سهم پلتفرم‌های آنلاین طلا از بازار اعلام شد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ محمدرضا مانی‌یکتا، مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی، امروز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ در همایش تخصصی پلتفرم‌های آنلاین طلا «زرآتی؛ از خاک تا طلا» با ارائه آماری از وضعیت معاملات طلای آنلاین و مقایسه آن با بازار سنتی طلا، از فعالیت ۳۹ کسب‌وکار فعال در حوزه معاملات برخط طلا خبر داد و گفت: ۱۱ کسب‌وکار دیگر نیز درخواست خود را برای دریافت درگاه پرداخت ارسال کرده‌اند و مراحل مربوط به آن در حال انجام است.

وی با اشاره به نقش بانک مرکزی در تنظیم‌گری حوزه پرداخت و اجرای تکالیف مربوط به سکوهای معاملات آنلاین طلا اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در این حوزه، تنظیم‌گری فضای پرداخت کشور است و سکوهای طلای آنلاین نیز به‌عنوان بخشی از فضای کسب‌وکار، از این زیرساخت استفاده می‌کنند.

فرآیند دریافت درگاه پرداخت طلای آنلاین تغییر کرد

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی درباره فرآیند دریافت درگاه پرداخت برای سکوهای معاملات برخط طلا گفت: در گذشته یک سازوکار مشخص وجود داشت؛ به این ترتیب که سکو ابتدا مجوزهای صنفی را دریافت می‌کرد، سپس نماد اعتماد الکترونیکی می‌گرفت و در صورت موفقیت در دریافت نماد اعتماد، امکان دریافت درگاه پرداخت الکترونیکی برای آن فراهم می‌شد.

مانی‌یکتا افزود: این فرایند اکنون گسترده‌تر شده و مراحل بیشتری به آن اضافه شده است. پس از دریافت مجوز از اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، سکو باید نماد اعتماد الکترونیکی دریافت کند و پس از آن نیز اخذ تأییدیه از ستاد و کمیته اجرایی مربوط به تنظیم‌گری و راهبری سکوهای معاملات برخط طلا ضروری است.

وی ادامه داد: پس از دریافت این تأییدیه، معرفی‌نامه برای بانک مرکزی ارسال می‌شود و سکوهای مورد تأیید برای دریافت درگاه پرداخت در بازار طلا به بانک مرکزی معرفی می‌شوند.

تعداد پلتفرم‌های فعال طلای آنلاین به ۳۹ رسید

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی با اشاره به آمار سکوهای طلای آنلاین گفت: در حال حاضر ۳۹ کسب‌وکار فعال در حوزه معاملات برخط طلا داریم و ۱۱ کسب‌وکار نیز درخواست خود را برای دریافت درگاه پرداخت ارسال کرده‌اند که مراحل مربوط به آنها در حال طی شدن است.

مانی‌یکتا افزود: تعداد سکوهای فعال در مقطعی ۶۱ مورد بود و بخشی از کاهش این تعداد به تنظیم‌گری‌های انجام‌شده پس از مصوبه هیئت وزیران مربوط است.

وی برای مقایسه این ارقام با بازار سنتی طلا اظهار کرد: در بازار معاملات مصنوعات طلا، نقره و جواهرات بیش از ۱۶۰ هزار پایانه وجود دارد و حدود ۷۰ هزار کسب‌وکار در این حوزه فعال هستند که به‌طور میانگین هر کسب‌وکار حدود ۲ پایانه فیزیکی دارد.

به گفته مانی‌یکتا، حدود ۲۶۰۰ پایانه اینترنتی نیز در این ۷۰ هزار کسب‌وکار فعال است.

میانگین خرید آنلاین طلا به ۱۱ میلیون تومان رسید

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی با اشاره به ارزش تراکنش‌های سکوهای آنلاین طلا گفت: در سال ۱۴۰۴ میانگین مبلغ هر تراکنش در سکوهای معاملات برخط طلا حدود ۹ میلیون تومان بود، اما در ۵ ماه نخست سال ۱۴۰۵ این رقم به نزدیک ۱۱ میلیون تومان رسیده است.

وی ادامه داد: به این ترتیب، میانگین مبلغ تراکنش‌ها حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

مانی‌یکتا با بیان اینکه این آمار صرفاً مربوط به تراکنش‌هایی است که از طریق درگاه‌های پرداخت انجام می‌شوند، تصریح کرد: این ارقام تمام بازار طلای کشور را پوشش نمی‌دهد.

سهم طلای آنلاین از معاملات طلا حدود ۱۴ درصد است

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی گفت: بخش قابل توجهی از معاملات طلا، چه در بازار سنتی و چه در پلتفرم‌ها، به دلیل بالا بودن مبالغ از طریق درگاه‌های پرداخت انجام نمی‌شود و پرداخت آنها ممکن است از مسیرهای رسمی دیگری مانند سامانه پایا یا ساتنا انجام شود.

