از اسباب کشی ارزی به تالار دوم تا افزایش محتاطانه قیمت بنزین

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله تالار دوم مرکز مبادله، قیمت بنزین، قیمت اقلام خوراکی، بازار سرمایه و بندر چابهار پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «اسباب کشی ارزی به تالار دوم» به بررسی اصلاح تدریجی نظام چندنرخی ارز در ایران با محوریت تقویت تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلا پرداخته و نوشته است: «سیاستگذار ارزی کشور نشانه‌های روشنی از حرکت به‌سوی اصلاح تدریجی نظام چندنرخی ارز بروز داده است؛ اصلاحی که محور اصلی آن تعمیق تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلاست. در شرایطی که اقتصاد ایران هم‌زمان با چهار نرخ ارزی فعالیت می‌کند و این وضعیت از نگاه کارشناسان تورم‌زا و ناکارآمد است، تمرکز بر تالار دوم به‌عنوان یک بازار میانی، می‌تواند زمینه همگرایی نرخ‌ها را فراهم کند. هدایت بیش از ۳۳۰۰ ردیف تعرفه‌ای وارداتی به تالار دوم، حذف ارز ترجیحی برنج و پذیرش ارز سرمایه‌گذاران خارجی در این تالار، از مهم‌ترین نشانه‌های این رویکرد جدید است. سیاستگذار تلاش دارد بدون شوک‌درمانی، مرجع قیمت‌گذاری کالاها و تامین ارز را به‌تدریج به این بازار منتقل کند. به اعتقاد بانک مرکزی، تالار دوم می‌تواند بستری برای کشف نرخ تعادلی، کاهش رانت و افزایش شفافیت باشد. با این حال، موفقیت این مسیر مشروط به همراهی اصلاحات بودجه‌ای و بانکی است؛ چراکه بدون مهار کسری بودجه و ناترازی شبکه بانکی، اصلاح ارزی به‌تنهایی قادر به کنترل تورم نخواهد بود.»

روزنامه شرق با عنوان «افزایش محتاطانه قیمت بنزین» در گزارش اقتصادی خود به افزایش محتاطانه قیمت بنزین و سه‌نرخی شدن آن با هدف جبران کسری بودجه و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و تورمی، پرداخته و نوشته است: «دولت چهاردهم پس از ماه‌ها تردید، به‌صورت محتاطانه قیمت بنزین را افزایش داد و از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ نظام سه‌نرخی را اجرا کرد. بر این اساس، ۶۰ لیتر بنزین یارانه‌ای با قیمت ۱۵۰۰ تومان، مصرف تا ۱۶۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و مصرف بالاتر یا استفاده از کارت جایگاه‌داران با قیمت ۵۰۰۰ تومان عرضه می‌شود. دولت هدف اصلی این اقدام را جبران بخشی از کسری شدید بودجه می‌داند؛ کسری‌ای که طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس حدود ۵۵۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. منتقدان معتقدند افزایش قیمت بنزین راه‌حل اصلی نیست و ریشه مصرف بالای سوخت در فرسودگی ناوگان، کیفیت پایین خودروهای داخلی و ضعف بهره‌وری نهفته است. به گفته آنان، بخش بزرگی از بودجه کشور صرف تامین سوخت خودروهای فرسوده می‌شود، در حالی که آزادسازی قیمت بنزین درآمد محدودی برای دولت ایجاد می‌کند. اقتصاددانان نیز تاکید می‌کنند این افزایش ملایم نه مصرف را به‌طور جدی کاهش می‌دهد و نه کسری بودجه را جبران می‌کند اما می‌تواند فشار معیشتی بر اقشار وابسته به سوخت و انتظارات تورمی جامعه وارد کند.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «حواله یلدا به انصاف گرانفروشان!» به افزایش شدید قیمت اقلام مصرفی شب یلدا و نقد سیاست‌های دولت در مدیریت بازار پرداخته و نوشته است: «وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده که طبق قانون، این وزارتخانه اجازه قیمت‌گذاری میوه و آجیل را ندارد و تعیین قیمت‌ها تابع عرضه و تقاضاست؛ بنابراین از اصناف خواسته انصاف را رعایت کنند. منتقدان معتقدند بازار ایران نه آزاد است و نه تحت کنترل موثر دولت، بلکه در عمل در اختیار دلالان و واسطه‌هاست و اتکا به وجدان گران‌فروشان پاسخگوی فشار معیشتی مردم نیست. در آستانه شب یلدا، قیمت میوه، آجیل و سایر اقلام سنتی به‌طور چشمگیری افزایش یافته و برخی از آنها به کالاهای لوکس تبدیل شده‌اند؛ به‌طوری که هزینه یک شب یلدای ساده برای یک خانواده می‌تواند به چند میلیون تومان برسد. این گرانی‌ها قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و بر سنت‌های فرهنگی اثر منفی گذاشته است. در مقابل، معاون اول رئیس‌جمهور دستور افزایش نظارت، برخورد با متخلفان و عرضه کالا با قیمت مناسب را صادر کرده و اتاق اصناف نیز از برگزاری جشنواره‌های فروش ویژه و تشدید بازرسی‌ها خبر داده است. گزارش تاکید می‌کند که تداوم این وضعیت، هم سفره مردم و هم آیین‌های فرهنگی را تحت فشار قرار می‌دهد.»

