن خواهد بود. این تجربه همچنین ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت برای تنوع‌بخشی به منابع تولید انرژی، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و افزایش بهره‌وری در مصرف برق را بیش از پیش روشن می‌کند.