عضویت در شانگهای و بریکس برگ برنده ایران برای مقابله با مکانیسم ماشه

محمد کهندل، استاد اقتصاد دانشگاه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصاد معاصر با اشاره به احتمال فعال‌شدن مکانیسم ماشه و ارزیابی میزان تاثیر آن بر اقتصاد کشور، بیان کرد: فعال شدن مکانیسم ماشه به دلایلی که خواهم گفت، تاثیر اندکی بر اقتصاد ایران دارد، با این حال مسئولان و دستگاه‌های دیپلماسی کشور بهتر است تمهیداتی اتخاذ کند تا مکانیسم ماشه فعال نشود.

کهندل بیان کرد: در چند سال گذشته ایران تحت تحریم‌های بین المللی قرار گرفته، اما موفق شد این تحریم‌ها را دور بزند. ضمن اینکه تحریم‌های آمریکا و اروپا لغو نشد؛ بنابراین تحریم‌های آمریکا علیه ایران نه تنها باقی ماند، بلکه بیشتر هم شد.

این تحلیلگر اقتصادی عنوان کرد: عضویت ایران در شانگهای و بریکس و همکاری ایران با اوراسیا کمک می‌کند تا فشار تحریم‌ها بر علیه ایران کمتر شود. پس از اینکه روسیه تحریم شد، این کشور نیاز دید که همکاری خود را با ایران بیشتر کند که در مجموع این عوامل موجب شده کارآمدی تحریم‌ها کاهش یابد.

کهندل اظهار داشت: آن چیزی که اثر منفی بر اقتصاد کشور دارد، مکانیسم ماشه نیست، بلکه عملکرد‌های منفی و اشتباه برخی مسئولان در عرصه اقتصاد است؛ بنابراین شوک‌هایی که مسئولان با عملکرد منفی خود ایجاد می‌کنند، بسیار بیشتر از شوک مکانیسم ماشه است.

این تحلیلگر اقتصادی تصریح کرد: اگر مسئولان سیاسی و اقتصادی کشور برنامه‌ریزی دقیقی نسبت به تحریم‌ها داشته باشند و برنامه عملیاتی برای خروج از بن بست سیاسی ارائه دهند، تاثیر مکانیسم ماشه به طور کامل از بین خواهد رفت.

وی بیان کرد: ایران با ۱۵ کشور همسایه روابطی خوب و با کشور‌های قدرتمندی، چون چین و روسیه ارتباطی قوی دارد، این عوامل موجب می‌شود مکانیسم ماشه کارایی خود را از دست بدهد.

این تحلیلگر اقتصادی اضافه کرد: در گذشته که ایران روابط خوبی با همسایگان نداشت، از کولبران استفاده می‌کرد تا نیاز‌های صادراتی و وارداتی خود را رفع کند. حال که روابط ما با همسایگان بهتر شده، هرچند نیازی به کولبران نداریم، اما باز هم حتی با استفاده از ظرفیت کولبری می‌توانیم به برخی نیاز‌های اقتصادی خود رسیدگی کنیم.

کهندل ادامه داد: با آمدن ترامپ بسیاری از کشور‌ها همکاری خود را با آمریکا کاهش داده‌اند، به عنوان نمونه اگر آمریکا به هند فشار می‌آورد، هند گزینه دوم را انتخاب می‌کند و به سمت چین و شرق تمایل پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: در حال حاضر بخش بزرگی از اقتصاد دنیا در دست کشور‌های بلوک شرق است. شرایط به گونه‌ای تغییر کرده که چین اعلام کرده است برای ایجاد یک ارتش و اقتصاد جهانی برنامه‌ریزی می‌کند. این موارد نشان می‌دهد نظام تک قطبی پایان یافته و دنیا به سمت نظام چند قطبی حرکت می‌کند. این تحولات بین المللی موجب شده عبور از تحریم برای ایران تسهیل شود.

وی افزود: ایران تجربه ۴۶ سال تحریم را دارد و این تجربه کمک خواهد کرد از مکانیسم ماشه عبور کنیم.

پیش‌بینی می‌شود کاهش نرخ ارز ادامه یابد 

کهندل با اشاره به اینکه نگرانی‌ها از فعال شدن مکانیسم ماشه، نرخ ارز در بازار غیر رسمی را افزایش داد، گفت: فشار‌های روانی و سیاسی و افزایش انتظارات تورمی موجب شده تا نرخ ارز افزایش یابد، اما مجددا کاهشی شد و احتمال دارد که نرخ ارز دوباره هم کاهش یابد، زیرا تجربه ماه‌های اخیر ثابت کرده است که احتمال برگشت نرخ ارز به قیمت‌های قبلی وجود دارد.

وی ادامه داد: در زمان جنگ ۱۲ روزه نرخ دلار از قیمت ۸۲ هزار تومان به ۹۴ هزار تومان هم افزایش یافت، اما پس از مدت کوتاهی، به کانال‌های قبلی خودش بازگشت؛ همچنین در ابتدای امسال نیز نرخ ارز تا قیمت ۱۰۶ هزار تومان افزایش یافت، اما مجدداً سقوط کرد و در کانال ۸۰ هزار تومان آرام گرفت.

این تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: برای اینکه بتوانیم نرخ ارز را بهتر مدیریت کنیم باید سیاست‌های ارزی، پولی و اقتصادی باهم هماهنگ باشند، اگر این سیاست‌ها همسو با هم پیش بروند، بدون شک نرخ ارز کنترل خواهد شد. همچنین باید ارگان‌ها همچون وزارت اقتصاد با بانک مرکزی هماهنگ باشند تا مدیریت اقتصادی نتیجه بخش باشد.