بازارهای جهانی زیر سایه بدهی آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازارهای جهانی در پایان هفته سوم آگوست ۲۰۲۶، تصویری دوگانه از وضعیت اقتصاد و ریسک‌های پیش‌ روی سرمایه‌گذاران ارائه کردند؛ در حالی که شاخص‌های اصلی بورس آمریکا در معاملات روز جمعه به محدوده مثبت بازگشتند، افزایش بازده اوراق خزانه‌داری، نگرانی درباره بدهی دولت آمریکا و تداوم تنش‌های ژئوپلیتیک، مانع از تداوم روند صعودی بازار سهام شد. هم‌زمان، طلا در مسیر یکی از بهترین هفته‌های ماه‌های اخیر قرار گرفت و نفت نیز با وجود کاهش روزانه، دومین رشد هفتگی متوالی خود را تجربه کرد.

بورس آمریکا؛ رشد روزانه در برابر افت هفتگی

سه شاخص اصلی وال‌استریت روز جمعه، ۲۱ آگوست، معاملات را با رشد به پایان رساندند، شاخص S&P ۵۰۰ با ۰.۴۳ درصد افزایش به ۷،۶۷۴.۳۷ واحد رسید. نزدک کامپوزیت نیز ۰.۴۳ درصد رشد کرد و در سطح ۲۶ هزار و ۱۸۰.۴۵ واحد بسته شد. در میان شاخص‌های اصلی، داو جونز با رشد ۰.۹۸ درصدی معادل ۵۱۷.۸۰ واحد، به ۵۳ هزار و ۲۷۷.۰۱ واحد رسید.

با این حال، رشد روزانه نتوانست زیان‌های ایجادشده در طول هفته را جبران کند، S&P ۵۰۰ طی هفته ۱.۴ درصد کاهش یافت، نزدک ۲ درصد افت کرد و داو جونز نیز ۰.۹ درصد پایین آمد. به این ترتیب، روند صعودی سه‌هفته‌ای S&P ۵۰۰ و نزدک متوقف شد و داو جونز برای دومین هفته متوالی کاهش یافت. افت بازار آمریکا به سایر بازارهای جهانی نیز سرایت کرد و شاخص جهانی MSCI All Country در طول هفته نزدیک به یک درصد کاهش داشت.

فشار اوراق خزانه بر سهام

یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده مسیر بازارها، افزایش مجدد بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا بود. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا به ۴.۷۳۴ درصد رسید و بیش از ۳ واحد پایه افزایش یافت. بازده اوراق ۳۰ ساله نیز به ۵.۲۷۳ درصد رسید و آن هم بیش از ۳ واحد پایه افزایش پیدا کرد. در داده‌های پایانی ارائه‌ شده، بازده ۳۰ ساله حتی در محدوده ۵.۲۷۶ درصد قرار گرفت که بیانگر تداوم فشار در بخش بلندمدت منحنی بازده است، بازده اوراق دوساله نیز به ۴.۲۴ درصد رسید.

اهمیت این ارقام از آن جهت است که افزایش بازده اوراق، هم جذابیت دارایی‌های با درآمد ثابت را بالا می‌برد و هم هزینه تامین مالی را برای خانوارها و شرکت‌ها افزایش می‌دهد. در نتیجه، تداوم رشد بازده می‌تواند فشار بیشتری بر ارزش‌گذاری سهام، به‌ویژه سهام رشدی و فناوری، وارد کند. لئو کلی، مدیرعامل Verdence Capital Advisors، هشدار داده است که اگر بازده اوراق ۱۰ ساله به محدوده ۶ تا ۷ درصد برسد، بازار سهام می‌تواند واکنش منفی شدیدی نشان دهد.

چرا بازار اوراق مهم شده است؟

نگرانی اصلی سرمایه‌گذاران تنها نرخ بهره نیست؛ بلکه افزایش بدهی دولت آمریکا و توان بازار برای جذب حجم بالای انتشار اوراق نیز به یکی از محورهای اصلی نگرانی تبدیل شده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که از ۹ سپتامبر تا ۴ نوامبر، حداقل میزان بازخرید اوراق دولتی با سررسیدهای ۱۰ تا ۳۰ سال را دو برابر خواهد کرد.

