اروپا زیر فشار تعرفه‌ای ترامپ کوتاه آمد؟

به گزارش اقتصاد معاصر، اتحادیه اروپا پس از ماه‌ها تنش تجاری با واشنگتن و تهدید دونالد ترامپ به افزایش تعرفه‌ها، در اقدامی که نتیجه سال‌ها وابستگی بی‌چون‌وچرا به واشنگتن را آشکارتر ساخت، طرح کاهش تعرفه واردات بسیاری از کالاهای آمریکایی را یک گام دیگر به اجرا نزدیک کرددولت‌های عضو اتحادیه اروپا امروز چهارشنبه با تائید قوانین مربوط به کاهش تعرفه واردات کالاهای آمریکایی، بخش مهمی از توافق تجاری سال گذشته با دولت ترامپ را پیش بردند که در عمل بروکسل را ناگزیر می‌کند بخشی از بازار خود را بیشتر به روی کالاهای آمریکایی باز کند.

رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد سفرای ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا، قوانین مربوط به حذف یا کاهش عوارض واردات بسیاری از کالاهای آمریکایی را تصویب کردند. این اقدام بخشی از توافقی است که تیرماه سال گذشته میان دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و اورسولا فون‌درلاین رئیس کمیسیون اروپا در اقامتگاه گلف ترامپ در ترنبری اسکاتلند حاصل شد.

بر اساس این توافق، اتحادیه اروپا متعهد شده است تعرفه واردات کالاهای صنعتی آمریکا را حذف کند و برای برخی محصولات کشاورزی و شیلاتی این کشور نیز دسترسی ترجیحی فراهم سازد. این در حالی است که آمریکا تعرفه ۱۵ درصدی بر بیشتر کالاهای وارداتی از اتحادیه اروپا را حفظ می‌کند.

این مصوبه هنوز به معنای نهایی شدن کامل روند حقوقی نیست. قوانین مربوط باید از پارلمان اروپا نیز عبور کند. طبق گزارش‌ها، رأی‌گیری در کمیته مربوطه هفته آینده انجام خواهد شد و رأی‌گیری نهایی در صحن پارلمان اروپا احتمالاً تا اواسط ژوئن برگزار می‌شود. با این حال، تأیید دولت‌های عضو اتحادیه اروپا، مسیر اجرای توافق را هموارتر کرده و از نگاه ناظران، نشانه‌ای از عقب‌نشینی بروکسل در برابر فشار تعرفه‌ای واشنگتن است.

ترامپ در هفته‌های گذشته تهدید کرده بود در صورت اجرا نشدن تعهدات اروپا، تعرفه واردات خودروها و کامیون‌های اروپایی به آمریکا را از ۱۵ درصد به ۲۵ درصد افزایش خواهد داد. او همچنین چهارم ژوئیه را به‌عنوان ضرب‌الاجل برای اجرای تعهدات بروکسل تعیین کرده بود. همین تهدیدها، فشار تازه‌ای بر اتحادیه اروپا وارد کرد و روندی را که در پارلمان اروپا با کندی پیش می‌رفت، شتاب داد.

بر اساس گزارش‌ها، کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای جلوگیری از افزایش تعرفه خودرو و دیگر کالاهای صادراتی خود به آمریکا، در تلاش بودند هرچه سریع‌تر درباره اجرای بخش‌های تعرفه‌ای توافق با واشنگتن به جمع‌بندی برسند. این در حالی است که گفته می‌شد، ترامپ از تأخیر اروپا در اجرای توافق ترنبری ناراضی و ممکن است از ابزار تعرفه برای وادار کردن بروکسل به اجرای سریع‌تر تعهدات استفاده کند.

توافق تازه بار دیگر نشان داد که اتحادیه اروپا با وجود شعارهای مکرر درباره استقلال راهبردی، در برابر فشار مستقیم آمریکا توان و اراده کافی برای ایستادگی ندارد. بروکسل در سال‌های گذشته در پرونده‌های امنیتی، نظامی، انرژی و سیاست خارجی مسیر نزدیکی به واشنگتن را حفظ کرده و اکنون در حوزه تجارت نیز هزینه همین وابستگی را پرداخت می‌کند.

بر اساس گزارش‌ها، حجم روابط تجاری دو سوی اقیانوس اطلس سالانه حدود ۲ تریلیون دلار برآورد می‌شود و آمریکا یکی از مهم‌ترین بازارهای صادراتی اتحادیه اروپا است. حدود ۲۰ درصد صادرات کالایی اتحادیه اروپا راهی بازار آمریکا می‌شود و ترامپ نیز با استناد به کسری تجاری بیش از ۲۰۰ میلیارد دلاری آمریکا با این اتحادیه، بر کاهش واردات از اروپا و افزایش فشار تعرفه‌ای تأکید دارد.

برای همین، خودروسازان و صنایع صادرات‌محور اروپایی از نخستین بخش‌هایی بودند که در برابر تهدیدهای ترامپ آسیب‌پذیر شدند. افزایش تعرفه خودروهای اروپایی به ۲۵ درصد می‌توانست فشار سنگینی بر اقتصادهایی مانند آلمان وارد کند که بخش قابل توجهی از قدرت صنعتی و صادراتی خود را بر پایه صنعت خودرو بنا کرده‌اند. ناظران می‌گویند، همین واقعیت، توان چانه‌زنی بروکسل را کاهش داد و اتحادیه اروپا را به سمت اجرای سریع‌تر توافقی سوق داد که امتیازهای ملموسی برای آمریکا دربر دارد.

مقام‌های اروپایی کوشیده‌اند برای کاهش انتقادها، چند بند حفاظتی را در متن قوانین بگنجانند. بر اساس گزارش‌ها، توافق در پایان سال ۲۰۲۹ منقضی می‌شود و اگر آمریکا به تعهدات تعرفه‌ای خود عمل نکند، اتحادیه اروپا می‌تواند بخشی از امتیازهای خود را تعلیق کند. با این حال کارشناسان می‌گویند که این بندها بیش از آنکه نشانه قدرت بروکسل باشد، بازتاب نگرانی اروپا از بی‌ثباتی سیاست‌های دولت ترامپ و احتمال تغییر دوباره قواعد بازی از سوی واشنگتن است.

اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر کوشیده است در سایه تردیدهای فزاینده نسبت به تعهدات امنیتی آمریکا، توان دفاعی و نظامی خود را تقویت کند و از وابستگی کامل به واشنگتن فاصله بگیرد. اما پرونده تعرفه‌ای اخیر نشان داد که این روند هنوز در مرحله گذار است و اروپا در حوزه‌های کلیدی، از امنیت تا تجارت، همچنان زیر سایه تصمیم‌های کاخ سفید حرکت می‌کند.

از این منظر، تائید قوانین تازه تعرفه‌ای بیش از آنکه نشانه حل اختلافات تجاری میان دو سوی اقیانوس اطلس باشد، تصویری روشن از ضعف ساختاری اروپا در برابر آمریکا ارائه می‌دهد. اتحادیه اروپا که در سال‌های اخیر از استقلال راهبردی سخن گفته، اکنون در برابر فشار تعرفه‌ای ترامپ ناگزیر به عقب‌نشینی شده است.

ناظران بر این باورند که این تغییر مسیر، هم شکاف فراآتلانتیکی را عمیق‌تر می‌کند و هم نشان می‌دهد فاصله گرفتن اروپا از سایه واشنگتن تا چه اندازه هزینه‌بر اس​ت./ایرنا