توسعه شبکه‌های آبیاری و افزایش بهره‌وری در کشور

به گزارش اقتصاد معاصر؛ بررسی تازه‌ترین آمار‌ها از عملکرد دولت چهاردهم در بخش آب نشان می‌دهد تمرکز همزمان بر توسعه زیرساخت‌های تأمین آب، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و مدیریت منابع زیرزمینی در دستور کار قرار گرفته است؛ رویکردی که در صورت تداوم، می‌تواند بخشی از چالش‌های مزمن کم‌آبی کشور را تعدیل کند.

بر اساس این آمار، تاکنون ۶ سد ملی و استانی با حجم ۱۰۴ میلیارد مترمکعب به بهره‌برداری و آبگیری رسیده‌اند که نشان‌دهنده افزایش ظرفیت ذخیره و تنظیم آب در سطح کشور است.

در کنار پروژه‌های تکمیل‌شده، ۸ سد دیگر آماده افتتاح و آبگیری هستند که در صورت بهره‌برداری، ۶۳۰.۳ میلیون مترمکعب به حجم مخازن کشور اضافه خواهند کرد. این ارقام بیانگر آن است که دولت علاوه بر افتتاح پروژه‌های جدید، بر تکمیل طرح‌های در آستانه بهره‌برداری نیز تمرکز داشته است.

در بخش منابع آب زیرزمینی، عدد قابل توجه ۲۱۹۳ میلیون مترمکعب به عنوان میزان مدیریت برداشت و بهره‌برداری اعلام شده است. این شاخص در شرایطی اهمیت دارد که بسیاری از دشت‌های کشور با افت سطح آب زیرزمینی و کسری مخزن مواجه‌اند.

در همین راستا، ۲۵ هزار و ۵۷۷ حلقه چاه به ابزار اندازه‌گیری هوشمند (کنتور) مجهز شده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند به کنترل برداشت‌های غیرمجاز و مدیریت دقیق‌تر منابع زیرزمینی کمک کند. حرکت به سمت هوشمندسازی چاه‌ها را می‌توان یکی از نقاط کلیدی در گذار از مدیریت سنتی به حکمرانی داده‌محور آب دانست.

۵۸ هزار و ۵۲۶ هکتار شبکه‌های آبیاری و زهکشی احداث و آب‌اندازی شده یا آماده افتتاح هستند. با توجه به سهم بالای بخش کشاورزی در مصرف آب کشور، توسعه این شبکه‌ها در صورت همراهی با الگو‌های نوین آبیاری می‌تواند به کاهش تلفات و افزایش راندمان مصرف منجر شود.

همچنین ظرفیت ۱۴ هزار و ۳۱۳ لیتر در ثانیه در طرح‌های آبرسانی افتتاح‌شده و آماده بهره‌برداری (توسط شرکت مدیریت منابع آب) ایجاد شده که نقش مهمی در تأمین آب شرب و صنعتی مناطق مختلف ایفا خواهد کرد.

در پروژه‌های قابل افتتاح، مجموعاً ۱۰ هزار و ۸۴۰ نفر اشتغال‌زایی پیش‌بینی شده است. این موضوع نشان می‌دهد طرح‌های آبی علاوه بر کارکرد زیربنایی، می‌توانند به عنوان پیشران توسعه منطقه‌ای و ایجاد فرصت‌های شغلی نیز عمل کنند.

آنچه از مجموعه این آمار‌ها برمی‌آید، ترسیم تصویری از رویکرد فعال و زیرساخت‌محور دولت چهاردهم در حوزه آب است؛ رویکردی که هم‌زمان بر افزایش ظرفیت‌های تأمین و ذخیره آب، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و اصلاح شیوه‌های بهره‌برداری، به‌ویژه در منابع آب زیرزمینی، تمرکز دارد.

با این حال، پایداری این دستاورد‌ها در گرو تداوم سرمایه‌گذاری، نظارت مستمر و مهم‌تر از همه همراهی بهره‌برداران، کشاورزان و شهروندان در مدیریت مصرف آب است؛ چراکه تنها با پیوند سیاست‌گذاری‌های کلان و مشارکت اجتماعی می‌توان از عبور تدریجی کشور از تنش آبی و حرکت به‌سوی حکمرانی پایدار منابع آب اطمینان حاصل کرد./صداوسیما