این اقدام در ابتدا باعث کاهش بازده اوراق و تضعیف دلار شد اما اثر آن پایدار نماند و بازده اوراق بلندمدت مجددا افزایش یافت. اهمیت این موضوع پس از عبور بدهی دولت آمریکا از ۴۰ تریلیون دلار بیشتر شده است؛ رقمی که نگرانی‌ها درباره هزینه تامین مالی دولت و پایداری بدهی را افزایش داده است.

طلا؛ بازگشت قدرتمند به مدار صعود

در نقطه مقابل بازار سهام، طلا هفته بسیار قدرتمندی را پشت سر گذاشت، قیمت این فلز گران‌بها در معاملات جمعه افزایش یافت و در مسیر رشد هفتگی نزدیک به ۵ درصد قرار گرفت. طلای نقدی در بخشی از معاملات با رشد حدود ۱.۵۵ درصدی به ۴،۵۸۸.۰۸ دلار رسید و در مقطعی نیز قیمت آن ۴،۶۴۷.۷۰ دلار ثبت شد و در داده‌های پایانی، طلای اسپات در محدوده ۴،۶۰۲.۶۱ دلار قرار داشت.

معاملات آتی طلا نیز با رشد ۱.۹۷ درصدی معادل ۹۰.۲۰ دلار به ۴،۶۶۱.۶۰ دلار رسید. به این ترتیب، نگرانی درباره بدهی آمریکا، افت ارزش دلار، نوسان بازار اوراق و افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن، مهم‌ترین محرک‌های رشد طلا بودند.

با وجود رشد قابل توجه هفته گذشته، قیمت طلا همچنان با رکورد ثبت‌شده در ابتدای سال فاصله دارد. قیمت این فلز در اوایل سال ۲۰۲۶ تا حدود ۵،۶۰۰ دلار در هر اونس افزایش یافته بود اما پس از آن وارد اصلاح شد و سه‌ماهه منتهی به ژوئن را با بدترین عملکرد فصلی خود از سال ۲۰۱۳ به پایان رساند.

اکنون بازگشت قیمت به بالای ۴،۶۰۰ دلار نشان می‌دهد که بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاران بار دیگر به سمت طلا برگشته است. از سوی دیگر، تحلیلگران UBS انتظار دارند قیمت طلا طی ۱۲ ماه آینده به ۵،۴۰۰ دلار برسد؛ رقمی که حدود ۱۷ درصد بالاتر از سطح ۴،۶۰۰ دلاری است.

با این حال، افزایش بازده اوراق می‌تواند مهم‌ترین مانع کوتاه‌مدت طلا باشد. زیرا طلا سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند و زمانی که بازده اوراق افزایش می‌یابد، بخشی از جذابیت نسبی آن کاهش پیدا می‌کند.

نفت؛ کاهش روزانه، رشد هفتگی

بازار نفت نیز تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک قرار داشت، قیمت نفت در معاملات روز جمعه کاهش یافت اما همچنان در مسیر دومین رشد هفتگی متوالی قرار گرفت. نفت برنت در معاملات روز جمعه حدود ۰.۸ درصد افت کرد اما قیمت آن همچنان بالای ۹۳ دلار باقی ماند و در داده‌های معاملاتی به ۹۴.۳۹ دلار در هر بشکه رسید.

برنت در هفته قبل ۵.۹۵ درصد رشد کرده بود و اکنون در مسیر ثبت رشد ماهانه نزدیک به ۶ درصد قرار دارد. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در معاملات روز جمعه حدود ۰.۸۹ درصد کاهش یافت.

تداوم تنش‌های آمریکا و ایران و نگرانی درباره اختلال در مسیر انتقال انرژی از منطقه، همچنان مهم‌ترین عامل حمایتی قیمت نفت محسوب می‌شود. از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی می‌تواند فشار تورمی بیشتری ایجاد کرده و دست بانک‌های مرکزی را برای کاهش نرخ بهره ببندد.

بیت‌کوین؛ رشد ۲۰ درصدی در یک هفته

بازار رمزارزها یکی از بهترین عملکردهای هفته را ثبت کرد، بیت‌کوین در ابتدای هفته در محدوده ۶۲ هزار و ۸۳۶ دلار قرار داشت و تا روز جمعه به حدود ۷۵ هزار و ۳۴۳ دلار رسید. به این ترتیب، قیمت بیت‌کوین طی هفته حدود ۱۲ هزار و ۵۰۶ دلار افزایش یافت که معادل رشدی نزدیک به ۱۹.۹ درصد است.