وی تأکید کرد: بنابراین آماری که از طریق درگاه‌های پرداخت به دست می‌آید، تنها یک پنجره از بازار معاملات طلاست و نباید آن را معادل کل بازار دانست.

مانی‌یکتا افزود: بر اساس آمار درگاه‌های پرداخت، حدود ۱۴ درصد از ارزش معاملات طلا در فضای برخط اتفاق می‌افتد و ۸۶ درصد همچنان در بازار سنتی و غیربرخط انجام می‌شود.

معاملات آنلاین طلا در زمستان ۱۴۰۴ اوج گرفت

وی با بررسی روند فصلی معاملات سکوهای آنلاین طلا اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ از بهار به تابستان کاهش حجم معاملات را شاهد بودیم که نشان می‌داد در سه‌ماهه نخست سال، جذابیت بازار برای خرید و ورود بیشتر بوده است.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی افزود: از تابستان به پاییز، روند معاملات دوباره افزایشی شد و در سه‌ماهه سوم افزایش تعداد و مبلغ تراکنش‌ها را داشتیم. از پاییز به زمستان نیز این روند ادامه پیدا کرد و اوج معاملات در زمستان اتفاق افتاد.

مانی‌یکتا گفت: پیش از جنگ ۱۲ روزه، افزایش قابل توجهی در ورود مردم به سکوهای معاملات برخط طلا مشاهده شد.

وی ادامه داد: در مقابل، مقایسه سه‌ماهه چهارم سال ۱۴۰۴ با سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ کاهش محسوسی را نشان می‌دهد که با قرار دادن این موضوع در کنار متغیرهای بنیادی بازار، بخش قابل توجهی از آن می‌تواند به رکود معاملات جهانی طلا در این دوره مربوط باشد.

میانگین مبلغ تراکنش طلا طی یک سال افزایش یافت

مانی‌یکتا همچنین با اشاره به روند میانگین ارزش معاملات گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان بهار ۱۴۰۵ و همچنین در تیر و مرداد، میانگین مبلغ هر تراکنش از حدود ۸ میلیون تومان به حدود ۱۰ میلیون تومان رسیده است.

وی افزود: بخشی از این افزایش طبیعتاً به فضای تورمی مربوط است، اما ممکن است نشان‌دهنده ورود بیشتر افراد به بازار طلا نیز باشد.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی خاطرنشان کرد: در بازار حضوری و معاملات مصنوعات، روند نسبتاً باثبات‌تری مشاهده می‌شود، اما نوسانات و اثر متغیرهای بنیادی و تکنیکال در بازارهای برخط بسیار بیشتر خود را نشان می‌دهد.

بانک مرکزی: مدیریت هیجان بازار یکی از دغدغه‌های تنظیم‌گری است

مانی‌یکتا با اشاره به بحث ساعت فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا اظهار کرد: یکی از دغدغه‌های تنظیم‌گران، چه در حوزه پرداخت و چه در معاملات صنفی، مدیریت هیجان بازار است.

وی گفت: از منظر عمومی اقتصاد، طبیعی است که مردم علاقه داشته باشند در هر زمان و با هر سازوکاری که بازار اجازه می‌دهد، معامله کنند، اما یکی از مهم‌ترین پارامترهای تنظیم ثبات اقتصادی کشور، حفظ ثبات و مدیریت هیجانات بازار است.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی افزود: آمار معاملات نشان می‌دهد در مقاطعی مدیریت مناسبی بر هیجان بازار، به‌ویژه در فضای آنلاین، وجود نداشته است.

وی ادامه داد: افزایش حدود ۲۰ درصدی میانگین مبلغ تراکنش‌ها نیز هم در فضای حضوری و هم در فضای غیرحضوری مشاهده می‌شود و این موضوع باید در تحلیل رفتار بازار مورد توجه قرار گیرد.

بهمن ۱۴۰۴؛ اوج هیجان در معاملات آنلاین طلا

مانی‌یکتا با اشاره به روند معاملات در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ گفت: سال ۱۴۰۴ بازار گرم‌تری برای سکوهای معاملات طلا بود، در حالی که در سال ۱۴۰۵ روند نسبتاً ثابت‌تر و با التهاب کمتری داشتیم.

