توسعه صادرات در گرو تغییر پارادایم تولید
به گزارش اقتصاد معاصر؛ سید علی امامی،مدیر کل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به تحولات سال‌های اخیر در حوزه تجارت جهانی، گفت: در سال‌های اخیر، توجه به زنجیره‌های تامین به شکل فزاینده‌ای افزایش یافته و رقابت‌ها دیگر میان بنگاه‌های اقتصادی نیست، بلکه میان زنجیره‌های تامین شکل گرفته است. علت این موضوع نیز آن است که بازارها دیگر محدود به بازارهای ملی نیستند، بلکه به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده‌اند.
به گفته این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران، امروز دیگر تولید برای تامین نیاز بازار داخلی انجام نمی‌شود و رویکرد تولید باید صادرات‌محور باشد. بر همین اساس، لازم است از واحدهای تولیدی و بخش‌هایی حمایت شود که تولیدات خود را برای بازارهای منطقه‌ای و صادرات متمرکز کرده‌اند
امامی یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد کشور را نبود این ویژگی در ساختار تولید دانست و گفت: بررسی ترکیب صادرات کشور نشان می‌دهد بخش عمده صادرات ایران همچنان متکی بر مواد خام و نیمه‌خام است. حدود ۵۰ درصد صادرات کشور به محصولات صنایع بالادستی پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی اختصاص دارد، بخش قابل توجهی نیز مربوط به صنایع معدنی و محصولات اولیه این حوزه است و تنها حدود ۲۵ درصد صادرات به سایر بخش‌ها اختصاص دارد که از این میزان نیز حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد مربوط به حوزه کشاورزی است. سهم محصولات نهایی با ارزش افزوده بالا در صادرات کشور همچنان بسیار محدود است.
مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران با تصریح بر افزایش سهم صنعت در بازارهای بین‌المللی، گفت: حضور ایران در زنجیره‌های ارزش جهانی و منطقه‌ای باید تقویت شود تا نقش‌آفرینی کشور در تجارت بین‌المللی افزایش یابد. موضوع تولید صادرات‌محور نیز از جمله محورهایی است که بارها در سازمان توسعه تجارت ایران بر آن تأکید شده است.
امامی در پاسخ به این پرسش که برای ارتقای کیفیت تولیدات و توسعه صادرات چه اقداماتی باید در دستور کار قرار گیرد؟ بیان کرد: نخستین موضوع، تغییر پارادایم در سیاست‌های حمایتی است؛ به این معنا که حمایت‌ها باید بیشتر معطوف به بخش‌هایی باشد که تولیدات صادرات‌محور دارند.
او سرمایه‌گذاری مشترک را یکی از مهم‌ترین راهکارها برای توسعه تولید صادراتی عنوان کرد و گفت: جذب سرمایه‌گذاری مشترک میان سرمایه‌گذار خارجی و فعال اقتصادی ایرانی، ضمن آنکه بازارهای هدف را در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌دهد، موجب افزایش ظرفیت تولید نیز خواهد شد.
به گفته این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران، سرمایه‌گذاری خارجی علاوه بر افزایش مقیاس تولید، زمینه ارتقای کیفیت محصولات را نیز فراهم می‌کند، زیرا سرمایه‌گذار خارجی با انتقال فناوری، ماشین‌آلات و تجهیزات به‌روز، استانداردهای تولید را ارتقا داده و قدرت رقابت‌پذیری محصولات ایرانی را در بازارهای بین‌المللی افزایش می‌دهد.
امامی با تاکید بر نقش حمایتی در تولید کالای صادرات محور، تصریح کرد: نخستین وظیفه حمایتی، ایجاد امنیت سرمایه‌گذاری و ارائه تضمین‌های لازم به سرمایه‌گذاران است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد هنوز به‌طور کامل محقق نشده و مشکلاتی مانند محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، سرمایه‌گذاران خارجی را از حضور در ایران‌های بین‌المللی بازمی‌دارد.
او دومین ضرورت را اصلاح قواعد و مقررات تجاری دانست و افزود: قوانین حوزه تجارت باید در راستای تسهیل صادرات، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه فعالیت‌های مشترک تنظیم شوند. همچنین اجرای دقیق استانداردهای حوزه بهداشت، قرنطینه، دامپزشکی و استانداردهای صنعتی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت محصولات و افزایش توان رقابت تولیدات ایرانی در بازارهای جهانی دارد.
امامی در پایان بر توسعه زیرساخت‌های لجستیکی، بهبود خدمات بانکی، اصلاح نظام مالیاتی و بهبود فرآیندهای گمرکی به‌منظور تسهیل تولید صادرات‌محور و افزایش توان رقابتی اقتصاد کشور تاکید کرد./باشگاه خبرنگاران
