نفت ۳ رقمی پیامد جنگ در تنگه هرمز؛ چیزی که ترامپ نمی خواهد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ نشریه اقتصادی فورچون با اشاره به رابطه تنگه هرمز و قیمت بنزین در آمریکا نوشت: «بزرگ‌ترین تجمع نظامی ایالات متحده از زمان حمله سال ۲۰۰۳ به عراق، ایران را هدف گرفته است و به گفته تحلیلگران در صورت وقوع جنگ، قیمت بنزین در آمریکا حدود دوبرابر خواهد شد و به بالای ۵ دلار در هر گالن خواهد رسید.»

دلیل این افزایش شدید قیمت، تنگه هرمز در سواحل ایران است. این تنگه باریک ۱۰۴ مایلی، گلوگاه اصلی جداکننده خلیج فارس از اقیانوس هند و بازارهای جهانی انرژی است. روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از این تنگه روانه بازارهای جهان می شود. بخش عمده نفت خام عربستان سعودی، عراق، ایران، کویت و امارات متحده عربی باید از این تنگه عبور کند.

دن پیکرینگ، پیش‌بینی‌کننده بازار نفت در این باره گفت: «مخاطرات بسیار بالاست. بزرگ‌ترین ریسک برای اختلال، از سوی ایران خواهد بود اگر به گوشه رانده شود و چیزی برای از دست دادن نداشته باشد.» به گفته وی الگوی درگیری‌ها در خاورمیانه طی ۲۰ سال گذشته این بوده که از هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی خودداری شود. این الگو در جریان جنگ ۱۲ ‌روزه میان اسرائیل و ایران در ژوئن گذشته نیز تکرار شد.

با این حال، ایران می‌تواند تنگه را بمباران کند یا در سراسر آن مین‌ گذاری انجام دهد و نوعی محاصره ایجاد کند. ایران همچنین می‌تواند تاسیسات نفتی منطقه به‌ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی را هدف قرار دهد. اگر ایران حمله آمریکا علیه خود را موجودیتی ببیند، دیگر هیچ قاعده‌ای پابرجا نخواهد بود.»

بر این اساس، وضعیت امروز نسبت به تابستان گذشته نگران‌ کننده‌تر است. ایران احتمالا با یک نبرد وجودی روبه‌روست، که یعنی تمایل بیشتری به واکنش تهاجمی نشان دارد، حتی اگر فقط برای بالا بردن هزینه مداخله آمریکا باشد. ایران اگر در تنگنا قرار بگیرد ممکن است تصمیم بگیرد همسایگان عرب نفت‌خیز خود را هدف قرار دهد، زیرا اهداف آسانی هستند و همه از یک شوک عظیم قیمت نفت متضرر خواهند شد.

برآورد هزینه‌های درگیری با ایران برای ترامپ

قیمت نفت آمریکا هم اکنون در محدوده بالای ۶۶ دلار به ازای هر بشکه قرار دارد که فقط به دلیل تنش‌های مربوط به ایران، نزدیک به ۱۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته است. پیکرینگ گفت: «این نشان می‌دهد بازارهای انرژی حدود ۲۵ درصد احتمال وقوع یک درگیری بزرگ در خاورمیانه را در نظر گرفته‌اند.» بنابراین، همچنان احتمال نتیجه‌ای مسالمت‌آمیز یا یک درگیری نظامی محدود بیشتر است.

ترامپ بر بنزین ارزان در سال انتخابات میان‌دوره‌ای تمرکز دارد و همواره خواستار کاهش قیمت نفت به ۵۰  دلار در هر بشکه بوده است. سطح ۵۰ دلاری نفت می‌تواند قیمت متوسط هر گالن بنزین معمولی در آمریکا را به حدود ۲.۵ دلار نزدیک کند. میانگین فعلی قیمت بنزین ۲.۹۳ دلار به ازای هر گالن است و روندی افزایشی دارد. پیکرینگ گفت اعداد و ارقام نشان می‌دهد ترامپ خواهان توافق با ایران است.

اوپک به رهبری عربستان سعودی و امارات با افزایش تولید خود می‌تواند تا حدی کاهش عرضه نفت ناشی از درگیری نظامی محدود با ایران را جبران کند اما کلودیو گالیمبرتی، اقتصاددان ارشد ریستاد انرژی گفت: «هیچ چیز نمی‌تواند بستن تنگه هرمز را جبران کند و چنین وضعیتی برای بازارهای جهانی انرژی در بلندمدت به‌ سادگی قابل دوام نیست.»

گالیمبرتی گفت: «یک درگیری مهار‌شده با ایران می‌تواند قیمت نفت را ۱۵ تا ۲۰ دلار دیگر افزایش دهد و آن را به بالای ۸۰  دلار برساند. هرگونه تاثیر درگیری ها بر تنگه هرمز می‌تواند جهشی به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه ایجاد کند و احتمالا قیمت بنزین را به حدود ۵ دلار در هر گالن برساند.»

در مقابل، یک توافق صلح می‌تواند قیمت نفت را به زیر ۶۰ دلار در هر بشکه برساند و یک توافق گسترده‌تر که تحریم‌های نفت ایران را لغو کند و اجازه صادرات به بازارهای بیشتر را بدهد، می‌تواند ۵ دلار دیگر نیز از قیمت نفت بکاهد و آن را به حدود ۵۰ دلار مورد نظر ترامپ نزدیک کند. به هر حال، بازارهای جهانی انرژی در حال حاضر با مازاد عرضه مواجه‌اند و افزودن بشکه‌های نفت ایران می‌تواند قیمت‌ها را به سطوح بسیار پایین برساند.

گالیمبرتی گفت: «ما احتمال دستیابی به یک راه‌حل دیپلماتیک و یک توافق هسته‌ای جدید را رد نمی‌کنیم اما به نظر می‌رسد این سناریو کمی دور از دسترس باشد.» همچنین وی گفت: «در نهایت همه در جهان می‌خواهند از مسدود شدن تنگه هرمز جلوگیری کنند اما ایرانی که چیزی برای از دست دادن نداشته باشد یا یک حادثه تصادفی می‌تواند معادله را تغییر دهد.»

فورچون در پایان گزارش خود نوشت: توانایی ایران برای بستن تنگه هرمز اگر تصمیم به چنین کاری بگیرد بسیار بالاست. این گام بسیار بزرگی است که البته در جنگ ۱۲ روزه به آن دست نزد.