تشدید نظارت بر نانوایی‌ها؛ تراکنش‌های مشکوک زیر ذره‌بین رفت

به گزارش اقتصاد معاصر؛  در ماه‌های اخیر روند برخورد دستگاه‌های نظارتی با تخلفات حوزه نانوایی‌ها افزایش یافته است و در استان‌هایی از جمله تهران و خوزستان نیز با تعدادی از واحدهای متخلف برخورد شده است. بخشی از این تخلفات با استفاده از داده‌های سامانه مدیریت هوشمند نان و بررسی الگوهای غیرواقعی در تراکنش‌های ثبت‌شده شناسایی و اطلاعات آن در اختیار دستگاه‌های نظارتی قرار گرفته است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، سامانه مدیریت هوشمند نان با استفاده از الگوریتم‌های مختلف و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، داده‌های مربوط به تراکنش‌های نانوایی‌ها را تحلیل می‌کند و الگوهای غیرمتعارف را استخراج می‌کند. این سامانه پس از شناسایی الگوهای مشکوک، اطلاعات را در اختیار نهادهای ذی‌ربط قرار می‌دهد تا دستگاه‌های نظارتی بر اساس بررسی‌های خود درباره نحوه برخورد با واحد متخلف تصمیم‌گیری کنند.

ظرفیت پخت در برابر تراکنش‌ها؛ یک معیار برای شناسایی تخلفات نانوایی‌ها

یکی از موارد قابل شناسایی، مغایرت میان تعداد تراکنش‌های ثبت‌شده و میزان واقعی نان قابل تولید در یک نانوایی است. به عنوان نمونه، ظرفیت تولید نان سنگک در یک بازه زمانی مشخص، با توجه به عواملی مانند کیفیت آرد و سختی آب و شرایط تولید منطقه، محدودیت مشخصی دارد. بنابراین ثبت تعداد تراکنش‌هایی که به شکل محسوسی بالاتر از ظرفیت واقعی تولید باشد، می‌تواند به عنوان یک الگوی مشکوک در داده‌های سامانه شناسایی و برای بررسی بیشتر به دستگاه‌های نظارتی منعکس شود.

برای نمونه، اگر یک نانوایی سنگکی در یک ساعت امکان تولید حدود 50 تا 70 قرص نان داشته باشد اما در همین مدت تعداد تراکنش‌های ثبت‌شده بسیار بیشتر از این میزان باشد، این اختلاف می‌تواند نشانه‌ای از ثبت تراکنش‌های غیرواقعی یا مغایر با میزان واقعی تولید باشد و در فهرست موارد نیازمند بررسی قرار گیرد.

از دیگر داده‌هایی که برای شناسایی الگوهای غیرمتعارف مورد استفاده قرار می‌گیرد، اطلاعات مکانی دستگاه‌های کارتخوان است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، موقعیت دستگاه‌ها نیز قابل بررسی است و در صورت جابه‌جایی غیرمتعارف دستگاه کارتخوان از محل نانوایی به مکانی دیگر، این موضوع در داده‌های مربوط به تراکنش‌ها قابل شناسایی و بررسی خواهد بود.

در همین چارچوب، استان‌ها در ماه‌های اخیر استفاده بیشتری از داده‌های سامانه مدیریت هوشمند نان برای شناسایی موارد مشکوک و برخورد با تخلفات داشته‌اند. در واقع، نقش این سامانه در این فرآیند، جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها و ارائه اطلاعات به دستگاه‌های مسئول است و برخورد نهایی با متخلفان توسط نهادهای نظارتی و مراجع ذی‌ربط انجام می‌شود.

نانوایی‌هایی آزاد پز هم مکلف به اتصال به  سامانه مدیریت هوشمند نان شدند

از سوی دیگر، بر اساس ابلاغ انجام‌شده به استان‌ها، نانوایی‌های آزادپز نیز باید در آینده نزدیک به سامانه مدیریت هوشمند نان متصل شوند. بر این اساس، در صورت عدم ثبت اطلاعات و فعالیت در سامانه، تخصیص آرد به این واحدها با محدودیت مواجه خواهد شد.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که آرد اختصاص‌یافته به نانوایی‌های آزادپز، اگرچه با قیمت بالاتری نسبت به آرد نانوایی‌های یارانه‌ای عرضه می‌شود، اما همچنان بخشی از حمایت و یارانه را در ساختار قیمت خود دارد. از این رو، نظارت بر نحوه توزیع آرد، میزان مصرف و میزان فروش ثبت‌شده در نانوایی‌های آزادپز نیز مورد توجه دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است.

در کنار این موضوع، ساختار اقتصادی بخشی از نانوایی‌ها در شهرهای بزرگ نیز می‌تواند بر انگیزه‌های اقتصادی واحدها اثرگذار باشد. در بسیاری از موارد، مالک امتیاز نانوایی شخصاً در واحد فعالیت نمی‌کند و نانوایی را در ازای دریافت اجاره در اختیار بهره‌بردار دیگری قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، بهره‌بردار علاوه بر هزینه‌های جاری و دستمزد نیروی انسانی، باید هزینه اجاره را نیز پرداخت کند و همین موضوع می‌تواند در برخی واحدها انگیزه افزایش درآمد از مسیرهای غیرقانونی یا ثبت فروش غیرواقعی را افزایش دهد.

با این حال، تشخیص تخلف صرفاً بر مبنای یک داده یا یک تراکنش انجام نمی‌شود و داده‌های سامانه مدیریت هوشمند نان، در چارچوب ابزارهای تحلیلی، برای شناسایی الگوهای مشکوک و کمک به دستگاه‌های نظارتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بررسی میدانی و تصمیم‌گیری درباره وجود تخلف و نحوه برخورد با آن بر عهده نهادهای مسئول است.

در مجموع، گسترش استفاده از داده‌های سامانه مدیریت هوشمند نان، امکان شناسایی مغایرت میان میزان واقعی تولید، تراکنش‌های ثبت‌شده و برخی الگوهای غیرمتعارف را برای دستگاه‌های نظارتی فراهم کرده است؛ موضوعی که می‌تواند نظارت بر توزیع آرد و عملکرد نانوایی‌ها را هدفمندتر کند./ تسنیم