سایه سنگین جنگ ایران برسر اقتصاد و انتخابات میاندوره ای آمریکا

به گزارش اقتصادمعاصر، آغاز حمله دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا علیه ایران، تنها هشت ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای، خطر وارد کردن شوک دیگری به اقتصاد  آمریکا را دارد که براساس پیش بینی اقتصاددانان می تواند مشکلات عمده ای برای انتخابات میان دوره ای این کشور و تغییر نظر رای دهندگان  باشد.

به گفته کارشناسان اقتصادی در ایالات متحده آمریکا بزرگترین تأثیرات داخلی آغاز تهاجم به ایران و شعله ور شدن جنگ تازه در منطقه خاورمیانه برای رای دهندگان آمریکایی این است که  احتمالاً تغییرات معنادار در قیمت نفت خام دیگر حامل های انرژی نیز روند صودی قیمت را به خود ببیند که تاثیرگذارترین آن در آمریکا قیمت بنزین است، زیرا ایالات متحده و اسرائیل تنها چند روز پس از آنکه ترامپ در سخنرانی سالانه خود از کاهش قیمت بنزین سخن گفته بود جنگ تازه ای را در منطقه خاورمیانه به عنوان تامین کننده یک سوم نفت خام جهانی زدند.

برهمین اساس و با پیش بینی های اقتصادی اغلب کارشناسان اقتصادی نه تنها قبل از آغاز این عملیات بلکه همزمان با شعله وردن جنگ در خلیج فارس به سرعت دوباره به هشدارهای قبلی خود تاکید کرده و اعلام کردند درصورت بسته شدن آبراهه خلیج فارس یا از بین رفتن تاسیسات نفتی منطقه درگیری باید منتظر رویدادهای معناداری در اقتصاد ایالات متحده و البته قاره سبز باشیم.

هرچند این گروه معتقدند هنوز برای اظهار نظر قطعی اثرگذاری نا آرامی های خلیج فارس زود است اما نشانه هایی از بروز تنش اقتصادی در بازارهای انرژی همواره کاملا مشهود و قابل درک است که شاهد مثال آن را می توان در نوسان قیمت بازار نفت خام نیویورک بعد از ظهر دوشنبه دید که حدود 8 درصد افزایش یافت.

البته در همین حال اقتصاددان ها و تحلیل گران مسائل اقتصادی بازار آمریکا براین باورند که ترامپ با استفاده از جنگ تعرفه ها درحال مقابله با اثرگذاری نوسان قیمت نفت  در بازار داخلی این کشور است اما واقعیت اینجاست که  این روند در کنار موضوع  اخراج مهاجران از ایالات متحده که به معنی کاهش تقاضای موثر در بازار این کشور است، نمی تواند راهکاری قطعی و دائمی برای اقتصاد این کشور شناخته شود.

در این زمینه تاکید اینجاست که تعیین کننده ترین عامل در نوسان قیمت ها در بازار ایالات متحده موضوع تغییر نرخ کرایه حمل از منطقه خلیج فارس به سایر نقاط جهان بخصوص در زمینه کشتی های حمل نفت و گاز طبیعی است که می تواند با اثرگذاری مستقیم در صورتحساب های پرداختی مصرف کننده آمریکا برای انتخابات آتی این کشور چالشی عمیق ایجاد کند آنهم درست زمانی که قرار بود ترامپ با سیاست های اقتصادی خود رونق اقتصادی در این کشور ایجاد کند.

به گفته تحلیلگران اقتصادی نگرانی یاد شده در سیستم تصمیم گیری فدرال رزرو آنچنان است که تصمی گیرندگان این نهاد در ایالات متحده در تلاش هستند که اجرای سیاست های کاهشی نرخ بهره روند صعودی نرخ تورم را مدیریت کرده و مانع از شکل گیری بحران در میان مصرفکنندگان آمریکایی باشند.

جانت یلن، وزیر خزانه‌داری سابق و رئیس فدرال رزرو، دوشنبه گذشته در این زمینه گفت: این امر فدرال رزرو را بیش از پیش در حالت تعلیق قرار می‌دهد. همچنین خطرات گسترده‌تری از یک درگیری طولانی مدت وجود دارد که موج جدیدی از مشکلات زنجیره تأمین را نه تنها برای جهان بلکه برای ایالات متحده نیز ایجاد می‌کند.

