بورس کالا و احتمال انحراف از مأموریت اصلی

به گزارش اقتصاد معاصر؛  در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌های متعددی مانند تورم بالا، نوسانات ارزی و مشکلات ساختاری در بخش تولید مواجه است، انتظار می‌رود نهادهایی مانند بورس کالا به عنوان یکی از ارکان مهم اقتصادی، نقش خود را در رفع موانع تولید و حمایت از بخش واقعی اقتصاد ایفا کنند. اما اظهارات و عملکرد اخیر جواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالا، نشان می‌دهد که این نهاد به جای تمرکز بر مأموریت اصلی خود، به سمت ایجاد سازوکارهایی برای حفظ دارایی و تقویت سفته‌بازی حرکت کرده است.

انحراف از مأموریت اصلی

وظیفه اصلی بورس کالا، تسهیل فرآیند تأمین مواد اولیه و نهاده‌های تولیدی برای صنایع، کاهش هزینه‌های مبادله و ایجاد شفافیت در قیمت‌گذاری است. این نهاد باید به عنوان پلی بین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان عمل کند تا موانع تولید را کاهش دهد و به رشد بخش واقعی اقتصاد کمک کند.

تقویت سفته‌بازی به جای حمایت از تولید

اظهارات اخیر مدیرعامل بورس کالا درباره (قدردانی از) سرمایه‌گذاری 700هزار نفر در صندوق‌های طلا که به این واسطه ارزش دارایی خود را از تورم حفظ کرده اند، نشان‌دهنده احتمال تغییر جهت این نهاد به سمت فعالیت‌های مالی و سفته‌بازی است. در حالی که این صندوق‌ها ممکن است درکوتاه‌مدت به حفظ ارزش دارایی‌های بخش کوچکی از مردم ایران کمک کنند، اما هیچ نقش مستقیمی در رفع موانع تولید یا حمایت از صنایع ندارند. این رویکرد نه تنها به حل مشکلات ساختاری اقتصاد کمک نمی‌کند، بلکه ممکن است با جذب سرمایه‌ها به سمت فعالیت‌های غیرمولد، به تشدید رکود در بخش تولید دامن بزند.

عدم شفافیت و پاسخگویی

یکی دیگر از انتقادات جدی به مدیریت فعلی بورس کالا، عدم شفافیت در عملکرد و ارائه اطلاعات دقیق به ذینفعان است. در حالی که مدیرعامل این نهاد از افزایش تعداد سرمایه‌گذاران در صندوق‌های طلا سخن می‌گوید، اما اطلاعاتی درباره تأثیر این صندوق‌ها بر بخش واقعی تولید ارائه نمی‌شود. این عدم شفافیت می‌تواند اعتماد تولیدکنندگان و سیاست گذاران ارشد را به سازوکارهای مبتنی بر بورس را کاهش دهد.

نیاز به بازنگری در سیاست‌ها

به نظر می‌رسد بورس کالا نیازمند بازنگری در سیاست‌ها و اولویت‌های خود است. این نهاد باید به جای تمرکز بر ابزارهای مالی و جذب سرمایه‌های خرد، به سمت حمایت از بخش تولید و رفع موانع پیش‌روی صنایع حرکت کند.ایجاد شفافیت در قیمت‌گذاری، تسهیل دسترسی به مواد اولیه و کاهش هزینه‌های مبادله باید در کانون توجه مدیریت بورس کالا قرار گیرد.

اظهارات و عملکرد اخیر در مورد صندوقهای طلا نشان می‌دهد که  نهادهایی مثل بورس کالا احتمالا از مأموریت اصلی خود فاصله گرفته  است. در شرایطی که اقتصاد ایران نیازمند حمایت از بخش واقعی تولید و رفع موانع ساختاری است، این رویکرد نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای واقعی اقتصاد باشد. انتظار می‌رود مدیریت بورس کالا با بازنگری در این بخش خاص از سیاست‌های خود، بار دیگر به مسیر اصلی خود بازگردد و نقش فعال‌تری در حمایت از تولید و رشد اقتصادی ایفا کند. با این وصف وزیر اقتصاد به عنوان رئیس شورای عالی بورس در خصوص هذف گذاریهای صورت گرفته در بورس کالا بایستی شفاف سازی نماید./ تسنیم