بازار مسکن تل‌آویو در آستانه فروپاشی

به گزارش اقتصاد معاصر؛ بازار مسکن در رژیم صهیونیستی، به‌ویژه در تل‌آویو، این روزها با موجی بی‌سابقه از کاهش معاملات، افت شدید تقاضا و رکود روبه‌رو است؛ بحرانی که کارشناسان آن را نتیجه مستقیم ناامنی، جنگ و سیاست‌های دولت بنیامین نتانیاهو و تبعات اقتصادی آن می‌دانند.

گزارش‌های رسمی وزارت دارایی رژیم صهیونیستی نشان می‌دهد فروش واحدهای مسکونی در ژانویه 2025 با 32 درصد کاهش نسبت به دسامبر، در پایین‌ترین سطح دو دهه اخیر قرار گرفته است. 

فروپاشی معاملات؛ رکودی فراتر از نوسان‌های اقتصادی

تعداد معاملات مسکن آزاد در ژانویه 2025 به 6٬679 واحد کاهش یافت که 6٪ کمتر از ژانویه 2024 بود.  در بازار ساخت و ساز نیز فروغی نیست: فروش واحدهای نوساز توسط سازندگان در همان ماه 23٪ افت کرده و جریان نقدی سازندگان بعد از کسر هزینه‌ها برای اولین بار از آوریل 2023 منفی شد.

در گزارش ژوئن 2025 از وزارت دارایی رژیم صهیونیستی، فقط 5٬844 معامله ثبت شد — 29٪ کمتر از مدت مشابه سال گذشته و 13٪ کمتر از ماه قبل. بخش آپارتمان‌های نوساز با کاهش 46٪ در فروش مواجه شد.

سقوط قیمت و افزایش عرضه؛ فشار بر بازار «میانی» و متوسط

طبق جدیدترین داده‌های رسمی، بازار مسکن اسرائیل در تابستان 2025 هفتمین ماه پیاپی کاهش قیمت را تجربه کرد: شاخص قیمت مسکن بین مرداد–شهریور 2025 نسبت به ماه قبل 0.3٪ و نسبت به سال گذشته نیز افت معنادار داشت. در همین بازه، قیمت آپارتمان‌های جدید 0.8٪ کاهش یافت. در شهر تل‌آویو بزرگ‌ترین شاهد این نزول بود: قیمت واحدهای 5-خوابه در دو سه‌ماهه اخیر حدود 26٪ کاهش یافته است. 

در عین حال، موجودی خانه‌های نوساز بدون فروش به رکورد بی‌سابقه‌ای رسیده است — طبق آمار تا اوایل 2025 بیش از 80 هزار واحد آماده فروش مانده که معادل تقریبا 19 ماه عرضه با سرعت فروش فعلی است. این انبوه عرضه بدون خریدار، فشار نزولی بر قیمت‌ها و انگیزه فروشندگان را افزایش داده است. 

چرا بازار خوابید؟

کارشناسان شرایط کنونی بازار مسکن رژیم صهیونیستی را نتیجه مجموعه‌ای از شوک‌ها می‌دانند. نخست و مهم‌تر؛ ناامنی و جنگ: ادامه بحران امنیتی، حملات موشکی و وضعیت متشنج منطقه که به ویژه شهرهای پرجمعیتی مانند تل‌آویو و مراکز ساحلی را هدف گرفته ، انگیزه شهروندان برای سرمایه‌گذاری در املاک را به‌شدت کاهش داده است. در این فضای بی‌ثبات، خریداران به این سوال می‌رسند: «وقتی نمی‌دانیم سه ماه آینده چه خواهد شد، چرا میلیاردها خرج خانه کنیم؟»

دوم، هزینه‌های ساخت و تأمین مالی است. سازندگان با کاهش شدید نقدینگی مواجهند ( نقدینگی شرکت‌های ساختمانی تا 72 درصد افت کرده است )  به‌طوری که بسیاری از پروژه‌ها نیمه‌کاره رها شده یا متوقف شده‌اند. این موضوع زنجیره تأمین واحدهای نوساز را فلج کرده است. 

سوم، کاهش خریداران داخلی و خارجی است. خرید «خانه اول» برای خانوارها 15٪ کاهش یافته و خرید سرمایه‌گذاران خارجی نزدیک به 40٪ افت کرده است. یعنی هم شهروندان داخلی با ترس امنیتی و اقتصادی عقب نشسته‌اند، هم سرمایه‌گذاران خارجی (که پیش‌تر بخش مهمی از تقاضا را تشکیل می‌دادند) بازار را ترک کرده‌اند.

چهارم، بی‌اعتمادی ساختاری است. کارشناسان می‌گویند آن‌چه با سیاست‌های امنیتی و اقتصادی نتانیاهو آغاز شد، امروز به یک بحران ساختاری تبدیل شده است؛ شکستی که اعتماد هم مردم و هم سرمایه‌گذاران را به‌شدت آسیب زده و امکان بازگشت سریع را بعید کرده است.

داده‌ها نشان می‌دهد با کاهش خرید، بازار اجاره روند صعودی گرفته است. نرخ رهن و اجاره در بسیاری از مناطق افزایش یافته و تقاضای اجاره اداری و مسکونی نسبت به خرید خانه رشد کرده است. 

همزمان، بخش عرضه مسکن به‌شدت افزایش یافته است؛ اما این واحدها بدون خریدار مانده‌اند. در تل‌آویو و مناطق مرکزی، میزان خانه‌های خالی و آماده فروش در مقایسه با خریداران بالقوه، شمار چشمگیری است. 

سناریوی پیش‌رو: بازگشت نامطمئن؟

کارشناسان بر این باورند تا زمانی که وضعیت امنیتی (هم داخلی و هم منطقه‌ای)  تثبیت نشود و هزینه تأمین مالی سازندگان کاهش نیابد، بازار مسکن اسرائیل بهبود نخواهد یافت. هشدار داده شده است حتی کاهش قیمت فعلی ممکن است ادامه یابد و بازار «خانه» تا پایان 2025 در رکود بماند. 

همچنین برخی سرمایه‌گذاران، به جای بازار داخلی، توجه خود را به بازار املاک ارزان‌تر در کشورهای اطراف معطوف کرده‌اند،  تغییری که در بلندمدت می‌تواند ساختار مالکیت مسکن در رژیم صهیونیستی را دگرگون کند./تسنیم