باخت اقتصادی ایالات متحده در دریای سرخ

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در ماه‌های اخیر، دریای سرخ شاهد تشدید بی‌سابقه تنش‌های امنیتی بوده که باعث تغییر مسیر ۷۵ درصد کشتی‌های تجاری و نظامی آمریکا از کانال سوئز شده است.

این تحولات نه فقط بر امنیت دریایی تاثیر می‌گذارد، بلکه به اقتصاد جهانی نیز گسترش می‌یابد و تجارت بین‌المللی و هزینه‌های حمل‌ونقل را تهدید می‌کند. با افزایش حملات ایالات متحده به پایگاه‌های انصارالله، ترس از تشدید تنش نظامی افزایش یافته که می‌تواند چشم‌انداز ژئوپلیتیکی و اقتصادی در منطقه را تغییر دهد. 

اعتراف والتز 

اخیرا، مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید فاش کرد که ۷۵ درصد از ترافیک کشتیرانی ایالات متحده که از دریای سرخ می‌گذرد، در نتیجه حملات انصارالله به کشتی‌های تجاری و نظامی منطقه، مجبور به تغییر مسیر و عبور از سواحل جنوبی آفریقا شده‌اند. 

والتز طی مصاحبه‌ای با سی‌بی‌اس توضیح داد که تهدیدات امنیتی مداوم، اکثر کشتی‌های آمریکایی را وادار کرده که مسیر سنتی کانال سوئز را رها کنند و هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش داده و مبادلات بین‌المللی را به تاخیر بیاندازد. 

از زمان آغاز جنگ غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و کشتار بی‌رحمانه مردم توسط رژیم صهیونسیتی، انصار الله حملات دریایی خود را تشدید کرده و کشتی‌های اسرائیل یا ایالات متحده را هدف قرار می‌دهد. بر اساس داده‌های وزارت دفاع آمریکا، انصارالله از سال ۲۰۲۳ تاکنون، ۱۷۴ حمله به کشتی‌های جنگی آمریکا و ۱۴۵ حمله به کشتی‌های تجاری انجام داده‌اند که در نتیجه آن، دریای سرخ را به یک منطقه دریایی بسیار خطرناک تبدیل کرده است. 

با توجه به این تهدیدات، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا طی تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی تایید کرد که ایالات متحده مصمم است آزادی دریانوردی در دریای سرخ را از طریق عملیات نظامی هدف قرار دادن پایگاه‌های حوثی‌ها بازگرداند. 

در این راستا، در بیش یک هفته اخیر نیروهای آمریکایی، حملات هوایی شدیدی را علیه مواضع انصارالله در یمن انجام داده‌اند که اولین تشدید تنش نظامی از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا در ۲۰ ژانویه است. 

قابلیت راهبردی حوثی‌ها 

کارشناسان نظامی هشدار می‌دهند که انصارالله اکنون دارای زرادخانه پیشرفته موشک‌های بالستیک و کروز و همچنین سامانه‌های دفاع هوایی پیشرفته هستند که تهدید آن‌ها را برای ناوبری دریایی خطرناک‌تر از همیشه می‌کند، به طوری که انحراف کشتی‌های آمریکایی از کانال سوئز خسارات اقتصادی قابل توجهی را برای مصر ایجاد می‌کند که شدیدا به درآمدهای کانال به عنوان منبع اصلی ارز خود متکی است. اختلال در ترافیک کشتیرانی در دریای سرخ همچنین هزینه‌های حمل‌و‌نقل را افزایش می‌دهد و تهدیدی برای افزایش قیمت جهانی کالاها بوده و تاثیر منفی بر زنجیره‌های عرضه می‌گذارد. 

با ادامه حملات ایالات متحده و تداوم حمله حوثی‌ها به کشتی‌ها، نگرانی‌ها از تبدیل شدن بحران به یک درگیری دریایی در مقیاس بزرگ که احتمالا سایر قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را درگیر می‌کند، افزایش می‌یابد. 

پیامدهایی بر اقتصاد مصر 

بحران کنونی کانال سوئز، به دلیل انحراف چندین کشتی آمریکایی به دماغه امید نیک، چالش بزرگی برای اقتصاد مصر است، به ویژه که این کانال یکی از مهمترین منابع درآمد ملی بوده و دولت برای تولید ارز خارجی به آن متکی است. کاهش تعداد کشتی‌های عبوری از دریای سرخ به دلیل تشدید حملات حوثی‌ها می‌تواند منجر به کاهش درآمد دلاری، افزایش فشار بر تراز پرداخت‌ها و تاثیر منفی بر ثبات اقتصادی کشور شود. 