وی افزود: در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و به‌طور ویژه در سه‌ماهه پایانی، نوعی هیجان در بازار شکل گرفت و در بهمن‌ماه سال گذشته حجم قابل توجهی از تراکنش‌ها در سکوهای برخط ثبت شد.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی تأکید کرد: وقتی این آمار را در کنار میانگین قیمت طلا قرار می‌دهیم، با توجه به اینکه قیمت طلا روند نسبتاً یکنواختی داشته و نوسان بسیار زیادی نداشته است، به نظر می‌رسد باید علاوه بر ارزش ذاتی بازار، به پارامترهای دیگری که باعث ایجاد هیجان می‌شوند نیز توجه کنیم.

جنگ ۱۲ روزه معاملات آنلاین طلا را ۲۰ برابر کاهش داد

مانی‌یکتا در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر جنگ ۱۲ روزه بر بازار طلا پرداخت و گفت: در دوره جنگ ۱۲ روزه، با همکاری و مساعدت سکوها و بخش صنفی، معاملات بازار متوقف شد و در سکوهای آنلاین نیز معاملات برخط نداشتیم.

وی افزود: انتظار این بود که پس از پایان جنگ، بازار به رفتار طبیعی خود بازگردد، اما بررسی آماری نشان داد که این بازگشت زمان زیادی طول کشیده است.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی تصریح کرد: اگر بازه ۱۲ روز پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه را با ۱۲ روز پس از پایان آتش‌بس مقایسه کنیم، حدود ۲۰ برابر کاهش در سطح تعداد و مبلغ تراکنش‌ها در سکوهای برخط مشاهده می‌شود.

وی گفت: در معاملات صنفی طلا و جواهر نیز این کاهش قابل مشاهده بود و نشان می‌دهد مردم برای مدتی قابل توجه از انجام معاملات طلا فاصله گرفتند.

معاملات طلای آنلاین در جنگ ۴۰ روزه ۶۰ درصد کاهش یافت

مانی‌یکتا با اشاره به تجربه جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: در این دوره سکوهای معاملات آنلاین طلا متوقف نشدند و تنها برای یک بازه محدود ۲ تا ۳ روزه، با هدف مدیریت التهاب بازار، فعالیت آنها متوقف شد و پس از آن سکوها به روال عادی بازگشتند.

وی افزود: مقایسه دوره ۴۰ روزه جنگ با دوره پیش از آن نشان می‌دهد میزان معاملات سکوهای برخط حداقل ۶۰ درصد کاهش داشته است.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی ادامه داد: در ۴۰ روز پس از آتش‌بس نیز در مقایسه با دوره جنگ، افزایش محسوسی در معاملات مشاهده شد و در مجموع مبلغ تراکنش‌های سکوهای معاملات برخط طلا تا ۱۰۰ درصد افزایش یافت.

رکود بازار سنتی طلا پس از جنگ ادامه داشت

مانی‌یکتا درباره اثر جنگ رمضان بر بازار طلا نیز گفت: در دوره جنگ رمضان، در مقایسه با دوره پیش از جنگ، کاهش قابل توجهی در حجم معاملات مشاهده شد.

وی افزود: این کاهش پس از جنگ نیز ادامه پیدا کرد و انتظار ما این بود که بازار حضوری و سنتی طلا، مشابه بازار سکوهای اینترنتی، به تدریج به شرایط عادی بازگردد، اما آمارها نشان می‌دهد رکود در بازار سنتی همچنان ادامه داشته و بازار به سطح اطمینان مورد انتظار بازنگشته است.

آمار درگاه‌ها تمام بازار طلای ایران را نشان نمی‌دهد

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی در پایان تأکید کرد: باید توجه داشت آماری که ارائه شد، تنها بخشی از معاملات طلای کشور را که از طریق درگاه‌های پرداخت انجام می‌شود، پوشش می‌دهد و به هیچ عنوان بیانگر تمام معاملات بازار طلا نیست.

مانی‌یکتا گفت: بازار طلا همچنان یکی از بازارهای پایه در حوزه دارایی در کشور است و هم عمق این بازار و هم خدماتی که ارائه می‌کند، اهمیت قابل توجهی دارد.

وی با اشاره به تغییر سهم بازار آنلاین و سنتی اظهار کرد: سهم بازار سکوهای معاملات آنلاین و بازار سنتی حدود ۲۵ به ۷۵ است و این نسبت در دوره‌های مختلف دستخوش تغییر می‌شود.

مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی افزود: تلاش دستگاه‌های اجرایی این است که از تمام ظرفیت‌های موجود برای ایجاد تنظیم‌گری مؤثر استفاده کنند.

مانی‌یکتا در پایان خاطرنشان کرد: دغدغه اصلی دستگاه اجرایی این است که اگر مردم قصد سرمایه‌گذاری دارند، اطمینان خاطر داشته باشند که سرمایه آنها در فضای امنی نگهداری می‌شود و در معرض خدشه، آسیب یا گزند قرار نمی‌گیرد./مهر