۵ سال در محاصره کم‌آبی؛ روایت بحران آب و برق آمریکا از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در پنج سال گذشته، ایالات متحده بارها با بحران‌هایی در شبکه برق و منابع آب خود مواجه شده که حاصل هم‌زمانی تغییرات اقلیمی، رویدادهای حدی جوی و ضعف زیرساختی بوده است. طوفان‌های زمستانی، موج‌های گرمای بی‌سابقه، خشکسالی ممتد در غرب و سیلاب‌های ویرانگر، شبکه‌های حیاتی کشور را تحت فشار شدید قرار داده و آسیب‌پذیری‌های ساختاری آن‌ها را آشکار کرده است.

در بهمن ۱۳۹۹ (فوریه ۲۰۲۱)، طوفان زمستانی «یوری» در تگزاس موجب قطع برق بیش از ۴.۵ میلیون مشترک شد. یخ‌زدگی تجهیزات نیروگاهی، اختلال در تامین گاز طبیعی و فقدان استانداردهای سرمایی کافی باعث کاهش گسترده تولید برق شد؛ رخدادی که بنا به آمار رسمی، دست‌کم ۲۴۶ قربانی گرفت و خسارت مالی آن به بیش از ۱۹۵ میلیارد دلار رسید. این بحران همچنین زنجیره تامین آب آشامیدنی را در برخی مناطق مختل کرد، زیرا ایستگاه‌های پمپاژ و تصفیه‌خانه‌ها بدون برق ماندند. 

کمتر از دو سال بعد، موج سرمای قطبی «الیوت» در آذر ۱۴۰۱ (دسامبر ۲۰۲۲)، رکورد خروج اضطراری ۹۰ هزار مگاوات، ظرفیت تولید را شکست و موجب خاموشی‌های دستوری در جنوب‌ شرق شد. گزارش‌های فدرال نشان دادند که هماهنگی ناکافی بین بخش‌های گاز و برق و کمبود سرمایه‌گذاری در مقاوم‌سازی تجهیزات در برابر سرما، از دلایل اصلی شدت این بحران بودند. حتی کالیفرنیا که بیشتر با خشکسالی و گرمای شدید شناخته می‌شود، در شهریور ۱۴۰۱ (سپتامبر ۲۰۲۲) با رکورد مصرف برق روبه‌رو شد و فقط به لطف صرفه‌جویی عمومی از خاموشی سراسری گریخت. در شهریور ۱۳۹۹ (سپتامبر ۲۰۲۰) و مرداد ۱۴۰۱ (اوت ۲۰۲۲)، این ایالت چندین بار هشدار اضطراری شبکه صادر کرد. در تابستان ۱۴۰۰ نیز خاموشی‌های چرخشی به دلیل کمبود تولید برق‌آبی ناشی از خشکسالی و محدودیت واردات برق از ایالت‌های همسایه اجرا شد. 

ایالت‌های دیگر نیز در این سال‌ها بی‌نصیب نماندند. مونتانا و ایالت‌های شمال‌ غرب در تابستان‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به دلیل آتش‌سوزی‌های گسترده و آسیب به خطوط انتقال، خاموشی‌های ناخواسته را تجربه کردند. در هاوایی، آتش‌سوزی‌های مرداد ۱۴۰۲ (اوت ۲۰۲۳) شبکه توزیع برق را در جزیره مائویی نابود و هزاران مشترک را برای هفته‌ها بی‌برق کرد.

خشکسالی هزاره و بحران آب شهری

هم‌زمان بخش وسیعی از غرب آمریکا گرفتار طولانی‌ترین خشکسالی ۱۲۰۰ سال اخیر شد. پژوهش منتشرشده در Nature Climate Change نشان می‌دهد که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ میلادی (از سال ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۰)، کمبود بارش و گرمای بی‌سابقه موجب افت شدید ذخایر آب سطحی شده و دریاچه‌های مهمی چون مید و پاول به پایین‌ترین تراز تاریخ خود رسیده‌اند.

در مرداد ۱۴۰۰ (اوت ۲۰۲۱)، دولت فدرال برای نخستین بار «کمبود سطح ۱» را در حوضه رودخانه کلرادو اعلام کرد و سهمیه‌بندی آب در ایالت‌های آریزونا، نوادا و کالیفرنیا به اجرا درآمد. کاهش رهاسازی آب از سدهای بزرگ، تولید برق‌آبی را هم به‌ شدت تحت تاثیر قرار داد؛ تا جایی که کالیفرنیا ناچار شد در مرداد ۱۴۰۰ نیروگاه آبی «هایت» در اوروویل را برای نخستین بار به علت افت سطح آب تعطیل کند. در همان سال، تولید برق‌آبی سد هوور به پایین‌ترین سطح در دهه اخیر رسید. 