به گفته یلن، همه این پیش بینی ها به گونه ای است که قابلیت راه انداختن دومینویی نگران کننده را در اقتصاد آمریکا ایجاد کرده و در نهایت صورتحساب سنگینی برای جمهوری خواهان یا همراهان ترامپ در انتخابات میاندوره ای ماه های آینده را به ارمغان آورد، بنابراین نتایج انتخابات آتی در ایالات متحده دقیقا بستگی به میزان تنش در خاورمیانه دارد.

وزیر خزانه‌داری سابق و رئیس فدرال رزرو در ادامه ضمن اشاره به سخنان اخیر ترامپ گفت: رئیس جمهور که از زمان ورود به سیاست متعهد به جلوگیری از درگیری‌های طولانی مدت شده است، دوشنبه تاکید کرد ایالات متحده یک کمپین بمباران را علیه ایران به مدت چهار تا پنج هفته پیش‌بینی کرده، اما آماده است تا آن را تا هرزمانی که لازم باشد ادامه دهد که در واقع این اظهارات ترامپ را پاشنه آشیل انتخابات آتی ایالات متحده دانست.

این درحالی است که قبل از آغاز درگیری های خلیج فارس نظرسنجی‌ها نشان داد که اکثر آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت ترامپ در اقتصاد و سیاست‌های برجسته او مانند تعرفه‌هایش ناراضی هستند، که این یک تغییر معنادار میان رای دهندگان از سال 2024 است، زمانی که ترامپ توانست با استفاده از موجی از خشم مصرف کنندگان و شعارهای اقتصادی برای کاهش هزینه زندگی آمریکایی ها قدرت را دردست بگیرد.

حمله اسرائیل به ایران , نرخ تورم , تورم , بحران بیکاری و اشتغال , 
از سوی دیگر شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی درباره اثرگذاری تنش های خاورمیانه اخیرا در یک بررسی تحقیقاتی رسما اعلام کرد هرگونه تنش در تنگه هرمز (خلیج فارس) اثرگذاری مستقیم در پمپ بنزین های آمریکا دارد به این دلیل که نزدیک به یک پنجم نفت و گاز جهان اصولا از این منطقه تامین و حمل می شود.

به گفته کارشناسان اقتصادی این شرکت مشاوره ای نکته قابل تامل در این میزان وابستگی بازار انرژی آمریکا به خاورمیانه اینجاست که ایران یعنی یک سوی درگیری های اخیر از تنگه هرمز تحت تسلط آن عبور می کند و از زمان آغاز تنش ها می بینیم به شکل معناداری عبور نفت کش ها و کشتی های حمل کننده گاز مایع  و البته کشتی های باربری در این آبراهه کاهش یافته است.

طبق گفته شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی، با توجه به روند افزایش تنش ها در منطقه اگر این روند یعنی حرکت کشتی ها دوباره از سر گرفته نشود، احتمالاً قیمت نفت خام به بالای 100 دلار در هر بشکه خواهد رسید.

 در همین حال جیمز نایتلی، اقتصاددان ارشد بین‌المللی در ING، با اشاره به احتمال افزایش چشمیگیر قیمت نفت خام در آینده درصورت ادامه تنش ها گفت: افزایش قیمت بنزین درصورت چنین شرایطی از 3 دلار فعلی در اولین واکنش به حدود 4.5 دلار در هر گالن خواهد رسید که این قیمت به تنهایی می تواند مسئول ایجاد نزدیک به 1.5 درصد تورم در اقتصاد آمریکا باشد.

نایتلی در ادامه تاکید کرد: این اتفاق درصورت وقوع قطعا زمینه نارضایتی گسترده ای در بازار آمریکا ایجاد کرده می تواند منجر به تغییر معنادار در تصمیم گیری و رای مصرفکنندگان این کشور داشته باشد.

وی ضمن اشاره به گزارش بانک سرمایه گذاری ناتیکسیس تصریح کرد: وقوع چنین شرایطی در اقتصاد آمریکا می تواند رشد اقتصادی را از رقمی معادل 0.5 تا 1.5 درصد کاهش داده و زمینه جهش تورمی قابل توجهی در این کشور باشد و در خوشبینانه ترین حالت اگر چنین رویدادی را در اقتصاد آمریکا تجربه نکنیم باید منتظر کوچکتر شدن آن در پنج سال آینده باشیم، چون لجستیک دریایی برای تولید در بسیاری از بازارها تحت تاثیر قرار خواهد گرفت که این روند برای اقتصاد آمریکا به مراتب از افزایش نرخ انرژی خطرناک تر است.

