افزایش قیمت نفت در سایه تنش‌های خاورمیانه ادامه دارد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه ۲۰ اسفندماه افزایش یافت، زیرا بازارها نسبت به توانایی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در مهار شوک‌های عرضه ناشی از درگیری میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران ابراز تردید کردند. 

نفت خام برنت با ۳.۳۱ دلار (معادل ۳.۸ درصد) افزایش، به ۹۱.۱۱ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدییت (WTI) نیز ۳.۱۳ دلار یا ۳.۸ درصد رشد کرد و با ۸۶.۵۸ دلار در هر بشکه معامله شد. 

این در حالی است که هر دو شاخص نفتی در معاملات اولیه آسیا، پس از سقوط بیش از ۱۱ درصدی در روز سه‌شنبه، با وجود آنکه قیمت نفت آمریکا در بازگشایی بازار حدود پنج درصد جهش کرده بود، روندی نزولی داشتند.

آزادسازی بی‌سابقه ذخایر نفتی؛ کافی یا ناکارآمد؟

آژانس بین‌المللی انرژی در نظر دارد آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت را طی دست‌کم دو ماه پیشنهاد کند؛ اقدامی که در صورت اجرا، بزرگ‌ترین آزادسازی ذخایر نفتی در تاریخ این نهاد خواهد بود. 

این رقم بیش از دو برابر آزادسازی ۱۸۲ میلیون بشکه‌ای سال ۲۰۲۲ است که پس از حمله روسیه به اوکراین انجام شد. 

بر اساس گزارش‌ها، کشورها بین ۶۰ تا ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا سهم خود از ذخایر را وارد بازار کنند. 

تحلیلگران بانک گلدمن ساکس در یادداشتی نوشتند: «حتی آزادسازی ۱۸۲ میلیون بشکه‌ای، فقط می‌تواند ۱۲ روز از اختلال روزانه ۱۵.۴ میلیون بشکه صادرات نفت خلیج فارس را جبران کند.» 

بیارنه شیلدراپ، تحلیلگر موسسه SEB نیز معتقد است: «به نظر نمی‌رسد بازار نفت باور داشته باشد که این آزادسازی (بزرگ‌ترین در تاریخ) بتواند در برابر بحران کنونی تاثیرگذار باشد.»

تحرک دیپلماتیک؛ نشست اضطراری رهبران G۷

مقامات کشورهای گروه هفت (G۷) در نشست ویدئویی اضطراری، گزینه‌های آزادسازی ذخایر استراتژیک برای کاهش فشار بر بازار نفت را بررسی کردند. 

اختلال در تاسیسات نفتی خاورمیانه

شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) پالایشگاه «الروضه» را پس از وقوع آتش‌سوزی بر اثر حمله پهپادی تعطیل کرده است. این رویداد تازه‌ترین نمونه از اختلالات زیرساختی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است. 

در عربستان سعودی، تلاش‌هایی برای افزایش صادرات از طریق دریای سرخ در جریان است اما داده‌های حمل‌ونقل نشان می‌دهد حجم صادرات همچنان بسیار کمتر از سطح مورد نیاز برای جبران افت عرضه از تنگه هرمز است. 

ریاض اکنون به بندر ینبع برای افزایش صادرات تکیه دارد، در حالی‌ که کشورهای همیت و امارات نیز تولید خود را کاهش داده‌اند. 

پیش‌بینی رشد قیمت‌ها تا ۱۵۰ دلار

شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی اعلام کرده جنگ کنونی روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه از عرضه نفت و فرآورده‌های پالایشی خلیج فارس به بازار جهانی کاسته است. این امر می‌تواند بهای نفت خام را تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه افزایش دهد. 

بانک مورگان استنلی نیز در یادداشتی اشاره کرد: «حتی در صورت پایان سریع درگیری‌ها، بازار انرژی با چندین هفته اختلال روبه‌رو خواهد بود.»

از سوی دیگر، منابع بازار با استناد به داده‌های موسسه نفت آمریکا (API) گزارش دادند که ذخایر نفت خام، بنزین و فرآورده‌های تقطیری آمریکا در هفته گذشته کاهش یافته که نشان‌دهنده افزایش تقاضا است.

با تداوم درگیری‌ها در خاورمیانه و نگرانی‌ها درباره امنیت عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، فعالان بازار انرژی همچنان نسبت به چشم‌انداز عرضه جهانی نفت محتاط هستند. در چنین شرایطی، هرچند برنامه آزادسازی گسترده ذخایر استراتژیک از سوی آژانس بین‌المللی انرژی می‌تواند تا حدی از فشار بر بازار بکاهد اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه اختلال در صادرات نفت منطقه، این اقدام فقط نقش مُسکن کوتاه‌مدت خواهد داشت.

به همین دلیل نگاه بازار اکنون بیش از هر چیز به تحولات میدانی در خلیج فارس و تصمیم‌های سیاسی و امنیتی قدرت‌های بزرگ دوخته شده است؛ عواملی که می‌توانند مسیر قیمت نفت در آینده را تعیین کنند.