انفعال در مناطق آزاد و لزوم تصمیم عاجل دولت؛ اشتغال بومیان اولویت باشد

محمد میرزایی، نماینده مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصاد معاصر با تاکید بر اینکه مناطق آزاد کارکرد اصلی خود را از دست داده‌اند، اظهار داشت: ما باید مناطق آزاد را واقعا آزاد اعلام کنیم اما هنوز با قوانین داخلی و با سرزمین اصلی کار می‌کند؛ در اساسنامه مناطق آزاد از بدو تاسیس قید شده بود که باید قانون خاص خود را داشته باشند، اما متاسفانه به مرور محدودیت‌هایی در رابطه با معافیت‌های مالیاتی ایجاد شده است، مناطق آزاد باید به اساسنامه خود بازگردند، همان‌طور که از بدو تاسیس هم این مورد مدنظر بوده است.

وی با بیان اینکه برای سرمایه‌گذاران جذابیت و انگیزه ورود به مناطق آزاد ایجاد نکرده‌ایم، افزود: در این مناطق مجوز‌ها موانع و محدودیت‌هایی دارد؛ فلسفه وجودی راه‌اندازی مناطق آزاد، خصوصا در کشور ما، به خاطر دور زدن تحریم‌ها بود؛ تا بتوان در آن‌جا فعالیت کرد، در مناطق مرزی کشور اشتغال‌زایی ایجاد کرد، ارزآوری و درآمدزایی برای اهالی و منطقه فراهم کرد و برخی محصولات خاص را توسعه داد، اما آیا اینگونه است؟

میرزایی تصریح کرد: با توجه به اطلاعاتی که از مناطق آزاد دارم، اکنون ۱۵ تا ۱۶ منطقه آزاد داریم، در مناطق ویژه اقتصادی هم اقدام خاصی رخ نداده است، فقط یک مجوز گرفته‌اند و دیگر راکد و بلاتکلیف مانده‌اند.

وی گفت: به هر حال، مسئولان مناطق آزاد باید لایحه‌ای به دولت ارائه دهند تا از طریق دولت وارد مجلس شود و در آن‌جا اصلاح شود. بخش‌هایی از قوانین آن‌جا، در حال حاضر با قوانین سرزمین اصلی اداره می‌شوند و مزیت‌هایی که قبلا وجود داشت و مردم روی آن حساب باز می‌کردند، از دست رفته است. از طرفی هم مردم دل‌شان خوش است که مثلا «هر مسافر هنگام ورود به ایران، سالی یک بار می‌تواند کالاهایی به ارزش حداکثر ۸۰ دلار را بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی همراه خود وارد کند»، در حالی که قیمت‌ها بسیار افزایش یافته و این رقم تغییر نکرده است. اگر بخواهند با دلار هم خرید کنند، واقعا باید اصلاحاتی صورت گیرد؛ مثلا ۸۰ دلار الان شده ۱۲۰ دلار، تکلیف این افراد چیست؟ چه کاری باید انجام دهند؟

نماینده مردم شاهین‌دژ تاکید کرد: در حوزه کالای همراه مسافر، همیشه حرف و حدیث‌های زیادی بوده؛ مثلا مناطق آزاد کشور را متهم می‌کردند که معبر ورود کالای قاچاق شده است. در حالی که من این را نوعی فرافکنی می‌دانم، زیرا حجم زیاد  قاچاق کالا در سطح کشور با کالای همراه مسافر، قابل مقایسه نیست. مثلا کانتینر‌هایی که وارد کشور می‌شوند، بخش عمده آنها از مناطق آزاد نبوده است. من با توجه به این که واقعا در آنجا کار کرده‌ام، اطلاعات دقیقی دارم. آن زمان هم حرف و حدیث‌هایی مطرح می‌شد، اما حیف است این ظرفیت در سطح کشور فعال نشود.

وی یادآور شد: مخاطب اصلی که باید به این مسئله رسیدگی کند، شخص رئیس‌جمهور و وزیر مربوطه است تا تصمیم عاجلی درباره مناطق آزاد بگیرند، زیرا کارکرد اصلی خود را از دست داده و هیچ سرمایه‌گذاری انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در آن‌جا ندارد. کاری که در آن‌جا انجام می‌دهند، همان کار را در تهران هم می‌توان انجام داد. قبلا، به‌عنوان مثال، افراد ۲۰ سال معافیت مالیاتی داشتند یا مالیات بر ارزش افزوده معاف بود. اکنون مسائل و مشکلاتی ایجاد شده که باعث شده مناطق آزاد از مسیر اصلی خود خارج شوند.

میرزایی گفت: من واقعا به مسئولان دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد توصیه می‌کنم که اگر واقعا طرح یا برنامه‌ای دارند، آن را تهیه کرده و به دولت ارائه دهند یا با مجلس گفت‌و‌گو کنند تا ما هم بتوانیم طرحی تهیه کنیم و وارد دستور کار مجلس شورای اسلامی شود تا مزیت‌های واقعی برای مناطق آزاد ایجاد شود. مناطق آزاد می‌توانستند هم برای مرزنشینان مزیت ایجاد کنند، هم صادرات مجدد انجام دهند، کالای واردشده را بازتولید و بازطراحی کنند و برای صادرات مجدد آماده کنند؛ متاسفانه، روزبه‌روز این مناطق تضعیف شده و از اساسنامه اصلی خود دور می‌شوند.