مازاد تولید مرغ و تخم‌مرغ؛ فرصتی برای صادرات یا تهدیدی برای تولید؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در شرایطی که بازار کالاهای اساسی در کشور همواره تحت تاثیر نوسانات عرضه و تقاضا و تصمیمات تجاری است، مدیریت هوشمندانه صادرات اقلامی چون مرغ و تخم‌مرغ، یکی از مهم‌ترین راهکارهای جلوگیری از بروز کمبود در بازار داخلی به شمار می‌رود. 

صادرات کنترل‌ شده و زمان‌بندی‌ شده این محصولات، ضمن حفظ منافع تولیدکنندگان، می‌تواند از التهاب بازار و نارضایتی مصرف‌کنندگان جلوگیری کند. 

در ماه‌های اخیر، با افزایش ظرفیت تولید در صنعت طیور کشور، بار دیگر موضوع صادرات مرغ و تخم‌مرغ مطرح شده اما این‌بار با تاکید بر تنظیم بازار داخلی و اولویت تامین نیاز مردم، سیاست‌های صادراتی با حساسیت بیشتری دنبال می‌شود. 

سید فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور ایران در گفت‌وگویی گفت: «در حال حاضر روزانه ۴۵۰۰ تن تخم‌مرغ در کشور تولید می‌شود که با احتساب میزان مصرف روزانه کشور در فصل بهار و تابستان، حداقل ۸۰۰ تن از این میزان مازاد بر نیاز است و باعث کاهش قیمت تخم مرغ می‌شود.» 

دبیرکل فدراسیون طیور ایران تصریح کرد: «با توجه به افزایش تولید تخم مرغ در کشورهای هدف صادراتی ایران عملا امکان صادرات این محصول محدود خواهد شد؛ از همین‌رو در این شرایط باید به سمت توسعه صنایع فرآوری تخم‌مرغ رفت؛ چراکه ارزش افزوده محصولات فرآوری شده از تخم مرغ، بالا بوده و می‌توان به راحتی تا ۲ سال آنها را در انبار نگهداری کرد.» 

در هفته پایانی فروردین هر کیلوگرم گوشت مرغ ۹۴ هزار تومان بود و این عدد در هفته نخست اردیبهشت به ۹۰ هزار تومان رسید و در هفته دوم اردیبهشت این عدد ۸۸ هزار تومان بود. مازاد تولید باعث شده تا مذاکرات برای صادرات در حال انجام باشد و صادرات گوشت مرغ به کشورهای همسایه از اردیبهشت‌ماه امسال از سر گرفته شد. 

در همین راستا پرویز فروغی، دبیرکانون پرورش دهندگان مرغ گوشتی با بیان اینکه قیمت‌گذاری دستوری معنایی ندارد، گفت: «با وجود آنکه قیمت مصوب سال قبل ۵۸ هزارتومان است اما به دلیل مازاد تولید مرغ کمتر از این نرخ عرضه می‌شود.» 

این مقام مسؤول قیمت تمام شده هرکیلوگرم مرغ را ۷۴ تا ۷۵ هزارتومان اعلام کرد و افزود: «طی ماه‌های اخیر به طور متوسط قیمت هر کیلوگرم مرغ ۵۲ تا ۵۳ هزارتومان بوده که با استهلاک مرغداری‌ها و نوسانات برق، مرغداران با مشکلات متعددی روبه‌رو هستند. گفتنی است در شرایط کنونی مرغداران با زیان ۱۵ تا ۲۰ هزار تومانی در فروش روبه‌رو هستند.» 

دبیرکانون پرورش دهندگان مرغ گوشتی با بیان اینکه جوجه‌ریزی ۱۵۰ میلیون قطعه مازاد بر نیاز کشور است، گفت: «بر اساس آمار میزان جوجه‌ریزی فروردین به ۱۵۰ میلیون قطعه برسد، در حالی که ۱۳۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی جوابگوی بازار داخل و ذخایر است، براین اساس متعادل کردن میزان جوجه‌ریزی راهکار تنظیم بازار است، چراکه در شرایط کنونی میزان جوجه‌ریزی ۲۰ تا ۳۰ درصد مازاد است که به دلیل عدم خرید حمایتی و جمع‌آوری همه مرغ تولیدی و صادرات با زیان تولیدکننده روبه‌رو هستیم.» 

بر اساس این گزارش، بررسی وضعیت فعلی بازار مرغ و تخم‌مرغ نشان می‌دهد که اگرچه افزایش تولید، ظرفیت مناسبی برای صادرات این محصولات ایجاد کرده اما نبود زیرساخت‌های لازم برای صادرات پایدار و فرآوری محصولات، موجب شکل‌گیری مازاد و در نهایت افت قیمت در بازار داخلی شده است؛ افت قیمتی که در ظاهر به سود مصرف‌کننده است اما در عمل منجر به زیان سنگین تولیدکننده و تهدید پایداری تولید خواهد شد. 

استمرار این روند، بدون اصلاح سیاست‌های تنظیم بازار، ساماندهی جوجه‌ریزی و توسعه صنایع تبدیلی، می‌تواند موجب خروج تولیدکنندگان از چرخه تولید، افزایش نوسانات قیمتی و در نهایت بازگشت بحران کمبود و گرانی شود. از این‌رو، تدوین یک برنامه صادراتی هدفمند، همراه با توسعه زنجیره ارزش و حمایت‌های هوشمندانه از تولیدکننده، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.