فروش کم‌سابقه اوراق خزانه‌داری آمریکا توسط بانک‌های مرکزی جهان در پی جنگ علیه ایران

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بانک‌های مرکزی خارجی در پی تحولات ناشی از جنگ علیه ایران، میزان نگهداری اوراق خزانه‌داری آمریکا را به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۲ رسانده‌اند. کشورها برای حمایت از اقتصادها و ارزهای خود، در حال فروش این اوراق قرضه دولتی آمریکا هستند.

بر اساس داده‌های فدرال رزرو، ارزش اوراق خزانه‌داری نگهداری‌شده در حساب‌های امانی بانک فدرال رزرو نیویورک توسط نهادهای رسمی -که عمدتا شامل بانک‌های مرکزی است اما دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی را نیز در بر می‌گیرد- از ۲۵ فوریه تاکنون ۸۲ میلیارد دلار کاهش یافته و به ۲.۷ تریلیون دلار رسیده است.

کاهش این دارایی‌ها از زمان آغاز جنگ، نشان می‌دهد جهش قیمت انرژی که به‌ دنبال بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران رخ داد، وضعیت مالی کشورهایی را که به واردات نفت وابسته هستند به‌ شدت تحت تاثیر قرار داده و در عین حال باعث تقویت گسترده دلار شده است.

این روند هم‌زمان با آن رخ داده که برخی بانک‌های مرکزی برای حمایت از ارزهای خود در بازارهای ارزی مداخله کرده‌اند؛ اقدامی که معمولا با فروش دلار آمریکا همراه است.

مگان سوایبر، استراتژیست نرخ بهره آمریکا در بانک آو آمریکا در این‌باره گفت: «بخش رسمی خارجی در حال فروش اوراق خزانه‌داری است.»

برد ستسر، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی که دارایی‌های خارجی در اوراق خزانه‌داری را مطالعه می‌کند، معتقد است کشورهایی که واردکننده نفت هستند -از جمله ترکیه، هند و تایلند- احتمالا در میان فروشندگان این اوراق قرار دارند، زیرا باید بهای بیشتری برای نفت بپردازند؛ کالایی که با دلار قیمت‌گذاری می‌شود.

بر اساس داده‌های رسمی، بانک مرکزی ترکیه از ۲۷ فوریه، یک روز پیش از آغاز حملات به ایران تاکنون ۲۲ میلیارد دلار از اوراق دولتی خارجی موجود در ذخایر ارزی خود را فروخته است.

به گفته ستسر، بخش قابل توجهی از این اوراق احتمالا اوراق خزانه‌داری آمریکا بوده است.

همچنین داده‌های جداگانه از بانک‌های مرکزی تایلند و هند نشان می‌دهد که از آغاز جنگ در ایران، ذخایر ارزی این کشورها کاهش یافته است، هرچند مشخص نیست این کاهش ناشی از فروش اوراق خزانه‌داری یا سپرده‌های دلاری بوده است.

ستسر در توضیح این روند گفت: «تعدادی از کشورها نمی‌خواهند ارزهایشان بیشتر تضعیف شود، زیرا این موضوع قیمت نفت را به پول محلی افزایش می‌دهد؛ مساله‌ای که به معنای افزایش یارانه‌های دولتی یا فشار بیشتر بر خانوارها است. به همین دلیل تصمیم گسترده‌ای برای مداخله در بازار ارز گرفته شده تا از کاهش ارزش پول ملی و افزایش قیمت نفت به ارز محلی جلوگیری شود.»

سوایبر نیز اشاره کرد که کشورهای صادرکننده نفت در خاورمیانه ممکن است برای جبران تغییرات درآمدهای نفتی خود اقدام به فروش این دارایی‌ها کرده باشند، هرچند سهم آن‌ها از کل دارندگان اوراق خزانه‌داری نسبتا محدود است.

اوراق خزانه‌داری آمریکا یکی از مهم‌ترین دارایی‌های ذخیره‌ای بانک‌های مرکزی در سراسر جهان محسوب می‌شود، زیرا بازار ۳۰ تریلیون دلاری این اوراق بزرگ‌ترین و عمیق‌ترین بازار مالی در جهان است.

فروش این اوراق از سوی بانک‌های مرکزی خارجی در شرایطی رخ می‌دهد که بازار خزانه‌داری آمریکا پیش از این نیز تحت فشار قرار داشت. معامله‌گران نگران‌اند که درگیری در خاورمیانه موجب افزایش تورم شود. همین نگرانی‌ها باعث شده بازدهی اوراق دو ساله و ۱۰ ساله خزانه‌داری در این ماه بیشترین افزایش خود از سال ۲۰۲۴ را تجربه کند؛ موضوعی که هزینه استقراض را برای دولت آمریکا، شرکت‌ها و خانوارها افزایش می‌دهد.

برخی سرمایه‌گذاران می‌گویند زمانی که دلار تقویت می‌شود، معمولا میزان نگهداری اوراق خزانه‌داری توسط بانک‌های مرکزی خارجی کاهش می‌یابد، زیرا آن‌ها برای متعادل کردن دارایی‌ها و دفاع از ارزهای خود اقدام می‌کنند. در مقابل، برخی دیگر معتقدند داده‌ها ممکن است نشان‌دهنده استفاده دارندگان این اوراق از ذخایر مالی خود در شرایط نوسان بازار باشد.

استیون جونز، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت Aegon Asset Management، معتقد است داده‌ها نشان می‌دهد دارندگان رسمی خارجی ممکن است با فروش اوراق خزانه‌داری در حال تقویت ذخایر نقدی خود باشند.

وی گفت: «آن‌ها در حال جمع کردن پول برای روز مبادا هستند.»

در عین حال تحلیلگران یادآور می‌شوند که ممکن است بخشی از این اوراق به جای فروش کامل، از فدرال رزرو نیویورک به متولیان مالی دیگر منتقل شده باشد. با این حال، میزان فروش ثبت‌شده در داده‌های فدرال رزرو همچنان قابل توجه است؛ به‌ ویژه آنکه اندازه بازار اوراق خزانه‌داری از سال ۲۰۱۲، زمانی که آخرین بار چنین سطحی از فروش ثبت شد، تقریبا سه برابر شده است.

در سال‌های اخیر نیز دارایی‌های رسمی خارجی نگهداری‌شده در فدرال رزرو کاهش یافته است، زیرا مدیران ذخایر ارزی در حال متنوع‌سازی دارایی‌های خود و کاهش وابستگی به دلار هستند. در نتیجه، سرمایه‌گذاران خصوصی خارجی به بخش مهم‌تری از بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا تبدیل شده‌اند.

به گفته سوایبر، این روند بخشی از یک داستان بزرگ‌تر است؛ اینکه مدیران ذخایر ارزی و حساب‌های رسمی خارجی در حال فاصله گرفتن از اوراق خزانه‌داری آمریکا هستند.

به گفته تحلیلگران، فروش اخیر اوراق خزانه‌داری در پی تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه می‌تواند این روند را تسریع کند و نقش سرمایه‌گذاران خصوصی خارجی را در بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا پررنگ‌تر سازد؛ بازاری که همچنان یکی از ستون‌های اصلی نظام مالی جهانی محسوب می‌شود اما نشانه‌هایی از تغییر در ترکیب خریداران آن دیده می‌شود.