رشد بیت‌کوین موجب جهش سهام شرکت‌های مرتبط با رمزارز نیز شد، Strategy حدود ۲۹ درصد، Coinbase حدود ۲۵ درصد، Circle حدود ۲۲ درصد، Marathon Holdings حدود ۲۱ درصد و Robinhood حدود ۱۳ درصد در مسیر رشد هفتگی قرار گرفتند.

عامل مهم این موج صعودی، افزایش خوش‌بینی نسبت به تصویب قانون شفافیت در حوزه رمزارزها و حمایت دولت آمریکا از ایجاد چارچوب روشن‌تر برای تنظیم بازار دارایی‌های دیجیتال عنوان شده است.

فناوری زیر فشار؛ تسلا خلاف جهت حرکت کرد

در بخش فناوری، فشار فروش همچنان قابل توجه بود، شاخص فناوری اطلاعات S&P ۵۰۰ طی هفته بیش از ۳ درصد کاهش داشت و همین مساله نقش مهمی در افت هفتگی شاخص کل ایفا کرد. با این حال، تسلا برخلاف روند کلی فناوری عملکرد مثبتی داشت و سهام این شرکت در مسیر ثبت بهترین هفته خود از ماه مه قرار گرفت؛ رشد هفتگی سهام تسلا حدود ۵ درصد گزارش شد.

مهم‌ترین محرک این رشد، افزایش خوش‌بینی نسبت به توسعه کسب‌وکار روبوتاکسی و برنامه عرضه Cybercab عنوان شده است. همچنین مجوزهای مربوط به توسعه فعالیت خودروهای خودران در آمریکا به بهبود sentiment سرمایه‌گذاران کمک کرده است.

بازارهای آسیا؛ عملکردی دوگانه

بازارهای آسیایی در پایان هفته روند یکسانی نداشتند، نیکی ژاپن با ۰.۳۰ درصد کاهش به ۶۶ هزار و ۱۶.۳۶ واحد رسید، در حالی که کاسپی کره جنوبی ۰.۸۸ درصد افزایش یافت و به ۶،۹۱۲.۹۵ واحد رسید.
شاخص هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ ۱.۰۶ درصد رشد کرد و به ۲۶ هزار و ۹.۴۶ واحد رسید و شاخص CSI ۳۰۰ چین نیز ۰.۵۷ درصد افزایش یافت و در ۴،۶۱۸.۸۹ واحد قرار گرفت. در استرالیا، S&P/ASX ۲۰۰ با ۰.۲۷ درصد کاهش به ۹۰۵۸.۹۰ واحد رسید.

مجموع تحولات هفته نشان می‌دهد بازارهای جهانی در حال قیمت‌گذاری هم‌زمان چند ریسک مهم  افزایش بازده اوراق آمریکا، بدهی ۴۰ تریلیون دلاری دولت، تداوم تنش‌های خاورمیانه، قیمت بالای نفت و مسیر نامشخص نرخ بهره هستند.

در چنین فضایی، سهام آمریکا در مقطع فعلی نشانه‌هایی از آسیب‌پذیری نشان داده است؛ به‌خصوص آنکه S&P ۵۰۰ در یک هفته ۱.۴ درصد و نزدک ۲ درصد افت کرده‌اند. در مقابل، طلا نزدیک به ۵ درصد رشد هفتگی داشته و بیت‌کوین نیز حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

با این حال، روند بازار هنوز یک‌طرفه نیست، رشد هم‌زمان طلا و بیت‌کوین از افزایش تقاضا برای دارایی‌های جایگزین حکایت دارد اما افزایش بازده اوراق و قیمت نفت می‌تواند در هفته‌های آینده فشار بیشتری بر دارایی‌های پرریسک وارد کند.

در نتیجه، بازار جهانی در پایان آگوست ۲۰۲۶ بیش از آنکه در مسیر یک روند صعودی یکدست قرار داشته باشد، در حال بازتنظیم پرتفوی سرمایه‌گذاران میان سهام، اوراق، طلا، نفت و رمزارزهاست. مسیر بازده اوراق ۱۰ و ۳۰ ساله، روند دلار، تحولات خاورمیانه و سیاست‌های دولت آمریکا در بازار بدهی، چهار متغیر کلیدی برای تعیین جهت بعدی بازارها خواهند بود.