زیان ۲۰ میلیون دلاری کشور با تعلل سازمان هواپیمایی در صدور مجوز ایرباس‌ها

به گزارش اقتصاد معاصر؛ به تازگی موضوع خرید گران هواپیما توسط دولت قبل در برخی رسانه‌ها مطرح شده است.

داستان بر می‌گردد به دو فروند هواپیمای ایرباس 330 که به تازگی وارد ناوگان هوایی کشور شده است.

موضوع تهاتر نفت پیش از این و در دولت سیزدهم، راهی کارگشا برای مقابله با تحریم‌ها بود که در برخی وزارتخانه‌ها از جمله وزارت راه و شهرسازی و برخی معاونت‌ها اجرا شد و به نتیجه رسید.

به هر حال این ادعای «خرید هواپیمای 30 میلیون دلاری با قیمت 110 میلیون دلار» مطرح و رسانه‌ای شد.

دولت سیزدهم واقعا هواپیماها را گران خرید؟

شب گذشته بود که یک مقام ارشد سازمان هواپیمایی در گفت‌وگو با رسانه اقتصاد معاصر ادعای گران‌فروشی را نادرست و فاقد مستندات دانست و گفت: بهای منتشرشده در برخی گزارش‌ها مبنی بر پرداخت ۱۱۶ میلیون دلار برای خرید هر فروند هواپیمای ایرباس A۳۳۰ از سوی ایران، صحت نداشته و از اساس کذب است.

به گفته وی فرآیند خرید این دو فروند هواپیما با نظارت دقیق کارشناسی انجام شده است، این دو هواپیما به همراه ۴ دستگاه موتور اضافه، با تأیید کارشناسان شرکت هما، سازمان هواپیمایی کشوری و اخذ نظر کارشناس رسمی دادگستری خریداری شده‌ است؛ با توجه به سال ساخت و مشخصات فنی این دو فروند ایرباس A۳۳۰، قیمت آنها مشخص، قابل محاسبه و شفاف است و هرگونه ادعای خلاف آن فاقد پشتوانه کارشناسی است.

قیمت کارخانه‌ای ایرباس ۳۳۰ نزدیک به ۲۶۴ میلیون دلار

ادعای اینکه قیمت ایرباس‌های 330 خریداری شده حدود 30 میلیون دلار است اما دولت قبل برای هر کدام از آنها 110 میلیون دلار پرداخت کرده است، در حالی از سوی رسانه‌های نزدیک به دولت چهاردهم مطرح می‌شود که یک بررسی ساده در سایت کمپانی ایرباس نشان می‌دهد قیمت یک فروند ایرباس 330 نزدیک به 264 میلیون دلار است.

به گفته متخصصان صنعت، با احتساب یک‌دهه کارکرد ایرباس‌های ۳۳۰ اخیر، نهایت ۵۰ درصد قیمت کارخانه‌ای آن در بازار کاهش پیدا می‌کند.

تعلل 9 ماهه سازمان هواپیمایی دولت چهاردهم برای ورود ایرباس‌ها به ناوگان هما

نکته حائز اهمیت دیگر، موضوع تعلل مسولان سازمان هواپیمایی کشوری و مسوولان پیشین هما در ورود این هواپیما به کشور است.

اگر برخی آقایانِ سازمان هواپیمایی کشوری و رسانه‌های نزدیک به دولت چهاردهم مدعی هستند که این دو فروند هواپیما واقعا گران خریداری شده است، پس چرا در مدیریتِ ورود آن به ناوگان هما تعلل کردند؟ آقای پورفرزانه به‌عنوان رئیس سازمان هواپیمایی کشوری چرا با تاخیر به این موضوع پرداخت؟

اگر این دو فروند ایرباس در این 9 ماهی که وارد شده بود، به ناوگان هما افزوده می‌شد، درآمد مناسبی برای هما ایجاد می‌کرد و این ظرفیت بزرگ بلااستفاده نمی‌ماند ضمن آنکه مدت‌زمان عمر قطعات، در این 9 ماه بدون بهره‌برداری از آن گذشت و این خود هزینه سنگینی است.

به فرض صحت ادعای گرانی ایرباس‌ها چرا دولت در بکارگیری آنها تعجیل نکرد؟

در این باره می‌توان دو سوال مطرح کرد؛ اول آنکه اگر فرض کنیم ادعای آقایان صحیح باشد و آنها به این اعتقاد داشته باشند که این دو ایرباس گران خریداری شده است، چرا پس از 9 ماه با ورود آن به ناوگان هما موافقت شد؟

به هر حال کالایی که خریداری شده باید استفاده و از آن بهره‌برداری شود تا عایدی داشته باشد، اما با عدم صدور مجوز برای این هواپیماها در 9 ماه اخیر، درواقع 9 ماه عدم‌النفع برای هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران و بیت‌المال ایجاد می‌شود.

زیان 20 میلیون دلاری هما با تعلل سازمان هواپیمایی در صدور مجوز ایرباس‌ها

نکته قابل توجه دوم اینکه طی تحقیق نگارنده، با تعویق ورود هواپیماها به ناوگان هما، حدود ۱۲ میلیون دلار بابت هزینه‌های پارکینگ و غیره، خسارت به کشور تحمیل شده است.

اگر هواپیماها به موقع وارد کشور شده بودند، شرکت هواپیمایی‌ هما می‌توانست حدود ۸ میلیون دلار در این مدت از آنها درآمد عملیاتی کسب کند، یعنی در مجموع تصمیم نادرست وزیر راه و ریاست فعلی سازمان هواپیمایی کشوری، بیش از ۲۰ میلیون دلار برای کشور هزینه و‌ عدم‌النفع ایجاد کرد.

در چند ماه اخیر، هیات عامل و مدیریت هما به صورت مستمر پیگیر انتقال این هواپیماها به کشور بودند تا از بروز خسارات مضاعف به کشور جلوگیری شود که بالاخره محقق شد اما چه کسی پاسخگوی این زیان 20 میلیون دلاری کشور از این تعلل و ترک فعل است؟ و جای سوال است که اساساً کدام جریانات بدین‌ نحو برای کشور هزینه‌سازی می‌کند؟

گزارش از سعید موذنی