موقعیت راهبردی ماکو برای لجستیک و ترانزیت شمال غرب ایران
به گزارش اقتصاد معاصر؛ مرز بازرگان در حالی همچنان با صف کامیون‌های باری و محدودیت پذیرش ناوگان در سمت ترکیه مواجه است که دولت از برنامه‌ریزی برای رفع گلوگاه‌های زیرساختی این گذرگاه و تسریع در تکمیل مسیر دسترسی به آن خبر داده است.
سیدحمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در نشست بررسی مسائل و مشکلات مرز بازرگان با تأکید بر اهمیت این گذرگاه در تجارت و ترانزیت کشور، خواستار تسریع در تکمیل مسیر سه‌راهی ایواوغلی تا گمرک بازرگان و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز این مرز شد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های منطقه آزاد ماکو در حوزه تجارت، لجستیک و ترانزیت اظهار کرد: منطقه آزاد ماکو به دلیل برخورداری از موقعیت راهبردی در مجاورت مرز بازرگان، ظرفیت مهمی برای پشتیبانی از تجارت خارجی کشور دارد و توسعه زیرساخت‌های آن می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای عملکرد این گذرگاه بین‌المللی داشته باشد.
پورمحمدی همچنین بر ضرورت تکمیل زیرساخت‌های پسکرانه گمرک بازرگان تأکید کرد و افزود: این زیرساخت‌ها باید با همکاری دستگاه‌های مسئول و سازمان منطقه آزاد ماکو توسعه یابد تا ظرفیت‌های تجاری و ترانزیتی مرز بیش از گذشته فعال شود.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور درباره مشکلات مربوط به تجهیزات ایکس‌ری گمرک بازرگان نیز از آمادگی دولت برای همکاری در تأمین و استقرار تجهیزات مورد نیاز خبر داد؛ موضوعی که می‌تواند در صورت اجرا، به کاهش توقف کامیون‌ها و تسریع فرآیندهای گمرکی کمک کند.
وی با اشاره به طرح جامع پایانه مرزی بازرگان و رایزنی‌های انجام‌شده برای رفع موانع موجود در طرف ترکیه گفت: با رفع گلوگاه‌ها و تکمیل زیرساخت‌ها، گمرک بازرگان و منطقه آزاد ماکو می‌توانند نقش پررنگ‌تری در توسعه تجارت، ترانزیت و مناسبات اقتصادی ایران و ترکیه ایفا کنند.
پذیرش ترکیه به 300 کامیون در روز رسید
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که سیدحسین حسینی سرپرست دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای از تداوم صف ناوگان باری در مرز بازرگان خبر داده است.
وی با اشاره به آخرین وضعیت تردد ناوگان باری از این مرز گفت: تغییر محسوسی در میزان صف ناوگان باری در بازرگان برای ورود به گوربلاغ ترکیه ایجاد نشده است.
حسینی با اشاره به استقرار سامانه مدیریت ترافیک و نوبت‌دهی مرزی در بازرگان از 15 مردادماه، اظهار کرد: بر اساس این سامانه ناوگان باری پیش از شروع حرکت باید از طریق سامانه جامع حمل‌ونقل بین‌المللی نسبت به اخذ نوبت اقدام کند و بر اساس نوبت اعلام‌شده در مرز حضور یابد. پیش‌بینی می‌شود طی هفته‌های آینده تأثیر این سامانه در مدیریت صف ورودی مرز بازرگان قابل ملاحظه باشد.
سرپرست دفتر ترانزیت سازمان راهداری درباره میزان پذیرش ناوگان باری در سمت ترکیه نیز گفت: میزان پذیرش کامیون در مرز گوربلاغ به روزانه 300 دستگاه رسیده، اما این میزان پایدار نیست و به‌صورت سینوسی افزایش و کاهش پیدا می‌کند.طرف ترکیه‌ای با بهانه‌های مختلف میزان پذیرش را تغییر می‌دهد و همچنان شکاف معناداری بین میزان پذیرش ناوگان در گوربلاغ و میزان تقاضا برای استفاده از این مرز وجود دارد.
«پذیرش ناکافی ترکیه» عامل اصلی ایستایی کامیون‌ها
حسینی با تأکید بر اینکه ایران مشکلی از نظر تأمین ناوگان باری ندارد، گفت: طرف ترکیه‌ای با عنوان مدیریت ریسک و انجام بازرسی‌های متعدد و همچنین تخلیه و بارگیری ناوگان ورودی، موجب ایستایی کامیون‌ها و افزایش قیمت تمام‌شده کالاهای صادراتی می‌شود و این رویه، میزان پذیرش ناوگان باری را محدود کرده است.
وی با بیان اینکه مذاکرات متعددی برای تسریع و تسهیل تجارت و حمل‌ونقل بین‌المللی میان دو کشور در سطوح عالی سیاسی انجام شده است، افزود: رایزنی‌ها تا حصول نتیجه ادامه دارد و طی تیر و مردادماه نیز نشست‌هایی در آنکارا و بازرگان میان بخش خصوصی دو طرف برای دستیابی به چارچوب‌های مشترک همکاری برگزار شده است.
وی یادآور شد: طرف ترکیه‌ای پیش از این افزایش پذیرش ناوگان را به پایان بهسازی مرز گوربلاغ منوط کرده بود، اما با وجود پایان این بهسازی و ایجاد زیرساخت و استقرار تجهیزات کنترل ناوگان، تغییر مورد انتظار در عملکرد طرف مقابل مشاهده نشده است.
سرپرست دفتر ترانزیت سازمان راهداری همچنین افزایش تقاضا برای تردد از مرز بازرگان را یکی دیگر از عوامل تشدید صف کامیون‌ها دانست و گفت: تقاضای تردد از این مرز با توجه به درگیری‌ها در بنادر جنوبی، فقط در چهار ماهه امسال بیش از 17 درصد افزایش یافته و بخشی از سرریز کالاهای وارداتی و صادراتی به بازرگان منتقل شده است.
وی افزود: در تیرماه امسال واردات از مرزهای جاده‌ای 51 درصد افزایش یافت، اما در عین حال تأثیرگذارترین عامل در طولانی شدن ایستایی ناوگان باری، پذیرش ناکافی طرف ترکیه‌ای است.
حسینی در عین حال به مشکلات داخلی نیز اشاره کرد و گفت: ضعف در برخی تجهیزات کنترلی و سایر مشکلات داخلی وجود دارد که با حضور دستگاه‌های ذی‌ربط احصا شده و برای رفع آنها برنامه مدون و زمان‌بندی‌شده تنظیم شده است.
وی ادامه داد: این موضوع در ستاد ملی گذر نیز به تفکیک مبادی مهم و اولویت‌دار بررسی شده و برنامه‌ها در قالب کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تنظیم و ابلاغ شده است.
سرپرست دفتر ترانزیت سازمان راهداری تأکید کرد: با وجود برگزاری جلسات متعدد میان بخش دولتی و خصوصی دو کشور، روش مدیریت ریسک طرف ترکیه‌ای که متکی بر بازرسی‌های متعدد است، تاکنون موجب تغییر محسوسی در میزان پذیرش ناوگان نشده و این موضوع تا حصول نتیجه پیگیری خواهد شد./تسنیم