تاثیر بر قیمت انرژی و تورم 

هزینه بیمه کشتیرانی از طریق دریای سرخ به دلیل مخاطرات امنیتی ۳۰۰ درصد افزایش یافته و منجر به افزایش قیمت سوخت و افزایش هزینه‌های عملیاتی شده که عاملی برای موج تورم جهانی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ است. در این میان، مصر به دلیل کاهش درآمدهای کانال سوئز ماهانه بالغ بر ۸۰۰ میلیون دلار خسارت متحمل می‌شود، زیرا برخی از کشتی‌ها به مسیرهای جایگزین امن‌تر تغییر مسیر داده‌اند. سایر اقتصادهای منطقه مانند بنادر رژیم صهیونسیتی و هند نیز به دلیل کاهش ترافیک کشتیرانی، میلیاردها دلار خسارت متحمل شده‌اند. 

کشورهایی که به صادرات نفت از طریق این کریدور استراتژیک متکی هستند، در یافتن جایگزین‌های موثر برای کشتیرانی از طریق دریای سرخ با چالش‌های مهمی روبه‌رو هستند. قراردادهای صادرات نفت معمولا بلندمدت هستند و برای بیست یا سی سال تمدید می‌شوند و این امر، جستجو برای مسیرهای جایگزین را پیچیده و پرهزینه می‌کند. 

در نتیجه، اختلالات در کشتیرانی در دریای سرخ منجر به افزایش قیمت جهانی نفت شد و بسیاری از کشورها و شرکت‌های بزرگ انرژی را مجبور به یافتن جایگزین‌های موقتی برای حمل‌ونقل نفت و گاز کرد اما از نظر هزینه، کیفیت و سرعت حمل‌ونقل کارآمد نبود. در صورت تشدید تنش‌ها، قیمت نفت احتمالا به افزایش خود ادامه دهد، به طوری که بسته شدن دریای سرخ یا هدف قرار دادن کشتی‌های بیشتر می‌تواند قیمت‌ها را به سطح بی‌سابقه بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه برساند. 

قیمت نفت در گرو تحولات سیاسی و نظامی در منطقه است، هر گونه تشدید تنش جدید در دریای سرخ می‌تواند منجر به افزایش بیشتر قیمت‌ها شود، در مقابل هرگونه توافق بین المللی برای تنش‌زدایی می‌تواند به ثبات بازار کمک کند. وضعیت در دریای سرخ بسیار حساس است و بازارها روز به روز وضعیت را زیر نظر دارند. اگر حملات به کشتی‌ها ادامه یابد، ممکن است شاهد افزایش بیشتر قیمت نفت و بیمه باشیم که تورم جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد. 

پیامدهایی برای زنجیره تامین

شرکت‌های بزرگ، به‌ ویژه در بخش‌های کشتیرانی و انرژی، مجبور شدند مسیر کشتی‌های خود را تغییر دهند که این امر منجر به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و تشدید بحران‌های زنجیره تامین شد. در حالی که برخی از شرکت‌ها با وجود تهدیدات امنیتی، ریسک را پذیرفته و در دریای سرخ حرکت کرده‌اند و برخی دیگر ترجیح داده‌اند به طور کامل از منطقه اجتناب کنند.

بیشترین تاثیر بر هزینه‌های بیمه و سوخت بوده و هزینه‌های بیمه ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. همچنین، هزینه سوخت به دلیل نیاز به پیمایش مسیرهای طولانی و پرانرژی افزایش یافته است. 

در نتیجه، تشدید تنش نظامی بین آمریکا و متحدانش از یک‌سو و ایران و گروه حوثی از سوی دیگر می‌تواند خطرات اقتصادی را افزایش دهد. به طوری که جنگ تجاری دولت ترامپ و ظرفیت کاهش رشد اقتصاد آمریکا و جهان در سال ۲۰۲۵ از جمله عوامل افزایش فشار بر تجارت بین‌المللی و کشتیرانی دریایی است. 

بازگشت تردد عادی کشتیرانی از طریق کانال سوئز منوط به رفع تهدیدات نظامی برای شناورهای تجاری است که تنها راه حل برای بازگرداندن اعتماد به آبراه‌ها، توقف کشتار مردم غزه و کاهش زیاده‌خواهی ایالات متحده است. باید توجه داشت که هیچ تخفیف یا مشوق مالی نمی‌تواند خطرات امنیتی بخش کشتیرانی را جبران کند. 

راه‌های جایگزین فعلی مانند مسیرهای تجاری از طریق هند و کشورهای عربی به سمت دریای مدیترانه، هنوز قادر به جایگزینی کامل کانال سوئز نیستند اما در صورت‌ عدم غلبه به بحران امنیتی در دریای سرخ، می‌توانند چالشی طولانی مدت ایجاد کنند. 

مقابله با چالش‌های اقتصادی ناشی از وضعیت دریای سرخ نیازمند راه‌حل‌های جامعی است که جنبه‌های امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک را در بر می‌گیرد تا ثبات تجارت بین‌المللی و تداوم نقش کانال سوئز به‌ عنوان یک کریدور استراتژیک حیاتی تضمین شود. بحران دریای سرخ تجارت جهانی را با چالش جدی مواجه می‌کند. اختلالات دریایی بر هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و قیمت انرژی و همچنین بر بازارهای بین‌المللی تاثیر منفی می‌گذارد.