راهکار جبران عقب‌ماندن ایران از ترکیه و عربستان در توسعه تجدیدپذیرها

سید مسلم موسوی، رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر به بررسی وضعیت کنونی انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران، فرصت‌های استفاده‌نشده و موانع توسعه این بخش پرداخت و با اشاره به ظرفیت‌های فراوان کشور در حوزه انرژی‌های خورشیدی و بادی گفت: ما در کشور حدود ۳۰۰ روز آفتابی داریم که ظرفیت بالایی برای توسعه انرژی خورشیدی محسوب می‌شود؛ حتی در مناطقی مانند حاشیه جنوبی دریای خزر که کم‌ترین تابش خورشیدی را دارند، ظرفیت‌ تابش بیشتری نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله آلمان دارند. با این وجود، آلمان تاکنون بیش از ۶۰ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی نصب کرده، در حالی که کل ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر ایران فقط ۱۳۰۰ مگاوات است. 

دلایل عقب‌ماندگی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر 

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران در ادامه دلایل این عقب‌ماندگی در توسعه انرژی تجدیدپذیر را در دو دسته چالش‌های خارجی و داخلی طبقه‌بندی کرد و گفت: یکی از موانع اصلی، پرداخت یارانه‌های سنگین به سوخت‌های فسیلی است. نیروگاه‌های گازی و سیکل ترکیبی، گاز را با قیمت بسیار پایین دریافت می‌کنند، در حالی که نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیازی به سوخت ندارند اما به دلیل نبود رقابت منصفانه، توسعه آن‌ها به‌سختی انجام می‌شود. 

چرا سرمایه‌گذاران خارجی وارد نمی‌شوند؟ 

موسوی درباره عدم حضور سرمایه‌گذاران خارجی در این بخش گفت: در سال‌های ۹۵ و ۹۶ با بهبود روابط بین‌المللی، نزدیک به ۴ میلیارد دلار تقاضای سرمایه‌گذاری خارجی ثبت شد که از این رقم، فقط ۴۰۰ میلیون دلار محقق شد. پس از بازگشت تحریم‌ها، امکان تبادل مالی و خروج سود سرمایه‌گذاران خارجی محدود شد و در نتیجه حضور سرمایه‌گذاران خارجی کاهش یافت. 

راهکارهای پیشنهادی برای توسعه تجدیدپذیرها 

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر برای حل این مشکلات، چند راهکار کلیدی ارائه کرد و گفت: یکی از این راهکارها ایجاد بازارهای متشکل برای عرضه و تقاضای برق تجدیدپذیر است. به عنوان مثال تابلوی برق سبز بورس انرژی که از سال گذشته راه‌اندازی شد، بستری برای عرضه برق تجدیدپذیر فراهم کرده است. این بازار در تابستان امسال، قیمت مبادله‌ای هر کیلووات‌ساعت برق را به ۷۰۰۰ تومان رساند و سرمایه‌گذاران به دلیل حذف دخالت دولت، برای حضور در این بازار ترغیب شدند. 

تولید تجهیزات در داخل؛ راهکاری برای کاهش هزینه‌ها 

موسوی درباره تولید تجهیزات در داخل کشور گفت: در حوزه‌ توربین‌های بادی، توربین‌های ۲.۵ مگاواتی در داخل تولید شده و اخیرا توربین‌های ۴.۳ مگاواتی نیز به تولید رسید‌ه‌اند. در حوزه انرژی خورشیدی نیز برخی از زنجیره‌های تولید پنل‌های خورشیدی بومی‌سازی شده اما همچنان وابستگی به واردات وجود دارد. تولید کل زنجیره این صنعت نیازمند ۷۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری بوده اما اگر این زنجیره کامل شود، می‌توانیم سالانه ۲۰۰۰ مگاوات ظرفیت تولید داشته باشیم. 

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران در پایان تاکید کرد: برای جبران ناترازی‌های برق و گاز، نیازمند یک تغییر رویکرد اساسی هستیم. اگر همچنان بر نیروگاه‌های حرارتی تکیه کنیم، نه‌ تنها ناترازی برق، بلکه ناترازی گاز هم بیشتر خواهد شد. باید بخشی از تمرکز را به توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر اختصاص داده و سیاست‌های پایدار، منابع مالی کافی و توسعه فناوری‌های بومی را در اولویت قرار دهیم.