صنعت لیزینگ ایران با استانداردهای جهانی فاصله ۱۸.۷ درصدی دارد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ کوروش پرویزیان، رئیس پژوهشکده پولی بانکی در نشست خبری امروز ۲۸ بهمن ۱۴۰۳ بیان کرد: صنعت لیزینگ به شکل امروزی در ایران، نیم‌قرن سابقه داشته که نسبت به کشورهای منطقه مانند پاکستان، ترکیه و کشورهایی مانند عربستان، امارات و عمان سابقه طولانی‌تری دارد. در اوایل دهه ۸۰، بیش از ۴۵۰ شرکت لیزینگ فعالیت داشتند ولی با تصویب قانون تنظیم بازار غیرمتشکل در سال ۱۳۸۳، رشد صنعت لیزینگ دچار چالش شد که با آمدن آیین‌نامه حاکم بر لیزینگ‌ها در سال ۱۳۸۶، این مشکل پیچیده‌تر شد. 

پرویزیان در ادامه بیان کرد: در حال حاضر نزدیک به ۶۰ شرکت لیزینگ دارای مجوز بانک مرکزی در حال فعالیت هستند و تعدادی نیز در صف دریافت مجوز فعالیت از بانک مرکزی هستند. با وجود این سابقه، به دلایل مختلفی، لیزینگ در ایران تضعیف شده یا با توسعه همراه نبوده، به طوری که عملکرد و جایگاه آن در مرتبه پایین‌تری از کشورهای منطقه قرار گرفته است. عمده دلایل این موضوع، نبود شناخت کافی از این صنعت در بین متولیان و تصمیم‌گیران اقتصادی، عدم اطلاع یا اطلاع‌رسانی ناکافی از فواید و مزیت‌های این صنعت در برآوردن نیازهای اقتصادی خانوارها و بخش‌های مختلف اقتصادی تولیدی، خدماتی، کشاورزی و صنعتی است. 

رئیس پژوهشکده پولی بانکی با اشاره به گزارش بازار لیزینگ جهانی منتشر شده توسط The  Business Research Company در سال ۲۰۲۵ اظهار کرد: اندازه بازار لیزینگ در سال‌های اخیر به شدت رشد کرده است؛ به طوری که از ۱۸۹۰.۸۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۲۱۰۰.۷۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۰ درصد رشد خواهد کرد. طبق این گزارش، پیش‌بینی می‌شود که اندازه بازار لیزینگ در چند سال آینده، شاهد رشد قابل ملاحظه‌ای باشد، به گونه‌ای که انتظار می‌رود که در سال ۲۰۳۰، با نرخ رشد مرکب سالانه ۹.۶ درصد به ۳۱۰۰.۸۸ میلیارد دلار برسد. 

وی با اشاره به حجم تسهیلات اعطایی شرکت‌های لیزینگ پذیرفته‌شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران در ۱۴۰۲/۱۲/۲۹، تصریح کرد: حجم تسهیلات اعطایی به میزان ۲۱۸.۸۲ میلیارد ریال بوده که ۷۸۸.۴۳ میلیارد ریال (۵۳ درصد) مربوط به بخش خودرویی و مابقی مربوط به بخش غیرخودرویی است و کل سرمایه شرکت‌ها به میزان ۴۵۹.۵۱ میلیارد ریال ثبت شده است. حجم این تسهیلات در پایان دی‌ماه، ۸۸۲.۶۴ میلیارد ریال بود که بخش خودرویی با ۴۳۷.۴۰ میلیارد ریال (۶۳ درصد ) کل بازار را تشکیل داد و حجم کل سرمایه این شرکت‌ها، ۴۵۹.۵۳ میلیارد ریال است. 

وی با اشاره به مهمترین شاخص‌های این حوزه، یعنی شاخص ضریب نفوذ صنعت لیزینگ اظهار کرد: این شاخص که از نسبت سرمایه‌گذاری‌های تامین مالی شده توسط صنعت لیزینگ (به جز حوزه املاک و مستغلات) به کل سرمایه‌گذاری‌های صورت پذیرفته در همان حوزه‌ها به دست می‌آید، در ۵۰ کشور برتر دنیا در حدود ۲۰ درصد است، در حالی که بر اساس آمار و ارقام منتشره توسط بانک مرکزی ایران، این شاخص در سال ۱۴۰۲ در ایران در حدود ۱.۳ درصد بود. 

پرویزیان در ادامه افزود: صنعت لیزینگ مکمل صنعت بانکی و در زنجیره ارزش آن قرار دارد و برخلاف تصور، رقیب یا مقابل شبکه بانکی نبوده و نیست. 

رویکرد جدید بانک مرکزی

رئیس پژوهشکده پولی بانکی بیان کرد: رویکرد جدید بانک مرکزی، به عنوان نهاد قانونی صدور مجوز و نظارت شرکت‌های لیزینگ، بر این قرار گرفته که صنعت لیزینگ در ابعاد مختلف توسعه پیدا کرده و کمک کار دیگر نهادهای مالی برای تامین مالی بخش‌های اقتصادی کشور و خانوار است. رفع محدودیت و به کارگیری انواع قراردادهای متعارف در صنعت لیزینگ به جای یک قرارداد اجاره به شرط تملیک، زمینه تحول و توسعه را برای توسعه صنعت لیزینگ مهیا می‌سازد.

وی در ادامه افزود: تدوین قانون جامع برای صنعت لیزینگ، درخواستی است که می‌تواند به پایان دادن سردرگمی‌ها در این حوزه منجر شود و اجازه دهد که صنعت لیزینگ، رشد و پویایی مداوم خود را به صورت شفاف و قانونمند بازیابی نماید.