بازار سرمایه در سایه احتیاط؛ افت شاخص‌ها و تداوم چالش‌های انرژی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازار سرمایه ایران در آخرین روز کاری هفته با عملکردی منفی به کار خود پایان داد. شاخص کل بورس تهران با افت ۲۳،۰۰۰ واحدی به سطح ۳،۱۰۲،۵۹۴ واحد رسید و همچنان در نزدیکی سطح حمایتی ۳،۱۰۰،۰۰۰ واحدی در نوسان است.

این کاهش، تغییری اساسی در روند کلی بازار ایجاد نکرد و نشان‌دهنده کمبود تقاضای موثر برای حرکت صعودی است. شاخص هم‌وزن نیز با کاهش ۰.۶ درصدی به ۹۵۶،۴۳۱ واحد رسید که حاکی از عملکرد متعادل‌تر شرکت‌های کوچک و متوسط در مقایسه با شرکت‌های بزرگ است. این شرایط، بازار را در فاز احتیاط و انتظار نگه داشته است. 

ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان مهم‌ترین عامل تاثیرگذار بر معاملات بازار سرمایه هستند. به نظر می‌رسد که تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، همراه با تحولات سیاسی و اقتصادی جهانی، فضای عدم اطمینان را برای سرمایه‌گذاران تشدید کرده و مانع ورود جریان‌های قوی سرمایه به بازار شده است. علاوه بر این، بازار دیگر به اخبار مربوط به مذاکرات واکنش خاصی نشان نمی‌دهد و به نظر می‌رسد فقط یک توافق قطعی بتواند تاثیر معناداری بر روند بازار ایجاد کند. در مجموع این عوامل، اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش داده و آن‌ها را به سمت استراتژی‌های محافظه‌کارانه سوق داده است. 

ناترازی انرژی، به‌ ویژه قطعی برق و محدودیت‌های تامین گاز، به یکی از چالش‌های اصلی بازار تبدیل شده است. این مشکلات به‌ طور مستقیم تولید بنگاه‌های صنعتی را کاهش داده و سودآوری شرکت‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد و تداوم این وضعیت، چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های بورسی را با ابهام مواجه کرده و سرمایه‌گذاران را محتاط‌تر کرده است. با این حال، امیدواری‌هایی وجود دارد که با اجرای اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی، مانند بهبود زیرساخت‌های تامین برق و گاز، بتوان این ریسک‌ها را کاهش داد و اعتماد را به بازار سرمایه بازگرداند. 

امروز ارزش معاملات خرد روزانه به ۷،۷۴۴ میلیارد تومان رسید که نسبت به هفته‌های گذشته رقم پایینی است و شاهد کاهش ورود نقدینگی جدید به بازار هستیم. این سطح پایین معاملات، یکی از چالش‌های کلیدی بازار در کوتاه‌مدت محسوب می‌شود و مانع شکل‌گیری تحرکات قوی در معاملات است. خروج ۱،۳۰۷ میلیارد تومان نقدینگی از بازار و انتقال ۶۱۸ میلیارد تومان به صندوق‌های درآمد ثابت را می‌توان در احتیاط بالای سرمایه‌گذاران و گرایش آن‌ها به گزینه‌های کم‌ریسک دید و این رفتار محافظه‌کارانه می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار بیشتری بر نقدینگی بازار وارد کرده و روند معاملات را کُندتر کند. 

همچننین در معاملات امروز، ۲۶ درصد از نمادهای بازار (۱۵۹ نماد) عملکرد مثبت و ۷۴ درصد (۴۴۸ نماد) عملکرد منفی داشتند که نشان‌دهنده تسلط روند منفی بر بازار است. همچنین، ۶۴ نماد صف خرید به ارزش ۴،۸۷۵ میلیارد تومان و ۱۷۰ نماد صف فروش به ارزش ۷،۸۷۷ میلیارد تومان تشکیل دادند و برتری ارزش صف‌های فروش نسبت به صف‌های خرید، فشار فروش در بازار را تایید می‌کند. 

یکی از موانع اصلی رشد سودآوری شرکت‌های بورسی، کاهش تولید ناشی از ناترازی انرژی است. قطعی برق و محدودیت‌های تامین گاز، به‌ ویژه در صنایع انرژی‌بر مانند فولاد، پتروشیمی و سیمان، تولید و سودآوری شرکت‌ها را کاهش داده است. با این حال، در صورت رفع مشکلات تامین انرژی و بازگشت پایداری به این حوزه، می‌توان انتظار بهبود روند تولید و سودآوری شرکت‌ها در افق میان‌مدت تا بلندمدت را داشت. 

کاهش ریسک‌های سیستماتیک، از جمله تنش‌های ژئوپلیتیکی و ناترازی‌های اقتصادی، می‌تواند فضایی برای سیاست‌گذاران فراهم کند تا نرخ بهره را در سطح پایین‌تری مدیریت کنند. این امر، همراه با افزایش نسبت قیمت به درآمد (P/E) و ایجاد انگیزه برای گسترش فعالیت‌های تولیدی، می‌تواند شرایطی مثبت و پایدار برای بازار سرمایه ایجاد کند. بهبود این عوامل، به‌ ویژه در صورت دستیابی به توافق در مذاکرات، اعتماد سرمایه‌گذاران را تقویت کرده و زمینه‌ساز ورود نقدینگی جدید به بازار خواهد شد که می‌تواند به شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار کمک کند.