رشد اقتصادی بدون ثبات اقتصادی و ارزی ممکن نیست

مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر، ثبات اقتصادی را پیش‌نیاز اصلی سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی دانست و گفت: وقتی سرمایه‌گذار ثباتی در فضای اقتصادی، قیمت‌ها و دستمزدها ببیند، رغبت به سرمایه‌گذاری پیدا می‌کند. شما پروژه‌ای را با برآورد هزینه‌ها، قیمت فروش، مصرف انرژی و نیروی کار تعریف می‌کنید. اما وقتی قیمت‌ها مدام در حال تغییرند، آن مطالعات اولیه کلا بی‌اساس و بی‌‌بنیاد می‌شود. وقتی قیمت مواد اولیه، دستمزد نیروی کار و هزینه انرژی دائما تغییر می‌کند، نمی‌توان ثبات قیمت در بازار داشت. 

عضو اتاق بازرگانی ایران تاکید کرد: بدون سرمایه‌گذاری، اشتغال و تولیدی وجود نخواهد داشت و نرخ رشد اقتصادی ما مثبت نمی‌شود. رشد اقتصادی فقط با تولید به دست می‌آید و تولید نیز نیازمند ثبات در شرایط اقتصادی و بازار است.

دانشمند راه‌حل را در دو مسئله ساده خلاصه کرد: «اول باید حتما ثبات در بازار داشته باشیم و دوم، ارز را تک‌نرخی کنیم. ارز تک‌نرخی باعث می‌شود ارز حاصل از صادرات حتماً به کشور بازگردد.

عضو اتاق بازرگانی ایران، لزوم استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در کشتیرانی برای عبور از تحریم این فعال اقتصادی همچنین به مشکلات ناشی از تحریم در حوزه کشتیرانی اشاره کرد و گفت: «ما باید انتخاب کنیم که آیا می‌خواهیم صرفا کشتیرانی جمهوری اسلامی و نفتکش را حفظ کنیم یا منافع ملی را در داشتن یک ناوگان حمل‌ونقل کارآمد در نظر بگیریم.

وی پیشنهاد داد: برای حفظ منافع ملی، باید به بخش خصوصی امکان فعالیت بدهیم. بخش خصوصی تحریم نیست؛ اگر کالاهای غیرتحریمی را جابجا کند، تحریم نمی‌شود. اما کشتیرانی جمهوری اسلامی تحریم است و حتی اگر گندم و دارو جابجا کند، چون خود نهاد تحریم است، بنادر دنیا آن را نمی‌پذیرند.

دانشمند افزود: ما برای تامین نان مردم نیاز داریم گندم را به‌هنگام وارد کنیم. فرض کنید گندم را از برزیل خریده‌ایم اما کشتی برای آوردنش نداریم. کشتیرانی خارجی به دلیل مشکلات بنادر ایران تمایلی به آمدن ندارد یا هزینه‌های گزافی روی ما سربار می‌کند. باید اجازه دهیم بخش خصوصی این گره را باز کند تا هم شفافیت ایجاد شود و هم رانت‌خواری به وجود نیاید. 

عضو اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از سیاست‌های تخصیص ارز ترجیحی، گفت: الان دولت می‌گوید برای نهاده‌های دامی دلار ۲۸۵۰۰ تومانی می‌دهد اما عملا در بازار، کالاها با نرخ دلار آزاد حساب می‌شوند. دولت این یارانه را می‌پردازد اما اثری روی زندگی مردم ندارد.

وی دلیل این امر را تورم مداوم و افزایش قیمت دلار دانست و افزود: کیفیت زندگی مردم پایین آمده است. شما دستمزدی مثلا ۱۵ میلیون تومانی می‌گرفتید اما آمارهای رسمی از تورم بالاتر حکایت دارد، در حالی که دستمزدها ۱۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته‌اند. این یعنی کیفیت زندگی مردم پایین آمده و مرتبا هم در حال پایین آمدن است.

وی در ادامه گریزی به بانک آینده زد و اظهار داشت: نحوه مدیریت بحران‌هایی مانند مورد «بانک آینده»، اعتماد عمومی به کل نظام بانکی و دستگاه‌های نظارتی کشور را تضعیف کرده و تکرار این روند برای بانک‌های دیگر، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اقتصاد وارد خواهد کرد. سوال این است که بانک مرکزی در تمام این سال‌ها چرا نظارت و بازرسی خود را انجام نداده است؟ بانک‌ها موظفند در دوره‌های زمانی مشخص، گزارش‌های مالی خود از جمله وضعیت سپرده‌های دیداری و مدت‌دار و همچنین جزئیات تسهیلات اعطایی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را به بانک مرکزی ارائه دهند. 

این عضو اتاق بازرگانی افزود: در همه‌جای دنیا، بانک مرکزی موظف است با بررسی این گزارش‌ها، هرگونه انحراف بانک از تکالیف تعیین‌شده یا نسبت‌های مجاز را در همان ابتدا شناسایی و جلوی آن را بگیرد. اما ما در ایران منتظر می‌مانیم تا بانک‌ها به نقطه بحرانی برسند؛ یک بار برای بانک تجارت و بار دیگر برای بانک آینده حرکت می‌کنیم.