از تبخیر طبقه متوسط تا گرانی مرغ

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های اقتصادی امروز خود، به موضوعات مختلفی اعم از وضعیت معیشتی دهک‌های درآمدی، انحراف سازمان نظام مهندسی ساختمان، خصوصی‌سازی معدنجو، وضعیت جذب سرمایه خارجی کشور‌های مختلف، گرانی نان، وضعیت ساخت مسکن در کشور، انحراف صندوق توسعه، تفاوت قیمت خودرو‌های وارداتی با خارج و گرانی مرغ پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش اقتصادی خود تحت عنوان «تبخیر طبقه متوسط»، نتیجه اسکن دهک‌های درآمدی را بررسی کرده و نوشته است: «هزینه‌کرد دهک دهم (۱۰ درصد پردرآمد) تقریبا دو برابر دهک نهم است. هزینه متوسط خانوار دهک دهم ۵۸۹ میلیون تومان و دهک نهم ۳۱۶ میلیون تومان بوده که نشان‌دهنده شکاف عمیق اقتصادی میان آنها است. ۹ دهک از ۱۰ دهک جامعه در برابر نوسانات اقتصادی مانند تورم، آسیب‌پذیر هستند. دهک دهم نیز به‌دلیل نوسانات درون خودش (فاصله درآمدی بالا) ممکن است دچار آسیب شود. در دهک دهم، ۱۶ درصد از هزینه‌ها به نیاز‌های خوراکی و ۸۴ درصد به هزینه‌های غیرخوراکی مانند مسکن و آموزش اختصاص دارد. در حالی که دهک نهم، ۲۲ درصد هزینه‌هایش به نیاز‌های خوراکی مربوط می‌شود. این وضعیت نشان‌دهنده این بوده که خانوار‌های پایین‌تر به دلیل وابستگی به نیاز‌های اولیه، آسیب‌پذیرترند.»

روزنامه شرق در گزارش اقتصادی امروز خود با عنوان «انحراف سازمان نظام مهندسی ساختمان» نوشت: «پژمان جوزی، رئیس انجمن صنعت ساختمان، انتقاد می‌کند که سازمان نظام مهندسی ساختمان از وظایف خود منحرف شده و به ساختاری کاسبکارانه تبدیل شده است. وی تاکید می‌کند که نگاه درآمدزایی به سازمان نظارتی و حرفه‌ای، آن را دچار فساد و رانت کرده است. این سازمان‌ها برای حفظ منفعت عمومی و ارتقا حرفه‌ها شکل‌گرفته‌اند و به کنترل صلاحیت حرفه‌مندان، آموزش مستمر و ترویج اخلاق حرفه‌ای پرداخته و از منافع عمومی دفاع می‌کنند. با این حال سازمان نظام مهندسی ساختمان در ایران به دلیل نبود ارزیابی منسجم، ناکامی در آزمون‌های ارزیابی کیفیت و برخورد‌های سلیقه‌ای دچار چالش‌های جدی است.»

«کژراهه خصوصی‌سازی معدنجو» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه اعتماد بود. این روزنامه مدعی شده است که در صورت تقسیم ۳۰ درصد از سود خالص ۱۴۰۲ معدنجو میان کارگران، نفری ۱۶۰ میلیون تومان به آنها خواهد رسید. در این گزارش آمده است: «در اول مهرماه ۱۴۰۳، فاجعه‌ای به وقوع پیوست که به مرگ ۵۰ کارگر در معدن «معدنجو» انجامید و به نوعی نشانه‌ای از اثرات کژراهه خصوصی‌سازی معادن در ایران است. این شرکت، «زغال‌سنگ پروده طبس»، با نماد «کزغال» در بازار فرابورس فعال است. شرکت زغال‌سنگ پروده در سال گذشته ۱۲۰۰ میلیارد تومان فروش داشته و سود خالص آن ۸۰۵ میلیارد تومان بوده که کمتر از سال ۱۴۰۱ است. این سود به سهام‌داران بزرگی مانند شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) و شرکت فولاد تجارت دالاهو توزیع می‌شود. با توجه به تعداد ۱۵۰۰ کارگر در این معدن، اگر ۳۰ درصد از سود خالص به کارگران تقسیم می‌شد، هر کارگر می‌توانست حدود ۱۶۰ میلیون تومان دریافت کند، در حالی که حقوق فعلی آنها حدود ۱۲ میلیون تومان در ماه است.»

