ماراتن خط‌آهن رشت-آستارا کِی به پایان می‌رسد؟

به گزارش اقتصاد معاصر؛ پروژه راهبردی خط‌آهن رشت–آستارا به‌عنوان حلقه مفقوده کریدور شمال–جنوب، سال‌هاست میان وعده‌ها، مذاکرات و برخی مسائل دیگر در رفت‌وآمد است.

اگرچه مسئولان وزارت راه و شهرسازی طی ماه‌های اخیر از پیشرفت تملک اراضی، جلب اعتماد طرف روس و نهایی‌شدن قریب‌الوقوع قرارداد اجرایی سخن گفته‌اند، اما تکرار زمان‌بندی‌های مشابه و نبود خروجی مشخص، این پرسش را پررنگ‌تر کرده که آیا این پروژه مهم سرانجام وارد فاز اجرایی قطعی می‌شود یا همچنان در ایستگاه توافق‌نامه‌ها متوقف خواهد ماند؟

جلب اعتماد روس‌ها

اواخر آبان‌ماه امسال فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در رابطه با آخرین وضعیت خط‌آهن رشت–آستارا گفته بود: بخش مهمی که در خصوص این پروژه آغاز شده و خوشبختانه به‌خوبی پیش می‌رود، موضوع تملک اراضی است. تملک اراضی را در حال پیشبرد هستیم و تمام تلاش ما این است که تا پایان سال 1404 این تملک انجام شود.

وی با بیان اینکه اعتماد طرف روس جلب شده است، افزود: سال‌ها این موضوع از سوی روس‌ها مطرح بود که «تملک باید از سوی شما انجام شود تا ما پس از آن وارد شویم» و این مسئله به این صورت واگذار می‌شد که «چون تملک انجام نشده، فاینانس تعیین نمی‌شود».

وی یادآور شد: موضوع مهم دیگر در پروژه ریلی رشت–آستارا، معافیت‌های مالی و عوارضی است که در قانون بر آن تأکید شده و باید بر اساس آن عمل شود. هم‌زمان با کار کالبدی و خرید زمین، ملاحظات قانونی این بخش نیز با معاونت حقوقی در حال پیگیری است. این مسئله نکته مهمی است؛ چراکه خود قرارداد، توافق‌نامه و معافیت‌هایی که در توافق‌نامه ذکر شده، باید به‌طور قانونی حل‌وفصل شود و این روند در حال انجام است.

وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه موضوع سوم، قرارداد اجرایی پروژه خط‌آهن رشت–آستاراست، گفت: قرارداد اجرایی که عدد و رقم کار در آن مشخص شده است؛ رقم 1.6 میلیارد یورویی که 15 درصد آن را باید جمهوری اسلامی ایران تأمین کند. احجام کار و جزئیات قرارداد اجرایی با جزئیات بیشتری تهیه شده و همان‌طور که پیش‌تر گفته‌ام، تا یک ماه آینده (اواخر آذرماه 1404) نهایی خواهد شد.

صادق با اشاره به ارسال دعوت‌نامه از سوی روسیه برای امضای قرارداد اجرایی خط‌آهن رشت–آستارا افزود: یکی دو هفته تأخیر به دلیل پیگیری موضوعات حقوقی اتفاق افتاده، اما تصمیم داریم برای نهایی‌سازی قرارداد طی یکی دو هفته آینده به آن‌جا سفر کنیم. موضوعات حقوقی نیز در قالب یک بند، به موازات این کار پیش خواهد رفت.

وی یادآور شد: موضوع دیگری که به‌خوبی در حال پیش رفتن است و باید بر آن تأکید بیشتری شود، این است که هم‌زمان با خرید اراضی، اقدامات فنی نیز آغاز شود. این موضوع به سرعت‌بخشی کار و ریل‌گذاری کمک خواهد کرد. این موارد را توضیح می‌دهم تا زمانی که دو یا سه هفته دیگر از من پرسیده می‌شود «در خصوص قرارداد چه کردید؟»، پاسخ روشن باشد.

*موافقت ایران با 70 درصد پیشنهاد روس‌ها

اواخر ماه گذشته (آذر 1404) هوشنگ بازوند، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، درباره خط‌آهن رشت–آستارا گفته بود: تقریباً با 70 درصد پیشنهاد روس‌ها برای ساخت این خط‌آهن موافق هستیم.

وی با بیان اینکه «اختلاف نظر ما کارشناسی و مربوط به ایستگاه‌هاست»، افزود: با توجه به اینکه روس‌ها سابقه زیادی در ساخت ایستگاه‌های راه‌آهن دارند، طبیعتاً طراحی را به آن سمت‌وسو می‌برند و ممکن است این کار مورد قبول ما نباشد. البته در سفری که به روسیه خواهیم داشت، این مسئله حل‌وفصل خواهد شد.

بازوند پیش‌تر نیز از سفر مدیرعامل شرکت «کاسپین سرویس» روسیه به ایران خبر داده و گفته بود: در حال مذاکره با روس‌ها برای قرارداد اجرایی پروژه ساخت خط‌آهن رشت–آستارا هستیم و در آینده نزدیک قرار است برای امضای قرارداد اجرایی به روسیه سفر کنیم.

بر اساس آخرین اظهارات مسئولان وزارت راه و شهرسازی تاکنون حدود 112 کیلومتر از اراضی مسیر ساخت خط‌آهن رشت–آستارا تملک شده و قرار است در فاصله حدود دو ماه تا پایان سال، این بخش از پروژه اجرایی شود.

با این حال در شرایط فعلی مشخص نیست آیا مدیران ذی‌ربط در بخش حمل‌ونقل کشور برای امضای قرارداد اجرایی به روسیه سفر کرده‌اند یا خیر. در اینجا این پرسش مطرح می‌شود که ماراتن قرارداد اجرایی خط‌آهن رشت–آستارا چه زمانی به خط پایان می‌رسد؟/تسنیم