فقط ۵۹ درصد منابع آبی تأمین شد؛ کاهش ۴۱ درصدی بارش‌ها در ماه جاری

به گزارش اقتصاد معاصر؛ بررسی تازه‌ترین داده‌های منتشر شده از سوی سازمان هواشناسی کشور نشان می‌دهد که الگوی دمایی و بارشی ایران از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ با نوسانات قابل توجهی همراه بوده است؛ به‌گونه‌ای که در حالی که برخی نقاط کشور رکوردهای قابل توجهی از گرما را ثبت کرده‌اند، در مقابل مناطقی نیز با ثبت دماهای زیر صفر، سردترین شرایط دمایی سال آبی جاری را تجربه کرده‌اند. در عین حال، بررسی نقشه‌های بارش نیز از تداوم کاهش نسبی بارش‌ها در مقایسه با مقادیر بلندمدت حکایت دارد.

بر اساس داده‌های هواشناسی، از ابتدای سال آبی جاری که از اول مهرماه آغاز می‌شود تا پایان روز ۱۹ اسفند ۱۴۰۴، بیشترین دمای ثبت‌شده کشور مربوط به ایستگاه هواشناسی راسک در استان سیستان و بلوچستان بوده است. در این ایستگاه دمای ۳۴.۴۰ درجه سانتی‌گراد ثبت شده که به عنوان گرم‌ترین دمای کشور در این بازه زمانی گزارش شده است.

در مقابل، کمترین دمای ثبت‌شده در کشور مربوط به ایستگاه رینه در استان مازندران بوده است. در این ایستگاه دمای منفی ۸.۸ درجه سانتی‌گراد ثبت شده که سردترین دمای کشور در سال آبی جاری تا این تاریخ محسوب می‌شود.

کارشناسان هواشناسی معتقدند این اختلاف دمایی قابل توجه میان نقاط مختلف کشور نشان‌دهنده تنوع اقلیمی گسترده ایران است؛ به‌گونه‌ای که همزمان برخی مناطق جنوبی و جنوب‌شرقی شرایط گرمایی قابل توجهی را تجربه می‌کنند، در حالی که مناطق کوهستانی شمال کشور همچنان در معرض دماهای بسیار پایین قرار دارند.

بررسی نقشه‌های بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ نیز نشان می‌دهد که الگوی بارش در کشور توزیع یکنواختی نداشته و بیشتر بارش‌ها در مناطق شمالی، برخی مناطق غربی و بخش‌هایی از جنوب کشور متمرکز بوده است.

بر اساس گزارش‌های هواشناسی، بیشترین بارش‌های تجمعی در استان‌های شمالی کشور از جمله مازندران، گیلان و گلستان ثبت شده است. علاوه بر این، در استان‌های شمال‌غربی و غربی کشور نیز بارش‌های قابل توجهی گزارش شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، زنجان، کردستان، کرمانشاه و لرستان اشاره کرد.

در کنار این مناطق، برخی استان‌های جنوبی و جنوب‌غربی کشور نیز سهم قابل توجهی از بارش‌ها را دریافت کرده‌اند. استان‌هایی مانند ایلام، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، هرمزگان و فارس از جمله مناطقی هستند که در ماه‌های اخیر بارش‌های قابل توجهی را تجربه کرده‌اند.

همچنین در بخش‌هایی از شرق کشور نیز بارش‌هایی ثبت شده است. استان‌های کرمان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی و سیستان و بلوچستان از جمله مناطقی هستند که در برخی نقاط آن‌ها بارش‌هایی گزارش شده است.

تأمین کمتر از ۶۰ درصدی منابع آبی کشور

بر اساس ارزیابی‌های صورت‌گرفته از مجموع بارش‌های ثبت‌شده در کشور، میزان تأمین منابع آبی کشور تا ۱۹ اسفند سال جاری حدود ۵۸.۷۹ درصد برآورد شده است.

این شاخص نشان می‌دهد که با وجود برخی سامانه‌های بارشی فعال در ماه‌های گذشته، هنوز بخش قابل توجهی از منابع آبی مورد انتظار در سال آبی جاری تأمین نشده است.

کارشناسان حوزه آب و هوا معتقدند تداوم چنین شرایطی می‌تواند در ماه‌های آینده بر وضعیت منابع آبی، ذخایر سدها و مدیریت مصرف آب در بخش‌های مختلف تأثیرگذار باشد.

بررسی داده‌های بارشی در بازه زمانی هفت روز گذشته نیز نشان می‌دهد که میانگین بارش ثبت‌شده در سطح کشور حدود ۴.۴ میلی‌متر بوده است. این میزان در مقایسه با میانگین بلندمدت همین بازه زمانی، کاهش قابل توجهی را نشان می‌دهد.

طبق آمارهای منتشر شده، میزان بارش ثبت‌شده در هفته گذشته نسبت به مقدار بلندمدت این دوره زمانی حدود ۲۴.۴ درصد کاهش داشته است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تداوم روند کم‌بارشی در بخش‌هایی از کشور است.

داده‌های هواشناسی همچنین نشان می‌دهد که از ابتدای ماه جاری تاکنون مجموع بارش‌های ثبت‌شده در کشور حدود ۱۰ میلی‌متر بوده است. این میزان در مقایسه با مقدار بلندمدت دوره مشابه کاهش قابل توجهی داشته است.

بر اساس این گزارش، بارش‌های ثبت‌شده از ابتدای ماه جاری نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۴۱.۵ درصد کاهش یافته که بیانگر تضعیف فعالیت سامانه‌های بارشی در این بازه زمانی است.

در بررسی بارش‌های ثبت‌شده از ابتدای فصل جاری نیز آمارها نشان می‌دهد که مجموع بارش‌های کشور تاکنون به حدود ۷۷.۲ میلی‌متر رسیده است. این میزان در مقایسه با میانگین بلندمدت فصل جاری کاهش حدود ۱۰.۸ درصدی را نشان می‌دهد.

این کاهش هرچند نسبت به برخی دوره‌های خشک‌سالی شدید کمتر است، اما همچنان نشان می‌دهد که بارش‌ها در بسیاری از مناطق کشور کمتر از حد نرمال بوده است.

آمارهای کلی بارش از ابتدای سال آبی جاری تاکنون نیز نشان می‌دهد که مجموع بارش‌های ثبت‌شده در کشور حدود ۱۳۸.۱ میلی‌متر بوده است. در حالی که میانگین بلندمدت بارش کشور در این بازه زمانی حدود ۱۴۵.۶ میلی‌متر برآورد می‌شود.

بر این اساس، میزان بارش‌ها در سال آبی جاری نسبت به مقدار بلندمدت حدود ۵.۲ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد با وجود برخی دوره‌های بارندگی در ماه‌های گذشته، همچنان کسری نسبی بارش در کشور وجود دارد.

کارشناسان معتقدند ادامه روند کاهش بارش‌ها می‌تواند پیامدهایی برای منابع آب زیرزمینی، کشاورزی و تأمین آب شرب در برخی مناطق به همراه داشته باشد و به همین دلیل مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی برای مصرف بهینه بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند./مهر