دیوید سیف، اقتصاددان ارشد بازارهای توسعه‌یافته در نومورا، گفت: امروزه تولید نفت در ایالات متحده آنقدر زیاد است که حتی تغییرات اندک در قیمت نفت جهانی، تأثیر نسبتاً کمی بر کل اقتصاد کشور دارد، اگرچه اثرات توزیعی واضحی وجود دارد.

به گفته وی در شرایط فعلی در ایالت‌های نفتی آمریکا مانند تگزاس با افزایش قیمت‌ نفت خام، افزایش درآمد تجربه می شود. علاوه بر این، با افزایش قیمت گاز طبیعی اروپا در اوایل روز دوشنبه به دلیل تهدید عرضه خلیج فارس، پتانسیل صعودی برای فروشندگان آمریکایی به وجود آمد نیز زمینه بهبود یا حداقل ثبات اوضاع اقتصادی را مهیا کرده است.

جوزف بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد RSM، نیز در همین رابطه معتقد است وضعیت ایالات متحده به عنوان صادرکننده خالص انرژی ممکن است به طور غیرمنتظره‌ای تولید ناخالص داخلی ایالات متحده را تقویت کند.

به گفته وی واکنش اولیه بازار را به اندازه‌ای بزرگ نیست که «هیچ خطر مادی برای رشد یا چشم‌انداز تورم ایالات متحده» ایجاد کند.
به هرحال با درنظر گرفتن اهمیت اوضاع اقتصادی برای انتخابات میاندوره ای آمریکا تحلیلگران در تلاشند تا پیش‌بینی کنند که اگر درگیری ادامه یابد یا گسترش یابد و اختلالات بدتر شود - فراتر از انرژی - چه اتفاقی می‌افتد؟

محمد العریان، رئیس سابق PIMCO، در این زمینه معتقد است شرایط فعلی منجر به افزایش حق بیمه و کشتی‌های باری که در حال بازگشت یا تغییر مسیر بودند، شده و همچنین اختلالات ترافیک هوایی نیز اثرگذاری بالقوه ای در این زمینه دارد.

 رئیس سابق PIMCO یکشنبه در مقاله ای نوشت: اثر تجمعی این امر، یک «رکود تورمی بالقوه جدید است که اقتصاد جهانی و البته بازار داخلی ایالات متحده را در بر می‌گیرد.

به گفته وی از دیگر کانال‌هایی که رشد اقتصادی ایالات متحده را تحت تاثیر قرار می دهد در واقع، رکود ناشی از جنگ در بازار سهام است که افزایش سریع آنها به افزایش هزینه‌های مصرف‌کننده نه تنها در سراسر جهان بلکه مصرف کنندگان آمریکایی کمک می کند.

العریان در ادامه مقاله یاد شده آورده است که روابط اقتصادی چین با ایالات متحده قطعا کاملا تعیین کننده است و سفر آتی ترامپ به پکن می تواند در مدیریت شرایط یاد شده کمک شایانی داشته باشد به این دلیل که مدیریت جنگ تجاری فعلی میان دو ابرقدرت اقتصادی جهان نقش کلیدی در مدیریت شرایط بحرانی در خلیج فارس خواهد داشت.

نیل داتا، رئیس اقتصاد در شرکت رنسانس ماکرو ریسرچ، نیز اخیرا در یادداشتی نوشته است ایالات متحده ممکن است از نظر انرژی مستقل باشد، اما افزایش قیمت‌ها  در سایر کالاها همچنان مصرف را در بازار این کشور کاهش می‌دهد و درآمدی که به تولیدکنندگان انرژی می‌رسد، احتمالاً بلافاصله در چرخه اقتصادی به حرکت در نمی آید.

وی در بخشی از این یادداشت آورده است: حتی قبل از شروع درگیری‌های خاورمیانه، نشانه‌های کافی در داده‌های اخیر قیمت وجود داشت که فدرال رزرو را نگران می‌کرد و صورتجلسه سیاست‌گذاری بانک مرکزی در 27 و 28 ژانویه نشان داد که چندین مقام اظهار داشتند که اگر تورم همچنان بالا بماند، ممکن است افزایش نرخ بهره لازم باشد./تسنیم