از افت فشار پولی تورم تا ابهام زدایی از تغییرات در خرید بنزین آزاد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله عرضه بنزین آزاد، تورم، ناترازی انرژی و صنعت خودرو پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «افت فشار پولی تورم» به کاهش چهارماهه رشد نقدینگی و تاثیر آن بر مهار فشارهای تورمی و ضرورت اصلاحات پولی و بانکی برای تداوم این روند پرداخته و نوشته است: «رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در مهرماه ۱۴۰۵ با کاهش ۰.۷ واحد درصدی نسبت به شهریور به ۵۰.۹ درصد رسید و کمترین میزان رشد این شاخص در هشت ماه اخیر را ثبت کرد. این چهارمین ماه متوالی کاهش رشد نقدینگی پس از ثبت اوج ۵۶.۷ درصدی در خردادماه است؛ به‌طوری‌که نرخ رشد این متغیر طی چهار ماه ۵.۸ واحد درصد کاهش یافته و حجم نقدینگی به حدود ۱۹ هزار و ۳۲۰ همت رسیده است. با وجود کاهش شتاب رشد نقدینگی، تداوم نرخ ۵۰.۹ درصدی همچنان از فشارهای تورمی حکایت دارد. ناترازی بانک‌ها، کسری بودجه و افزایش ریسک‌های سیاسی از مهم‌ترین موانع کنترل پایدار نقدینگی هستند. همچنین، توقف انتشار آمارهای تفصیلی پولی و بانکی طی بیش از هفت ماه، شفافیت و امکان ارزیابی دقیق تحولات را محدود کرده است. کارشناسان معتقدند تداوم روند کاهشی به انضباط بودجه‌ای، اصلاح بانک‌های ناتراز، کنترل اضافه‌برداشت‌ها و هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی وابسته است.»

روزنامه شرق با عنوان «خسارت تورم» در گزارش اقتصادی خود به پیشروی فقر و فرسودگی سرمایه‌های اقتصادی کشور در سایه تورم و کاهش قدرت سرمایه‌گذاری و نوسازی صنایع و زیرساخت‌ها پرداخته و نوشته است: «تورم فزاینده و کاهش ارزش پول ملی، موجب فرسودگی تدریجی صنایع، زیرساخت‌های اقتصادی و دارایی‌های خانوارها شده و توان سرمایه‌گذاری برای نوسازی تجهیزات را کاهش داده است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، تشکیل سرمایه ثابت خالص در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ حدود ۹۸ درصد سقوط کرده و سرمایه‌گذاری در بخش ماشین‌آلات صنعتی نیز روندی نزولی داشته است. در بخش معدن، حدود ۴۰ درصد ماشین‌آلات بیش از ۲۰ سال عمر دارند و بیش از نیمی از ادوات کشاورزی نیز فرسوده‌اند. این وضعیت در زیرساخت‌های برق، آب و حمل‌ونقل نیز مشاهده می‌شود؛ به‌طوری‌که حدود ۱۴ درصد برق در شبکه انتقال و توزیع هدر می‌رود و ۳۰ تا ۴۰ درصد شبکه انتقال آب فرسوده است. همچنین فرسودگی ناوگان هوایی، ریلی و جاده‌ای بهره‌وری حمل‌ونقل را کاهش داده است. این روند به خانوارها نیز رسیده و افت قدرت خرید، افزایش تقاضا برای تعمیر وسایل و خرید کالاهای دست‌دوم را به دنبال داشته است.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «دستور رئیس‌جمهور به خودروسازان» به بحران مالی خودروسازان داخلی و تاکید رئیس‌جمهور بر ارتقای کیفیت، توسعه فناوری و تولید خودروهای کم‌مصرف پرداخته و نوشته است: «صنعت خودروسازی ایران با وجود بدهی انباشته بیش از ۸۲۵ هزار میلیارد تومانی ایران‌خودرو و سایپا در سال ۱۴۰۴، همچنان با مشکلات مالی و افت عملکرد مواجه است. صورت‌های مالی سایپا نشان می‌دهد درآمد عملیاتی این شرکت در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۰ درصد کاهش یافته و زیان خالص آن در نیمه نخست سال به ۳۳.۸ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که از کل زیان ۲۵ هزار میلیارد تومانی سال ۱۴۰۴ نیز فراتر می‌رود. در همین شرایط، مسعود رئیس جمهور در بازدید از خطوط تولید سایپا بر ضرورت ارتقای کیفیت خودروهای داخلی، توسعه موتورهای کم‌مصرف، به‌روزرسانی فناوری و افزایش بهره‌وری تاکید کرد. وی تحول صنعت خودرو را نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، هماهنگی سیاست‌گذاران و خودروسازان و استفاده از ظرفیت متخصصان و دانشگاهیان دانست و بر حمایت دولت از برنامه‌های توسعه‌ای این صنعت برای افزایش رضایت مشتریان و رقابت‌پذیری محصولات داخلی تاکید کرد.