معادن اوکراین در قبضه ترامپ/ کمک نظامی به بهای منابع معدنی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ درحالی که بسیاری از شرکت‌های سرمایه‌گذاری دنیا در تدارک رقابتی سخت برای به دست آوردن سهمی از ذخایر معدنی دنیا رفته‌اند، ظاهرا شرایط برای شرکت‌های آمریکایی با ابزار نظامی و سیاسی تسهیل شده و آنها بدون پشت سرگذاشتن برخی چالش‌ها و سختی‌ها می‌توانند با سهولت بیشتری، منابع مهم معدنی سایر کشورها را به انحصار خود درآورند. 

در تازه‌ترین خبرها، رئیس جمهور اوکراین با پیشنهاد ترامپ برای دراختیارگذاشتن معادن مهم این کشور در قبال تداوم کمک‌های نظامی آمریکا در جنگ با روسیه موافقت کرده است. 

پیش‌تر رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده بود که کمک‌های نظامی آمریکا به اوکراین در شرایطی ادامه خواهد یافت که این کشور، معادن غنی خود را در اختیار آمریکا قرار دهد. حالا با موافقت زلینسکی، رئیس جمهور اوکراین، آمریکا در آستانه تصاحب یک بخش دیگر از ثروت جهانی قرار گرفته است؛ اقدامی که در فرایند آن نه خبری از رقابت عادلانه است و نه برنده شدن شرکت‌های آمریکایی در این رالی نابرابر را می‌توان به تکنولوژی یا فن‌آوری برتر شرکت‌های معدنی این کشور نسبت داد. 

بازگشت آمریکا به روش‌های قدیمی استعماری نشان‌دهنده تغییر قواعد بازی با تکیه بر نیروی نظامی و نفوذ سیاسی در کشورها است. این رویه در طول تاریخ از طرف فاتحان، بر کشورهای مغلوب اعمال شده و آنها هرگاه از نتیجه بازی رضایت خاطر نداشتند، قواعد و قوانین را با محور قرار دادن منافع خود، تغییر داده‌اند. 

موفقیت ترامپ در دست درازی به منابع معدنی اوکراین، نه از طریق دیپلماسی فعال این کشور و نه به واسطه سیستم مترقی سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی در این کشور به دست آمده، بلکه فقط ابزار رئیس جمهور ایالات متحده در این بازی، تکیه برقدرت نظامی و شرایط بحرانی در اوکراین است. 

به وضوح می‌توان دید که آمریکا حتی در سخت‌ترین شرایط نیز در قبال هم‌پیمانان خود، موضعی منفعت‌طلبانه در پیش می‌گیرد و حاضر نیست بدون دست‌یابی به منافع اقتصادی و سیاسی، اقدامی برای سایر کشورها انجام دهد. چه‌بسا که این کشور با بحران‌سازی در مناطق مختلف جهان، می‌تواند در نقش ناجی و فقط گزینه دولت‌ها برای خلاصی از بحران‌ها نمود یابد و از این طریق است که ایالات متحده می‌تواند سلطه خود بر سرنوشت کشورها را حفظ کند. 

چرا معدن؟ 

تاکید ترامپ بر تصاحب معادن اوکراین بخشی از جریان جدید تحولات صنعتی در جهان است که در سدد رخ نمون انقلاب صنعتی چهارم با محوریت معدن است. انتخاب معادن به عنوان نقطه جدید استعمار کشورها از طرف رئیس جمهور آمریکا، نشان‌دهنده درک دولتمردان این کشور نسبت به جایگاه تعیین‌کننده منابع معدنی در آینده اقتصاد جهانی است. 

حرکت به سوی کربن‌زدایی و تعهد دولت‌ها به تشویق صنایع سبز باعث خواهد شد تا توجه اقتصاد جهانی، بیش از پیش به سمت بخش معدن جلب شود. امروز عناصر مهم معدنی به عنوان ماده اصلی تولیدات فن‌آورانه و ماشین‌آلات پیشرفته شناخته می‌شوند. پیش‌بینی‌ها بیان‌گر آن است که تا سال ۲۰۵۰، بازار جهانی در بسیاری از عناصر معدنی با مازاد تقاضا روبه‌رو خواهد شد و این امر می‌تواند در نقش محوری سرمایه‌گذاری در معادن با اهمیت باشد. 

شروع سرمایه گذاری‌های معدنی به رهبری عربستان و مفهوم‌سازی «ابر منطقه» از طرف این کشور نشان‌دهنده تغییر رویکرد سرمایه‌گذاری و تلاش این کشور برای عبور از اقتصاد نفتی است؛ امری که حداقل ۴ دهه زودتر از طرف ایران پیگیری شده و امروز کشور ما به عنوان یک کشور پیش‌رو در حوزه معادن در منطقه شناخته شده است. 

با این حال کارشناسان داخلی نسبت به سرعت پیشرفت بخش معدنی در کشورهای همسایه و کندی‌ها در فرایند توسعه معدنی ایران هشدار می‌دهند. از نظر آنها تعلل در تغییر نگرش‌ها و فرایند‌ها می‌تواند منجر به از دست رفتن جایگاه ایران و عقب ماندن از موج تحولات در عرصه سرمایه‌گذاری جهانی شود. 

چرا معادن اوکراین جذاب است؟ 

معادن غنی و قابل بازیافت اورانیوم در اوکراین، یکی از محورهای جذاب برای سرمایه‌گذاران آمریکایی در این کشور است. البته ذخایر این کشور فقط به این ماده به خصوص محدود نبوده و طی سال‌های گذشته، فلزات غیرآهنی و کمیاب نیز در پوسته زمین‌شناسی این کشور کشف و  مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

همچنین اوکراین دارای غنی‌ترین ذخایر سنگ آهن و منگنز در جهان است و  ذخایر قابل‌ توجهی از سنگ معدن تیتانیک و زیرکنیوم نیز در این کشور کشف و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. از طرفی گزارشات نشان می‌دهد که زمین‌شناسان در پهنه سرزمین اوکراین به ذخایر بریلیوم دست یافته‌اند که ارزش بالایی دارد. با این تفاسیر، کشور اوکراین از منابع معدنی سرشار و دارای ۲۰ هزار مورد ذخایر بررسی شده که شامل ۹۷ نوع ماده معدنی بوده، است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیش از ۸۰۰۰ مورد از این ذخایر ثابت شده و تقریبا نیمی از آن‌ها در حال حاضر استخراج است.