روایت رویترز از سردرگمی در واشنگتن درباره خروج از جنگ با ایران

به گزارش اقتصاد معاصر؛ رویترز در گزارشی اختصاصی نوشت یک کشمکش پیچیده در داخل کاخ سفید، اظهارات عمومی متغیر دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده درباره روند جنگ ایران را شکل می‌دهد، زیرا دستیاران درباره زمان و نحوه اعلام پیروزی، حتی در حالی که درگیری در خاورمیانه گسترش یافته است، با یکدیگر بحث می‌کنند.

بر اساس مصاحبه‌هایی با یکی از مشاوران ترامپ و افرادی نزدیک به مذاکرات، برخی مقامات و مشاوران به ترامپ هشدار داده‌اند که افزایش قیمت نفت می‌تواند هزینه سیاسی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را بالا ببرد، در حالی که برخی چهره‌های تندرو رئیس‌جمهور را تحت فشار قرار می‌دهند تا تهاجم علیه جمهوری اسلامی ادامه یابد.

این ارزیابی‌ها که به خبرگزاری رویترز ارائه شده، نگاهی اجمالی به روند تصمیم‌گیری در کاخ سفید ارائه می‌دهد؛ در زمانی که دولت در حال تنظیم رویکرد خود نسبت به بزرگ‌ترین عملیات نظامی ایالات متحده از زمان جنگ عراق در سال 2003 است.

پیام‌های متغیر، دیدگاه‌های داخلی متفاوت

این تحرکات پشت پرده نشان‌دهنده مخاطرات سیاسی بالای ترامپ است؛ کسی که سال گذشته با وعده پرهیز از مداخلات نظامی «احمقانه» دوباره به قدرت بازگشت. او اکنون تقریباً دو هفته پس از وارد کردن ایالات متحده به جنگی قرار دارد که بازارهای مالی جهانی را متلاطم کرده و تجارت بین‌المللی نفت را مختل کرده است.

تلاش برای جلب نظر ترامپ از ویژگی‌های دوره ریاست‌جمهوری او بوده است، اما این بار پیامدهای آن به مسئله جنگ و صلح در یکی از بی‌ثبات‌ترین و حساس‌ترین مناطق اقتصادی جهان گره خورده است.

ترامپ در روزهای اخیر، با فاصله گرفتن از اهداف گسترده‌ای که در آغاز جنگ در 28 فوریه (9 اسفند) مطرح کرده بود، تأکید کرده که این درگیری را یک کارزار محدود می‌بیند که بخش زیادی از اهداف آن محقق شده است.

با این حال، این پیام برای بسیاری از جمله بازارهای انرژی همچنان مبهم مانده است؛ بازاری که در واکنش به اظهارات ترامپ در هر دو جهت نوسان کرده است. او روز چهارشنبه در یک تجمع انتخاباتی در ایالت کنتاکی گفت: «ما در جنگ پیروز شدیم»، اما بلافاصله لحن خود را تغییر داد و افزود: «ما نمی‌خواهیم زود خارج شویم، درست است؟ باید کار را تمام کنیم.»

این مشاور و دو فرد دیگر نزدیک به مذاکرات که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند مشاوران اقتصادی و مقامات دولتی از جمله از وزارت خزانه‌داری آمریکا و شورای اقتصاد ملی به ترامپ هشدار داده‌اند که شوک نفتی و افزایش قیمت بنزین می‌تواند به سرعت حمایت داخلی از جنگ را تضعیف کند.

به گفته این منابع، مشاوران سیاسی از جمله سوزی وایلز رئیس دفتر و جیمز بلر معاون او نیز استدلال‌های مشابهی مطرح کرده‌اند و بر پیامدهای سیاسی افزایش قیمت سوخت تأکید دارند. آنها از ترامپ خواسته‌اند پیروزی را به شکل محدود تعریف کند و نشان دهد عملیات محدود بوده و تقریباً به پایان رسیده است.

در مقابل، برخی صداهای جنگ‌طلب تلاش می‌کنند ترامپ را به ادامه فشار نظامی علیه ایران ترغیب کنند؛ از جمله قانون‌گذاران جمهوری‌خواه مانند سناتورهای آمریکایی لیندسی گراهام و تام کاتن و همچنین مفسر رسانه‌ای مارک لوین. آنها استدلال می‌کنند ایالات متحده باید مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود و به حملات علیه نیروها و کشتی‌های آمریکایی با قدرت پاسخ دهد.

جریان سومی نیز از پایگاه مردمی ترامپ و چهره‌هایی مانند استیو بنن استراتژیست سیاسی و تاکر کارلسون شخصیت رسانه‌ای راست‌گرا ناشی می‌شود که او و دستیاران ارشدش را تحت فشار قرار داده‌اند تا از کشیده شدن به یک درگیری طولانی دیگر در خاورمیانه جلوگیری کنند.

یکی از مشاوران ترامپ گفت: «او اجازه می‌دهد تندروها تصور کنند این کارزار ادامه دارد، می‌خواهد بازارها باور کنند جنگ ممکن است به زودی پایان یابد و پایگاه مردمی‌اش نیز تصور کنند که تشدید تنش محدود خواهد بود.»

کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید در بیانیه‌ای گفت: «این گزارش بر اساس شایعات و گمانه‌زنی‌های منابع ناشناسی است که حتی در اتاق مذاکره با رئیس‌جمهور ترامپ حضور ندارند.»