«سیاره عربی با دو نیمکره چپ و راست» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه هم‌میهن بود. این روزنامه با بررسی داده‌های آماری، مدعی شده است که نظام‌های سوسیال با مداخله بخش‌های نظامی و شکل‌گیری شبه دولت‌ها قادر به مهار مداخلات داخلی به نفع جذب سرمایه به کشور خود نبوده‌اند. این گزارش بیان دارد: «کشور‌های عربی را می‌توان به دو نیمکره تقسیم کرد. نیمکره چپ که تحت حاکمیت نظام‌های سوسیالیستی قرار دارد و نیمکره راست که حاکمیت پادشاهی دارد. نیمکره چپ با فروپاشی و انقلاب‌های نیمه‌کاره روبه‌رو شده، در حالی که نیمکره راست با وجود نظام پادشاهی به تحول‌خواهی و رقابت با کشور‌های دیگر پرداخته است. نظام‌های سوسیالیستی در کشور‌های عربی تحت سلطه رهبران اقتدارگرا و تمامیت‌خواه قرار داشته و نتوانسته‌اند به توسعه پایدار برسند. کشور‌های تحت سوسیالیسم مانند لیبی، سوریه و مصر در دو دهه اخیر با اعتراضات عمیق مردمی روبه‌رو بوده و نتایج ویرانگر سوسیالیسم را تجربه کردند. کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس (مانند امارات، قطر، عربستان سعودی) با حفظ پادشاهی ولی اجرای سیاست‌های باز اجتماعی و اقتصادی، به سمت توسعه پایدار در حال حرکت هستند. این کشور‌ها با جذب سرمایه‌گذاران آمریکایی و اروپایی، تمرکز خود را از مسائل امنیتی به توسعه اقتصادی و اجتماعی معطوف کرده‌اند.»

«نان در تنور گرانی» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه وطن امروز است که از موضوع کم‌فروشی و گران‌فروشی خبازان با وجود افزایش قیمت نان گزارش می‌دهد. در این گزارش آمده است: «نان به عنوان یکی از مهم‌ترین مواد غذایی در سبد خانوار ایرانی، نقش به سزایی در امنیت غذایی دارد. با این حال، افزایش قیمت نان در هفته‌های اخیر تغییرات مثبتی را در کیفیت و عرضه آن به دنبال نداشته و تخلفات در نانوایی‌ها همچنان ادامه دارد. این تخلفات شامل گران‌فروشی، کم‌فروشی و قاچاق آرد است. نان به عنوان منبع اصلی تامین انرژی و مواد مغذی، بخش عمده‌ای از کالری روزانه افراد را تامین می‌کند و در ۴۳ درصد خانوار‌های شهری و ۵۶ درصد خانوار‌های روستایی منبع غذایی اول محسوب می‌شود. تولید نان باکیفیت و بهبود روش‌های تولید آن می‌تواند به کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری کمک کند و سلامت عمومی جامعه را بهبود بخشد.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «کشمکش درباره آمار مسکن»، نکاتی را درباره ساخت مسکن در کشور بیان کرده و نوشته است: «اظهارات فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی در خصوص نهضت ملی مسکن در روز‌های اخیر، حواشی و جنجال‌های زیادی را به همراه داشته است. وی پس از دریافت گزارش عملکرد مدیران استانی، از وجود اختلافات آماری انتقاد و بیان کرد که تعداد واحد‌های مسکونی احداث‌شده به کمتر از ۵۰۰ هزار واحد رسیده است، در حالی که قبلا ادعا می‌شد که بیش از یک میلیون واحد ساخته شده است. در آخرین آمار‌های ارائه‌شده، وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده که حدود ۲.۶۳۰ میلیون واحد مسکن در حال اجراست. این آمار شامل واگذاری زمین، پروژه‌های انبوه‌سازی و نوسازی بافت‌های فرسوده است اما اظهارات سرپرست معاونت مسکن نشان می‌دهد که اراضی برای ۱.۴ میلیون واحد تامین شده و ۳۶۰ هزار واحد در حال تکمیل است.»

