ایست مقام پولی به دور باطل افزایش نرخ‌های بهره

به گزارش خبرنگار «اقتصاد معاصر»، به نظر می‌رسد یکی از دغدغه‌های بانک مرکزی که در این موضوع ورود کرده است، مسئله افزایش هزینه تمام شده پول، ایجاد یک دور باطل در افزایش نرخ‌های بهره و التهاب در بازار پول است. در واقع تبلیغ صندوق‌های درآمد ثابت با عنوان پرداخت نرخ سود‌های موثر سالانه بیش از ۳۰ درصد از سوی برخی کارگزاری‌های کشور موجب می‌شود تا افراد به جای سپرده‌گذاری در بانک با نرخ سود ۲۳ درصد، سپرده خود را به حساب کارگزاری منتقل کنند و با دریافت کارت کارگزاری همزمان با دسترسی در لحظه به سپرده خود، امکان دریافت سود موثر سالانه ۳۰ درصدی را داشته باشند. این اقدام علاوه بر افزایش ریسک اعتباری صندوق‌های درآمد ثابت، به دلیل افزایش هزینه پول برای بانک‌های کشور، نرخ بهره را بالا می‌برد. همچنین باعث افزایش ریسک نقدینگی برای شبکه بانکی و اخلال در بازار بین بانکی می‌شود.

اقدام به ارائه خدمات مالی به مشتریان کارگزاری‌ها در قالب کارت‌های متصل به شبکه شتاب و پرداخت سود‌های روزشمار از صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های کالایی (پذیره طلا)، پرداخت سود‌های فراتر از نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار و پرداخت سود کوتاه مدت روزشمار در تعارض با اهداف نهاد‌های مالی بازار سرمایه به عنوان واسطه مالی است.

مصداقی از کارت‌های کارگزاری

برای شفاف شدن بحث نحوه کار یکی از کارت‌های کارگزاری‌ کشور را مورد بررسی قرار می‌دهیم. یکی از کارگزاری‌هایی که اخیرا اقدام به ارائه این خدمت کرده است، گروه مالی کاریزما بوده است. فرض کنید فرد ۱۰ میلیون تومان در کارت کارگزاری کاریزما واریز می‌کند. فرد می‌تواند این ۱۰ میلیون تومان را از کاریزما کارت به باکس درآمد ثابت واریز کند. اکنون فرد به ازای این ۱۰ میلیون تومان، می‌تواند با سرمایه‌گذاری در این حساب، سود ثابت و روزشمار بیست درصدی (سالانه) دریافت کند. علاوه بر این، امکان فعال کردن اعتبار تا ۱۰۰% موجودی حساب نیز وجود دارد که باعث می‌شود سود روزانه به طور مستقیم به موجودی کارت افزوده شود. 

به بیان دیگر معادل موجودی باکس درآمد ثابت، اعتبار برای خرید نقدی برای فرد وجود دارد و در عین این که پول فرد در صندوق درآمد ثابت سرمایه‌گذاری شده است، بلوکه نشده و فرد می‌تواند خرید نقدی انجام دهد. انتهای روز نیز به هر میزانی که خرید نقدی کرده باشد، واحد‌های درآمد ثابت فرد ابطال می‌شود. همچنین اگر پولی را فرد به حساب خود نزد کارگزاری واریز کند در آخر روز برای فرد واحد درآمد ثابت صادر می‌شود.

علاوه بر صندوق درآمد ثابت، این امکان در این کارگزاری فراهم است که صندوق طلا نیز خریداری شود. سازوکار آن نیز دقیقا مشابه خرید صندوق درآمد ثابت است با این تفاوت که صرفا تا سقف ۶۰ درصد موجودی باکس صندوق طلا، فرد اعتبار خرید نقدی دریافت می‌کند.

اعطای نرخ سود موثر بالاتر از نرخ سود مصوب در شبکه بانکی از سوی کارگزاری و حتی بدون درنظر گرفتن نرخ شکست می‌تواند موجب افزایش شدید سرعت گردش پول شود و نارسایی‌های جدی در اثربخشی سیاست‌های پولی کشور ایجاد کند.

نمونه‌ای از تبلیغ سود موثر ۳۱ درصدی توسط یکی از کارگزاری‌های کشور