وی افزود: «رئیس‌جمهور به شنیدن دیدگاه‌های مختلف معروف است، اما در نهایت همه می‌دانند که او تصمیم‌گیرنده نهایی و بهترین پیام‌رسان خودش است. تمام تیم رئیس‌جمهور بر اطمینان از دستیابی کامل به اهداف عملیات خشم حماسی متمرکز است.»

به دنبال راه خروج از جنگ

ترامپ در توضیح تصمیم خود برای ورود آمریکا به جنگ، توضیح چندانی ارائه نکرده است و اهداف اعلام‌شده دولت از خنثی کردن حمله قریب‌الوقوع ایران گرفته تا فلج کردن برنامه هسته‌ای آن و حتی جایگزینی دولت در تهران متغیر بوده است.

در حالی که او به دنبال خروج از درگیری‌ای نامحبوب است، تلاش می‌کند روایت‌های متفاوتی را که برخی منتقدان می‌گویند وضعیت از پیش پیچیده را دشوارتر کرده‌اند، با یکدیگر هماهنگ کند؛ در شرایطی که ایران با وجود حملات هوایی گسترده آمریکا و اسرائیل همچنان مقاومت می‌کند.

دستیاران ارشد سیاسی و مشاوران اقتصادی، که هشدارهایشان پیش از جنگ درباره شوک اقتصادی احتمالی تا حد زیادی نادیده گرفته شده بود، به نظر می‌رسد این هفته نقش مهمی در تلاش ترامپ برای آرام کردن بازارهای مضطرب و مهار افزایش قیمت نفت و گاز داشته‌اند.

تغییر موضع علنی او در کم‌اهمیت جلوه دادن اثرات جنگ، توصیف آن به عنوان یک «گشت‌وگذار کوتاه‌مدت» و تأکید او بر موقتی بودن افزایش قیمت نفت، ظاهراً با هدف کاهش نگرانی‌ها از یک درگیری طولانی انجام شده است.

این منابع گفتند برخی دستیاران ارشد به او توصیه کرده‌اند برای دستیابی به نتیجه‌ای تلاش کند که بتواند آن را پیروزی بنامد، دست‌کم از نظر نظامی؛ حتی اگر بخش زیادی از رهبری ایران و بقایای برنامه هسته‌ای که هدف این کارزار بود همچنان باقی بماند.

با این حال، این دستاوردهای نظامی با افزایش حملات ایران به نفتکش‌ها و تأسیسات حمل‌ونقل در خلیج فارس که باعث افزایش قیمت نفت شده است، تا حد زیادی تضعیف شده‌اند.

ترامپ گفته است که خود او زمان پایان این کارزار را تعیین خواهد کرد. او و دستیارانش می‌گویند روند عملیات بسیار جلوتر از بازه زمانی چهار تا شش هفته‌ای است که در ابتدا اعلام شده بود.

اهداف متغیر برای آغاز این درگیری، که اکنون به بیش از شش کشور دیگر نیز گسترش یافته، پیش‌بینی روند آینده آن را دشوارتر کرده است.

محاسبه اشتباه ونزوئلا

تنگه هرمز در تعیین مسیر نهایی جنگ نقش بسیار مهمی خواهد داشت. حدود یک‌پنجم صادرات نفت جهان که معمولاً از این گذرگاه باریک عبور می‌کند، تقریباً متوقف شده است. ایران در روزهای اخیر به نفتکش‌هایی در آب‌های عراق و کشتی‌های دیگر در نزدیکی تنگه حمله کرده و آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران وعده داده این گذرگاه را بسته نگه دارد.

اگر تسلط ایران بر این مسیر دریایی باعث افزایش قابل توجه قیمت بنزین در آمریکا شود، ممکن است فشار سیاسی بر ترامپ برای پایان دادن به کارزار نظامی افزایش یابد؛ به‌ویژه در حالی که حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر از اکثریت‌های شکننده خود در کنگره دفاع می‌کند.

ترامپ در هفته‌های اخیر از مطرح کردن این ایده که جنگ با هدف سرنگونی دولت در تهران آغاز شده، خودداری کرده است. رویترز گزارش داده ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد رهبری ایران در آینده نزدیک در معرض فروپاشی قرار ندارد.

به نظر می‌رسد بخشی از سردرگمی درباره مسیر جنگ به موفقیت سریع عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا بازمی‌گردد. به گفته یک منبع آشنا با دیدگاه‌های دولت، برخی دستیاران ترامپ از زمان آغاز جنگ تلاش کرده‌اند او را قانع کنند که کارزار ایران به احتمال زیاد مانند حمله 3 ژانویه به ونزوئلا پیش نخواهد رفت؛ حمله‌ای که به دستگیری رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو انجامید.

آن عملیات به ترامپ امکان داد بدون مداخله نظامی گسترده، وفاداران سابق مادورو را وادار کند کنترل قابل توجهی بر ذخایر عظیم نفتی این کشور در اختیار او قرار دهند. در مقابل، ایران با ساختار ریشه‌دار خود، دشمنی بسیار سرسخت‌تر و مجهزتر محسوب می‌شود.

برخی کارشناسان ادعاهای دستیاران ترامپ مبنی بر اینکه ایران ظرف چند هفته به توانایی تولید سلاح هسته‌ای رسیده است را رد کرده‌اند؛ با وجود آنکه ترامپ در ماه ژوئن تأکید داشت بمباران آمریکا و اسرائیل برنامه هسته‌ای ایران را «نابود کرده است».

برخی تحلیلگران می‌گویند اگر جنگ ادامه یابد، تلفات آمریکایی‌ها افزایش پیدا کند و هزینه‌های اقتصادی چند برابر شود، ممکن است حمایت پایگاه سیاسی ترامپ کاهش یابد./تسنیم