DeepSeek جایگاه‌ بالایی در فروشگاه‌های نرم‌افزار به‌دست آورد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ DeepSeek با انتشار مدل متن‌باز R1، صنعت هوش مصنوعی را به چالش کشیده است. این مدل که با هزینه ۵.۶ میلیون دلاری توسعه یافته، در برخی جنبه‌ها با مدل‌های قدرتمندتری مانند O1 از OpenAI رقابت می‌کند. برخلاف تحریم‌های آمریکا، DeepSeek توانست با بهینه‌سازی سخت‌افزار و کاهش هزینه‌ها این مدل را بسازد. 

از ویژگی‌های کلیدی این مدل می‌توان به استفاده از یادگیری تقویتی (RL) به‌ جای روش‌های سنتی مانند تنظیم تحت نظارت (SFT) و کاهش مصرف حافظه با استفاده از اعداد ممیز شناور ۸ بیتی اشاره کرد. موفقیت این مدل باعث شده تا DeepSeek در بازارهای جهانی مانند آمریکا، بریتانیا و چین محبوب شود و حتی در اپ استور اپل از ChatGPT پیشی بگیرد. 

با این حال این پیشرفت با انتقادات و اتهاماتی نیز همراه بوده است. برخی مانند نیل خوسلا، مدیرعامل Curai، این هوش مصنوعی را متهم به عملیات روانی کرده‌اند و معتقدند که هزینه‌های پایین اعلام‌شده واقعی نیست. این موفقیت قدرت مدل‌های متن‌باز و توانایی رقابت شرکت‌های کوچک‌تر با غول‌های فناوری را نشان می‌دهد. تحلیلگران معتقدند که ظهور DeepSeek می‌تواند باعث تحول در نحوه توسعه مدل‌های هوش مصنوعی و رقابت در این حوزه شود.

دیپ‌سیک در صدر فروشگاه پلی استور ایالات متحده

اپلیکیشن اندرویدی شرکت چینی DeepSeek، جایگاه شماره یک فروشگاه گوگل پلی را تصاحب کرد. طبق داده‌های شرکت تحلیل اپلیکیشن AppFigures، از زمان راه‌اندازی در اواسط ژانویه، نرم‌افزار دیپ‌سیک بیش از ۱.۲ میلیون بار در پلی استور و بیش از ۱.۹ میلیون بار در اپ استور در سراسر جهان دانلود شده است. 

با این حال، تعداد نصب‌ها احتمالا بیشتر است، زیرا دیپ‌سیک در پلی استور برچسب بیش از ۵ میلیون دانلود را دریافت کرده است. صعود سریع دیپ‌سیک در نمودارهای دانلود به دلیل افزایش ناگهانی محبوبیت آن پس از انتشار مجموعه‌ای از مدل‌های متن‌باز هوش مصنوعی است که از نظر عملکرد با شرکت‌های پیش‌رو غربی مانند Anthropic، OpenAI، Meta و Google رقابت می‌کنند. 

با این وجود، شرکت چینی ادعا می‌کند که مدل‌های هوش مصنوعی آن با هزینه‌ای به‌ مراتب کمتر از رقبایی مانند OpenAI و Meta و با استفاده از تراشه‌های هوش مصنوعی ضعیف‌تر آموزش داده شده‌اند. اپلیکیشن دیپ‌سیک در اصل یک جایگزین برای ChatGPT محسوب می‌شود که با مدل DeepSeek V3 کار می‌کند. این ربات می‌تواند فایل‌ها را تحلیل کند، به سوالات پاسخ دهد و اطلاعات را از وب دریافت کند. این اپلیکیشن رایگان است و به کاربران اجازه می‌دهد تا فایل‌ها را آپلود کرده و تاریخچه چت خود را در دستگاه‌های مختلف همگام‌سازی کنند. 

با اینکه دیپ‌سیک در حال حاضر صدرنشین جدول‌ است اما برای اینکه بتواند در طولانی‌مدت از ChatGPT جلو بزند، باید به ۳۰۰ میلیون کاربر هفتگی برسد. در روزهای اخیر، هم دیپ‌سیک و هم مدل‌های وابسته به آن توجه زیادی از صنعت دریافت کرده‌اند. استارتاپ‌هایی مانند Perplexity و Gloo  که متعلق به پت جلسینگر، مدیرعامل سابق اینتل است، در حال ادغام دیپ‌سیک در خدمات خود هستند.