این بحران‌ها محدود به مناطق روستایی یا تولید برق نبودند. در شهریور ۱۴۰۱ (اوت ۲۰۲۲)، شهر جکسون در ایالت می‌سی‌سی‌پی پس از سیلاب و از کار افتادن تصفیه‌خانه، بیش از یک ماه از آب آشامیدنی سالم محروم ماند. دولت فدرال با انتصاب مدیر موقت برای بازسازی سامانه وارد عمل شد. در خرداد ۱۴۰۲ (مه ۲۰۲۳)، بارندگی شدید در مناطق مرکزی باعث سیلاب‌هایی شد که زیرساخت‌های آب در چند ایالت را موقتا از کار انداخت. 

گزارش آسوشیتدپرس نیز نشان داد که در بسیاری از شهرها، تریلیون‌ها گالن آب سالانه از طریق لوله‌های فرسوده هدر می‌رود؛ در برخی نقاط، این اتلاف به بیش از ۷۰ درصد می‌رسد. این مشکل در شهرهایی مثل دیترویت، شیکاگو و بخش‌هایی از جورجیا شدت بیشتری دارد. بدتر از آن، داده‌های ماهواره‌ای در اردیبهشت ۱۴۰۴ (مه ۲۰۲۵) حاکی از کاهش ۲۷.۸ میلیون «ایکر-فوت» آب زیرزمینی در حوضه کلرادو از سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳) تا امروز است. 

افزون بر این، فشار مصرف صنعتی به ویژه از سوی مراکز داده در مناطق خشک، مصرف روزانه میلیون‌ها گالن آب آشامیدنی را به دغدغه‌ای تازه برای منابع محلی بدل کرده است. برخی شهرها اکنون مجبورند بین تخصیص آب به صنایع دیجیتال و حفظ ذخایر شهری توازن دشواری برقرار کنند.

فشارهای نوظهور بر منابع محدود

در کنار فشار اقلیمی و فرسودگی زیرساخت، رشد مصرف صنعتی نیز منابع را تحت فشار قرار داده است. مراکز داده که برای خنک‌سازی به میلیون‌ها گالن آب آشامیدنی نیاز دارند، در مناطق خشک جنوب‌ غرب رو به گسترش‌اند. این روند، نگرانی‌ها درباره رقابت مستقیم میان نیازهای صنعتی و تامین آب شهری را تشدید کرده است.

سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بی‌سابقه

پاسخ دولت فدرال به این بحران‌ها ترکیبی از اقدامات کوتاه‌مدت و سرمایه‌گذاری‌های ساختاری بوده است. وزارت انرژی از ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴) در قالب برنامه «GRIP» بیش از ۷.۶ میلیارد دلار برای مقاوم‌سازی شبکه برق، توسعه خطوط انتقال و نصب ذخیره‌سازهای بزرگ باتری اختصاص داد. در حوزه آب، آژانس حفاظت محیط زیست (EPA) در مهر ۱۴۰۳ (اکتبر ۲۰۲۴) «قانون بهبود سرب و مس» را نهایی کرد که همه سامانه‌های آبرسانی را ملزم می‌کند تا ظرف ده سال، همه لوله‌ها و اتصالات سربی را شناسایی و جایگزین کنند؛ اقدامی که با بودجه‌ای بیش از ۱۵ میلیارد دلار از قانون زیرساخت پشتیبانی می‌شود. همچنین توافق سه ایالت پایین‌دست کلرادو برای صرفه‌جویی ۳ میلیون «ایکر-فوت» تا سال ۱۴۰۵ (۲۰۲۶) با حمایت مالی فدرال اجرایی شده است.

آینده‌ای با آزمون‌های پی‌درپی

درس‌های این پنج‌سال روشن است؛ بحران‌های آب و برق آمریکا دیگر رویدادهای استثنایی نیستند، بلکه بخشی از واقعیت اقلیمی و زیرساختی کشور شده‌اند. حتی سال‌های پُرآب موقت نیز روند بلندمدت کاهش ذخایر و فرسودگی شبکه‌ها را معکوس نمی‌کند.

کارشناسان آمریکایی معتقدند فقط با اجرای سریع طرح‌های مقاوم‌سازی، نوسازی سامانه‌های توزیع و هماهنگی بین ایالت‌ها می‌توان از تکرار خاموشی‌های سراسری و بحران‌های آب شهری جلوگیری کرد و آینده‌ای که پیش‌روست، نه صرفا نیازمند سرمایه‌گذاری، بلکه مستلزم اراده سیاسی، همکاری میان‌بخشی و سازگاری مداوم با شرایط اقلیمی است.