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «یمن محاصره هوایی عربستان را کامل کرد» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر حملات یمن و تشدید ناامنی منطقه‌ای بر صنعت هوانوردی، گردشگری و اقتصاد پسانفتی کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس، به‌ویژه عربستان، امارات و قطر پرداخته و نوشته است: «سرمایه‌گذاری کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس برای تبدیل شدن به قطب‌های گردشگری و حمل‌ونقل هوایی، با تشدید درگیری‌های نظامی منطقه با بحران جدی مواجه شده است. حملات یمن به زیرساخت‌های عربستان، اختلال گسترده‌ای در شبکه هوایی این کشور ایجاد کرده و از ۸ تا ۲۵ اکتبر، ۷،۸۰۲ پرواز از مجموع ۱۷ هزار و ۲۹۹ پرواز برنامه‌ریزی‌شده، معادل بیش از ۴۵ درصد، لغو یا متوقف شده است. فرودگاه ریاض با اختلال ۸۶ درصدی بیشترین آسیب را دیده و فعالیت فرودگاه نجران نیز متوقف شده است. هم‌زمان، شمار مسافران فرودگاه دبی در نیمه نخست ۲۰۲۶ با کاهش ۳۱.۴ درصدی به ۳۱.۵ میلیون نفر رسیده و گردشگری قطر نیز افت کرده است. کاهش پروازها، تعلیق مسیرهای هوایی و لغو رویدادهای اقتصادی نشان می‌دهد ناامنی منطقه‌ای نه‌فقط درآمد گردشگری و حمل‌ونقل، بلکه اعتبار اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس را تهدید می‌کند و شکنندگی الگوی توسعه پسانفتی آن‌ها را آشکار ساخته است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «مردم پای کار گاز و برق بیایند» به ضرورت صرفه‌جویی در مصرف گاز و برق برای عبور از ناترازی انرژی در زمستان پیش‌رو و جلوگیری از محدودیت تامین انرژی خانوارها و صنایع پرداخته و نوشته است: «ناترازی گاز و آسیب‌دیدن تاسیسات تولیدی در جریان جنگ، تامین انرژی کشور در زمستان پیش‌رو را با دشواری بیشتری مواجه کرده است. برآوردها نشان می‌دهد کسری بالقوه گاز در روزهای اوج مصرف به ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون مترمکعب می‌رسد؛ وضعیتی که می‌تواند تولید برق و تامین گاز خانگی و صنایع را تحت تاثیر قرار دهد. در همین راستا، معاون وزیر نیرو از مردم خواسته است با کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف برق و گاز به عبور از زمستان کمک کنند. رئیس سازمان برنامه و بودجه نیز هشدار داده است در صورت رعایت‌نکردن الگوی مصرف، جریمه مشترکان پرمصرف در دستور کار قرار می‌گیرد و افت فشار گاز ممکن است به قطع گاز برخی شهرها منجر شود. کارشناسان همچنین بر ضرورت بهینه‌سازی وسایل گرمایشی و برقی، عایق‌کاری ساختمان‌ها و اصلاح الگوی مصرف در بخش خانگی و صنعتی تاکید دارند.»

روزنامه ایران با عنوان «ابهام‌زدایی از تغییرات جدید در خرید بنزین آزاد» در گزارش اقتصادی خود به تغییر شیوه عرضه بنزین آزاد، محدودسازی کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی با هدف شفاف‌سازی و مدیریت مصرف سوخت پرداخته و نوشته است: «شیوه جدید عرضه بنزین آزاد با هدف افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی، ثبت دقیق‌تر اطلاعات مصرف و مدیریت سوختگیری در جایگاه‌ها به‌صورت آزمایشی در تهران اجرا شده و قرار است به‌تدریج به سراسر کشور گسترش یابد. در این روش، رانندگان برای دریافت بنزین آزاد با کارت جایگاه، ابتدا اطلاعات کارت سوخت خود را ثبت می‌کنند و پس از دریافت رسید حاوی رمز و توکن، امکان سوختگیری خواهند داشت. هم‌زمان، جمع‌آوری و محدودسازی کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در ۱۱ استان آغاز شده و سهمیه این کارت‌ها به کارت‌های شخصی منتقل شده است. شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی نیز شایعه غیرفعال شدن کارت سوخت خودروهای بالای ۲۵ سال و موتورسیکلت‌های بالای ۱۰ سال را تکذیب کرده است. مسوولان تاکید دارند این طرح با هدف شفاف‌سازی تراکنش‌ها، شناسایی مصرف‌کنندگان و جلوگیری از هدررفت سوخت اجرا می‌شود و باید دسترسی مسافران و خودروهای عبوری به کارت‌های اضطراری حفظ شود. همچنین اختیار بازنگری در قیمت و سهمیه حامل‌های انرژی به کارگروه ویژه انرژی واگذار شده اما هنوز تصمیمی درباره نرخ جدید بنزین اعلام نشده است.»