ادعاهای استفاده از مدل‌های OpenAI برای آموزش مدل‌های DeepSeek

فقط چند ساعت پس از آنکه دیوید ساکس ادعا کرد که DeepSeek از مدل‌های OpenAI برای آموزش مدل‌های خود استفاده کرده، بلومبرگ گزارش داد که مایکروسافت در حال تحقیق درباره نحوه استفاده DeepSeek از APIهای OpenAI است. طبق گفته محققان امنیتی مایکروسافت، ممکن است شرکت چینی که پشت مدل استدلالی R1 قرار دارد، در پاییز ۲۰۲۴ حجم زیادی از داده‌ها را از طریق APIهای OpenAI استخراج کرده باشد. مایکروسافت که بزرگ‌ترین سهامدار OpenAI است، این فعالیت مشکوک را به OpenAI گزارش داده است. 

اگرچه هر کسی می‌تواند با ثبت‌نام به APIهای OpenAI دسترسی داشته باشد اما شرایط خدمات این شرکت تصریح می‌کند که استفاده از خروجی مدل‌ها برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی جدید ممنوع است. این مساله به استخراج دانش مربوط می‌شود؛ روشی که توسعه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی برای استخراج دانش از یک مدل دیگر به کار می‌برند و مانند رفتار یک معلم و دانش‌آموز عمل می‌کند. اگر DeepSeek راه‌های خلاقانه‌ای برای دور زدن محدودیت‌های نرخ درخواست‌های OpenAI و استفاده از API در مقیاس گسترده پیدا کرده باشد، عواقب قانونی جدی در انتظار این شرکت خواهد بود.

حساسیت‌های سیاسی و سانسور در DeepSeek

چت‌بات هوش مصنوعی DeepSeek  که دنیا را تحت تاثیر قرار داده، شاخه‌ای از شرکت سرمایه‌گذاری پوشش ریسک چینی High-Flyer است که از نظر نسبت هزینه به عملکرد در مقایسه با شرکت‌های پیش‌رو مانند OpenAI، عملکرد قابل توجهی دارد. با این حال گزارش‌های متعددی نشان می‌دهند که این چت‌بات از پاسخ دادن به برخی موضوعات بحث‌برانگیز مانند اعتراضات و کشتار میدان تیان‌آن‌من و مساله تایوان خودداری می‌کند.

یک گزارش از شرکت PromptFoo نشان داده که مدل استدلالی R1 از DeepSeek از پاسخ دادن به حدود ۸۵ درصد از ۱،۳۶۰ درخواست مربوط به موضوعات حساس امتناع کرده است. همچنین پاسخ‌های از پیش آماده این مدل اغلب با لحنی ملی‌گرایانه و افراطی ارائه شده‌اند. محققان همچنین اشاره کرده‌اند که این مدل به‌ راحتی قابل دور زدن و هک شدن است که نشان می‌دهد آزمایشگاه چینی این سیستم سانسور حزب کمونیست چین (CCP) را به‌ صورت خام و مستقیم پیاده‌سازی کرده است.

نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی و داده‌های شخصی

در اولین اقدام مهم از سوی یک نهاد نظارتی Euroconsumers، یک ائتلاف گروه‌های حمایت از مصرف‌کنندگان در اروپا، شکایتی را به مرجع حفاظت از داده‌های ایتالیا ارسال کرده که مربوط به نحوه مدیریت داده‌های شخصی توسط دیپ‌سیک، بر اساس مقررات عمومی حفاظت از داده‌های اتحادیه اروپا (GDPR) می‌شود. مرجع حفاظت از داده‌های ایتالیا تاکید کرد که «داده‌های میلیون‌ها نفر در ایتالیا در معرض خطر است.» دیپ‌سیک ۲۰ روز فرصت دارد تا پاسخ دهد. 

این مرجع از دیپ‌سیک خواسته تا اطلاعات دقیقی درباره داده‌های جمع‌آوری‌شده، منابع آن‌ها، هدف از جمع‌آوری این داده‌ها و نحوه پردازش آن‌ها ارائه دهد. همچنین نگرانی‌هایی درباره نحوه محافظت از داده‌های کودکان و چگونگی جمع‌آوری داده‌ها  نیز مطرح شده است.

DeepSeek به‌طور قطع یک تحول بزرگ در صنعت هوش مصنوعی به شمار می‌آید اما آینده آن با چالش‌های حقوقی و نظارتی پیچیده‌ای روبه‌رو خواهد بود.