تمرکز جهانی بر انرژی‌های تجدیدپذیر

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با شدت گرفتن بحران تغییرات اقلیمی و افزایش نگرانی‌ها درباره پایان منابع فسیلی، کشورهای مختلف جهان در سال‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای بر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشیدی داشته‌اند. 

طبق گزارش‌های بین‌المللی، میزان نصب پنل‌های خورشیدی در سال ۲۰۲۴ رکورد تازه‌ای ثبت کرده و پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال ۲۰۲۵ نیز با شتاب بیشتری ادامه یابد. 

در همین راستا جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایه‌گذاری سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) در گفت‌وگویی که پیشتر با خبرنگار ما داشت، معتقد بود که نزدیک به ۹۰ هزار مگاوات ظرفیت نصب‌ شده نیروگاهی در کشور وجود دارد. این ظرفیت، اگر از نظر تامین سوخت پایدار بماند و آب کافی نیز برای نیروگاه‌های برق‌آبی فراهم باشد، توان پوشش بخش مهمی از تقاضای برق را دارد. 

دولت‌ها، شرکت‌های خصوصی و نهادهای بین‌المللی در راستای سیاست‌های کاهش انتشار کربن و تحقق اهداف توسعه پایدار، سرمایه‌گذاری‌های کلانی در این حوزه انجام داده‌اند. 

بزرگترین تولیدکننده در جهان

چین بزرگترین تولیدکننده انرژی خورشیدی در جهان است. بیشترین ظرفیت نصب شده‌ پنل خورشیدی را دارد و دولت چین سرمایه‌گذاری عظیمی در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی انجام داده است. 

همچنین آلمان یکی از پیشگامان تاریخی در استفاده از انرژی خورشیدی است که از سال‌های ابتدایی قرن ۲۱ با اجرای برنامه‌هایی مثل Energiewende (گذار انرژی)، انرژی‌های تجدیدپذیر را جایگزین سوخت‌های فسیلی کرده و بخش قابل توجهی از برق خانگی از پنل‌های خورشیدی تامین می‌شود. 

کارشناسان معتقدند که انرژی خورشیدی به دلیل دسترسی گسترده، هزینه پایین نگهداری و فناوری‌های روزافزون، یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش وابستگی به انرژی‌های فسیلی همچون نفت و گاز محسوب می‌شود. 

از سوی دیگر، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر تاثیرات بسیار مثبتی بر محیط زیست دارد. تولید برق از منابعی چون خورشید و باد تقریبا هیچ گاز گلخانه‌ای یا آلاینده‌ مضری وارد جو نمی‌کند و در نتیجه می‌تواند نقش موثری در مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش سرعت گرمایش جهانی ایفا کند. این ویژگی، انرژی‌های تجدیدپذیر را به یکی از ارکان اساسی سیاست‌های زیست‌محیطی کشورهای مختلف تبدیل کرده است. 

متوسط سرانه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر کشور

محسن طرز طلب، رئیس سازمان ملی انرژی‌های تجدیدپذیر چندی پیش در نشست ستاد توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر استان خراسان رضوی بیان کرد: «متوسط سرانه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر کشور کمتر از ۷۰ مگاوات در سال است. این در حالی است که فقط در گام اول، ۵ هزار مگاوات نیروگاه جدید با اعتبار ۱.۵ میلیارد دلار راه‌اندازی خواهد شد.» 

همچنین داود مددی، رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر در گفت‌وگویی اظهار داشت: «در حال حاضر، کشور به دلیل ناترازی در تامین سوخت‌های فسیلی با کمبود گاز و سوخت‌های مایع که خوراک اولیه نیروگاه‌های حرارتی هستند، مواجه است. همچنین از سال ۱۳۸۸ تاکنون، ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی توسعه چندانی نیافته و سرمایه‌گذاری قابل‌ توجهی در این بخش انجام نشده است. از سوی دیگر، مصرف برق سالانه حدود ۵ درصد افزایش می‌یابد. این افزایش مصرف در کنار کمبود سوخت‌های فسیلی منجر به ناترازی در تولید و مصرف برق شده است. بنابراین، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برای جبران این ناترازی ضروری است.» 

وی تاکید کرد: «یکی از راهکارهای اساسی برای مدیریت بحران انرژی، بهینه‌سازی مصرف برق از طریق کاهش مصرف دستگاه‌های پرمصرف است. جهان به سمت استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در حرکت است و ایران نیز باید در این مسیر عقب نماند.» 

بر اساس این گزارش،  قطعی برق در همه کشور وجود دارد و همین موضوع، باعث ایجاد مشکلات و شکایات زیادی برای مردم شده و زندگی افراد را دچار اختلال کرده است؛ هرچند که سرمایه‌گذاری اولیه در پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر نسبتا بالاست اما هزینه‌های جاری تولید انرژی در این روش‌ها بسیار کمتر از سوخت‌های فسیلی است. در طولانی‌مدت، برق تولید شده از منابع خورشیدی و بادی می‌تواند یکی از ارزان‌ترین اشکال انرژی باشد.

در نهایت، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر به کشورها این امکان را می‌دهد که سبد انرژی خود را متنوع کنند و در برابر نوسانات قیمت نفت، بحران‌های ژئوپولیتیک و تغییرات بازار جهانی مقاومت بیشتری داشته باشند. 

بدین ترتیب، حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر نه فقط یک انتخاب زیست‌ محیطی، بلکه یک ضرورت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی برای آینده‌ی پایدار جهانی به شمار می‌آید.