روزنامه وطن‌امروز با عنوان «سیگنال مثبت بورس به سرمایه‌گذاران» در گزارش اقتصادی خود به روند صعودی بورس ایران و رشد شاخص بازار سرمایه پرداخته و نوشته است: «بازار سرمایه در روزهای اخیر روند صعودی خود را حفظ کرده و شاخص کل بورس با عبور از ۳ میلیون و ۶۲۸ هزار واحد، اعتماد سرمایه‌گذاران را بازگردانده است. این رشد ناشی از ورود جریان نقدینگی از بازارهای موازی مانند ارز و طلا به بورس، انتظار مثبت نسبت به آینده اقتصادی و اصلاح سیاست‌های ارزی و انرژی است. گروه‌های فلزی، پتروشیمی و بانکی بیشترین تاثیر را در افزایش شاخص داشته‌اند و احتمال کاهش فشارهای مالیاتی و تسهیل صادرات، چشم‌انداز سودآوری صنایع را تقویت کرده است. کارشناسان بازار سرمایه تاکید دارند که ادامه روند صعودی نیازمند اخبار و محرک‌های جدی‌تر مانند بودجه سال آینده و سیاست‌های حمایتی دولت است. همچنین سهام‌های کوچک که رشد کمتری نسبت به شاخص کل داشته‌اند، با ورود نقدینگی جدید می‌توانند بازدهی بالایی ایجاد کنند. در مجموع، بورس با افزایش جذابیت و شفافیت، به محل امن‌تری برای سرمایه‌گذاری تبدیل شده و می‌تواند همزمان رونق صنایع و تامین مالی اقتصاد کشور را تقویت کند.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیون دلاری هند در چابهار» به توسعه و ارتقای بنادر ایران، به‌ویژه بندر چابهار و سرمایه‌گذاری خارجی در آن به‌منظور افزایش ظرفیت لجستیک، حمل‌ونقل و تجارت دریامحور پرداخته و نوشته است: «مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی ایران از توسعه و ارتقای بنادر کشور با هدف افزایش عملیات بندری و ظرفیت لجستیک خبر داد. وی گفت که برنامه‌های توسعه‌ای در شمال و جنوب کشور، به‌ویژه دریای خزر، با همکاری کشورهای حاشیه خزر و تشکیل کنسرسیوم‌های مشترک پیش می‌رود تا حمل بار، مسافر و گردشگری بهبود یابد. بندر چابهار نیز با سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیون دلاری هند در حال توسعه است و فعالیت‌های تخلیه و بارگیری کانتینری امسال ۷۰ درصد رشد داشته است. این بندر مسیر اتصال جنوب ایران به کریدور چندوجهی تجاری چین-آسیای مرکزی-اروپا است و اتصال ریلی آن به زاهدان تا پایان سال انجام خواهد شد. همچنین عملیات اجرایی منطقه لجستیک پس‌کرانه چابهار آغاز شده و تجهیزات جدید در حال نصب است. علاوه بر چابهار، سه بندر دیگر به نسل ۳ ارتقا می‌یابند و بزرگ‌ترین لایروب دریای خزر وارد کشور شده است تا مشکلات کاهش تراز آب و لایروبی بنادر شمالی و جنوبی حل شود. سازمان بنادر تأکید دارد که توسعه اقتصاد دریامحور می‌تواند رفاه نسل‌های آینده را تضمین کرده و ناترازی‌ها را کاهش دهد.»