روزنامه جوان در گزارشی تحت عنوان «انحراف صندوق توسعه!» به بررسی الزامات رعایت احکام قانونی صندوق توسعه ملی پرداخته و نوشته است: «صندوق توسعه ملی که به منظور حفظ منابع نفت و گاز برای نسل‌های آینده و تبدیل این عواید به سرمایه‌های مولد و پایدار ایجاد شده است، در عمل به قلک دولت‌ها تبدیل شده است. با وجود ممنوعیت استفاده از منابع این صندوق برای هزینه‌های جاری و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، دولت‌ها به فراخور نیاز‌های خود از این منابع برداشت کرده‌اند. رئیس سازمان بازرسی کل کشور اعلام کرده که حدود ۱۰۰ میلیارد دلار از ۱۵۰ میلیارد دلار سرمایه صندوق طی سال‌های مختلف توسط دولت‌ها برداشت شده است. صندوق توسعه ملی باید شفاف‌سازی کند که منابع خود را در چه مسیری هزینه کرده و آیا این هزینه‌ها در راستای هدف‌گذاری قانونی بوده است یا خیر. همچنین با موافقت دولت، سهم صندوق توسعه ملی در سال جاری کاهش یافته و قرار است به بودجه عمرانی اضافه شود. این تغییرات باید در چارچوب قوانین و با تصویب مجلس انجام شود.»

«دست نیافتنی‌تر از همیشه» عنوان گزارش روزنامه خراسان بود. در این گزارش آمده است: «قانون سامان‌دهی صنعت خودرو که در سال ۱۴۰۰ تصویب شد، هدف اصلی خود را ایجاد رقابت‌پذیری در بازار خودروسازی قرار داده بود اما طبق بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، موانع متعددی همچون انحصار در صنعت خودرو و مشکلات در تخصیص ارز، دستیابی به این هدف را تاکنون غیرممکن کرده و منجر به افزایش قیمت خودرو‌ها شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت خودرو‌های وارداتی به‌طور چشمگیری بالاتر از نرخ ارز رشد کرده است.»

روزنامه جام‌جم در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «مرغ بی‌صاحب!» به گرانی گوشت سفید اشاره کرده و بیان می‌کند: «محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در جلسه اخیر ستاد تنظیم بازار به مداخله حداقلی دولت در تنظیم بازار تاکید کرد. با این حال، دولت برای کاهش قیمت مرغ به مصوبه ۸۳ هزار تومان، صادرات این محصول را متوقف کرده است، در حالی که قیمت مرغ در بازار داخلی بین ۹۵ تا ۱۰۰ هزار تومان بوده و کشور ما در حال حاضر با مازاد تولید مرغ مواجه است. بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، در نیمه اول سال جاری حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شده، در حالی که نیاز داخلی حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون قطعه بود. کارشناسان بیان می‌کنند که با افزایش تولید، طبیعی است که قیمت‌ها کاهش یابد و گران شدن مرغ با نرخ بالای جوجه‌ریزی منطقی نیست. همچنین، تصمیم به توقف صادرات موجب کاهش بازار‌های صادراتی و ضرر برای تولیدکنندگان بوده و عدم اطلاع‌رسانی مناسب از سوی دولت منجر به اعتمادزدایی در بازار‌های بین‌المللی خواهد شد.»